Totaalfestival is het best bewaarde geheim van de Kempen
Bladels dorpsfeest aanrader voor liefhebbers van alternatieve muziek
Ja, leuk hoor Best Kept Secret, maar wist je dat op minder dan een half uur rijden van de Beekse Bergen ook een festival bestaat dat nog drie dagen langer duurt, waar je in het verleden onder andere Hiqpy, Grote Geelstaart, Triggerfinger, Roosbeef, Herman Brood, Eefje de Visser en Elmer had kunnen zien en boven alles niet driehonderd euro hoeft neer te leggen, maar gratis is?
We horen heel Bladel al roepen: 'Ja, dat weten we', want het is daar aan de Bossingel waar het in 1978 opgerichte Totaalfestival (vroeger nog 'Zomerfeesten' op de Markt) al jaar in jaar uit een heel smakelijk potje muziek presenteert uit voornamelijk Nederland en België. Dat werd dit jaar nog eens onderstreept met spannende techno, Poprondehelden, funky blazersgezelschappen en meer. Hoog tijd voor 3voor12/Eindhoven om dan toch eens de Kempen in te trekken voor de laatste drie dagen van dit zevendaagse festival.
Vrijdag: dancepunkmoshfestijn en stevige live-dancemuziek
We vallen op de vrijdagmiddag binnen tijdens het laatste kwartier van Global Charming. Een band die Bladel op dit vroege tijdstip nog nét iets te stevig op de maag lijkt te liggen: voor het hoofdpodium blijft het akelig rustig bij de postpunkers. Het tekent Totaalfestival wel een beetje: een feest in een Brabants dorp dat inmiddels is gegroeid tot serieus DIY-festival, wel eentje waarvan de programmeurs hun hart duidelijk verpand hebben aan alles wat schuurt, kraakt en net iets meer buiten de lijntjes kleurt dan de gemiddelde Brabantse dorpeling. Niet voor niets sloot Grote Geelstaart, voor hun doorbraak, hier twee jaar geleden al eens het festival af. (RZ)
Lopen we een stukje naar achter, dan komen we uit bij de Kiosk waar het Gentse Brik Tu-Tok het even laat voelen alsof World Pride is geteleporteerd naar Bladel. Het duo is getooid in pruiken, volledig in make-up en Maxim Storms steelt de show met zijn prachtig mooie crop top.
Dat de Belgen Oerol eerder hebben aangedaan, voelt niet vreemd, want dit heeft een hoog ‘theater kid energy’-gehalte; ingestudeerde dansjes en een scala aan attributen zoals een rubberen kip, cimbaal, hoorn en een trekfluit. Linde Carrijn kirt en snauwt als een soort Peaches meets Vive La Fête, gelijk ook muzikale ankerpunten, want uit de laptop komen minimalistische, darkwavebeats met vleugjes EBM. Oneliners als ‘this will get worse’, ‘you better watch out’ en ‘do not underestimate me’ contrasteren met de speelsheid van het duo, maar het heet niet voor niets een ‘speelkwartiertje’ en een uur olijkheid is dan toch iets teveel van het goede. (BvD)
De Rave Cave blijft ondertussen het meest veranderlijke podium van het festival. Toen we hier in 2023 voor het eerst rondliepen, was het nog een kleine romneyloods midden op het terrein. Een jaar later verhuisde de stage naar een plek aan de rand van het festivalterrein onder de bomen, met twee vrachtwagens als decor waar je tussendoor én in kan dwalen. Dit jaar schuift de Cave inclusief trucks opnieuw een stukje op en kun je nog steeds om het gehele podium dansen. Misschien wel de sfeervolste plek van het hele terrein.
Bothlane is de eerste artiest die we daar zien en een naam die je eerder op een nachtprogramma van een elektronisch festival als STRP verwacht dan op een dorpsfestival in de Kempen. De Belg, actief als drummer in uiteenlopende jazz- en elektronicaprojecten, bouwt zijn live-set op rond een akoestisch drumstel, modulaire synthesizers en samplepads. De start verloopt allesbehalve vlekkeloos, op het podium lijkt Bothlane te worstelen met zijn monitorgeluid; af en toe stopt hij zelfs met drummen om de geluidsman iets duidelijk te maken en laat de achterliggende loops langer doorgaan dan nodig. Voor het publiek valt het hoorbaar nauwelijks op, maar het zorgt zichtbaar voor frustratie en haalt de flow uit het begin van de set.
Op een festival waar een groot deel van het publiek vooral voor de gezelligheid komt, is het vervolgens ook even zoeken naar elkaar. Pas wanneer de breakbeats en drum ‘n bass langzaam plaatsmaken voor een steviger rave- en technogeluid, durft Bothlane écht gas te geven. Zijn drumwerk wordt feller, de kicks harder; soms eindigen overgangen nog wat abrupt, maar juist die rafelrandjes passen ergens ook wel bij een live-set waarin zoveel tegelijk gebeurt. (RZ)
Bothlane te elektronisch voor je? De Kiosk heeft je. Want daar begint niet veel later het Amsterdamse Cardigan Inn; een vijfkoppige band die new-wave met punky accenten speelt. Zij nodigen je uit voor de 'hotel-bar-lounge' Cardigan Inn met een groot wit neonbord en we voelen ons meteen welkom. Zodra de eerste snaar van Sidney Francis een noot heeft geproduceerd is het los. De dansbare new wave trekt veel bekijks en met de nodige moshdrang en frontman Pablo Nollet die nog soepelere heupen heeft dan Elvis, is hier op Totaal nog niet eerder zo vroeg gepogood.
Alles klopt aan Cardigan Inn, tot aan de presentatie aan toe, want Nollet is zeer fashionable met z'n pak en stropdas, terwijl de andere muzikanten bandmerch dragen van net zulke coole bands zoals King Gizzard en Getdown Services. 'Dit is ons enige langzame nummer' roept Nollet en dat is in het begin nog wel zo, maar ook 'A Conversation' gaat steeds sneller en op adem komen is er dan nog steeds niet bij. Complimenten ook dat de band al halverwege de tijd neemt om de organisatie, vrijwilligers en andere artiesten een shoutout te geven. (CE)
We keren terug naar de Rave Cave voor Pine Float. Waar Bothlane nog laveerde tussen drum ‘n bass, rave en techno, kiest de Nijmegenaar Peerke Boumans veel nadrukkelijker voor de donkere Berlijnse sound. Denk Ben Klock en Phil Berg: hypnotische grooves, stevige kicks en weinig poespas. Doordat Pine Float live speelt met samplepads en synthesizers blijft de set voortdurend in beweging.
Beats vallen onverwacht weg, snerpende synths schieten tussendoor en af en toe ramt hij nog even op zijn drumpad, waardoor de muziek iets swingends krijgt. Inmiddels heeft jong en oud de Rave Cave gevonden, en tussen de rook en de LED-balken boven het podium ontstaat precies het soort zweterige clubgevoel waar deze stage om vraagt. Mooi ook hoe Boumans zijn gezicht voortdurend schakelt tussen opperste concentratie en een brede grijns. Enkel de geluidsman, die in de slotfase tot twee keer toe (onnodig) het podium op loopt om te vertellen hoeveel minuten er nog resten, lijkt er iets minder vertrouwen in te hebben. (RZ)
Zaterdag: Bladel de gekste en nieuw record E-snaar spannen
“Is dat niet het lettertype van SpongeBob?” wordt er geroezemoesd onder een fel zonnetje bij de Kiosk. En inderdaad, de poster van The Last Mandrill maakt gebruik van het welbekende lettertype, maar wie zo vroeg op de zaterdag iets net zo luchtigs als de tekenfilm verwacht, moet straks naar het hoofdpodium. Want The Last Mandrill (artiestennaam van gitarist/zanger/toetsenist Wybe Wiersma) maakt gelaagde, nineties alternative rock a la Radiohead en oude Muse met contrasterende, engelachtige vocalen; Groninger Wiersma klinkt als een kruising tussen Jeff Buckley en Placebo’s Brian Molko.
Hij bevindt zich in goed gezelschap met bezoekers in bandshirts zoals Tool, Breeders en Hüsker Dü (oké, en een stel giechelende rondrennende kinderen), maar hij zit met zijn ingewikkelde, zware liedjes nog niet op de apenrots. Daarvoor moeten hij, bassist Rutger (die, evenals andere bands hier, veel te zacht staat) en drummer Koen meer tappen uit de fuzzy rocknummers als het sterke ‘Collateral’ en afsluiter ‘Saviour’ en intieme concertzalen vinden waar licht nog zoveel meer doet met muziek als dit. (BvD)
Tijd voor iets luchtigers. Op het hoofdpodium staat het internationale (maar Amsterdam-based) Spull met maar liefst acht muzikanten die moeiteloos schakelen tussen funk, afro, soul en een vleugje psychedelica. Gierende synths die soms bijna als een theremin klinken, een drummer die zich ogenschijnlijk moeiteloos door allerlei maatsoorten manoeuvreert en een blazerssectie die de boel voortdurend vooruit stuwt: muzikaal zit het dik in elkaar. En dit is precies het soort zonnige, instrumentale dansmuziek waar op een festival als Totaal vrijwel iedereen gelukkig van wordt. (RZ)
Schreeuw het van de daken, spray het langs het spoor: oldskool boombap hiphop is back, baby. 3voor12 die Joey Valence & Brae bombardeert tot op één-na-beste show van Best Kept, Kleine Jay & Cartes die na vijftien jaar afwezigheid hiphopfestival Het Moment hebben gerockt, en hier in Bladel hebben we ook een &-tje in de vorm van Zwier & SnoepJoep. De twee Eindhovense rappers zijn geen onbekenden, pas nog hadden we een interview met Zwier waarin hij ook heavyweights als DJ Premier en Afu-Ra namedropt en achter de decks zien we zelfs nog een bekende: dj Sjefke de Kok van La Cantina, waar we pas nog een podcast hebben opgenomen.
De Kok serveert de dikste beats, doordrenkt van gesamplede soulnummers en breaks waarover het duo met passie de rauwe kant van Eindhoven beschrijft. De twee hebben sowieso een sterke flow, maken woordgrappen met meerdere lagen en moeten wel even oppassen met springen op het podium: dat vinden die platenspelers van Sjefke niet al te prettig, dus dan moet het publiek het maar doen. Dat gaat Bladel zeer goed af, zeker als er wordt afgesloten met een stevige drum ‘n bass-track waar The Streets net zo goed overheen had kunnen rappen. (BvD)
Twee minuten voor aanvang staat Broken Haikus al voorzichtig wat beats in elkaar te sleutelen, en exact om half negen klapt de eerste stevige kick erin. Het publiek is nog schaars en de zon schijnt nog tussen de bomen door, maar de eerste danceliefhebbers hebben de Rave Cave alweer gevonden. De Spaanse producer (gevestigd in Arnhem) speelt volledig dawless (zonder computer): een tafel vol drumcomputers, modulaire synthesizers, sequencers en mixer vormt zijn instrumentarium. Daardoor leeft de set voortdurend; patronen verschuiven, melodieën ontstaan ter plekke en niets staat vooraf vast.
Vrolijke synthlijntjes en speelse bleeps doen af en toe denken aan een ouderwetse videogame, maar misschien komt deze ontdekkingsreis net iets beter tot zijn recht wanneer de avond is gevallen en de rookmachines en LED’s overuren draaien. Toch is ook in het daglicht fascinerend om te zien hoeveel muziek één persoon uit een stapel knoppen en kabels weet te trekken. (RZ)
Denk je gisteren bij Cardigan Inn al de meest energievolle band van heel het festival te hebben gezien, komen de Utrechters van FIT om iets voor acht het hoofdpodium op. Die kunnen bij opkomst hun lach niet in bedwang houden als de presentator ze aankondigt als 'EFF. IE! TEE!', en schakelen snel over naar een fantastische mix van postpunk, funk en wave waarmee ze Popronde vorig jaar onveilig maakten.
Die reputatie is nog niet helemaal aangekomen in Bladel; het is opvallend rustig bij het begin, maar met hun aanstekelijke energie en superstrakke nummers (en frontman Ide die al na het eerste nummer zijn shirt uittrekt en een prachtig Nijntje-tattoo revealt), staat het binnen no-time ook bij het hoofdpodium weer goed vol. Vooraan wordt de sfeer bepaald door een flinke groep alternatievelingen die hard staan te headbangen en moshen op die perfecte combinatie tussen harde gitaarriffs, snelle-én-strakke drums en simpele, maar doeltreffende synthesizer lijntjes. Dat de e-snaar (de dikste, dus nogal een prestatie) van bassist Roman van Rookhuizen tegen het einde knapt, zorgt voor een pauze van een paar minuten, maar als zelfs dat niet de vaart uit de show haalt, dan ben je van grote klasse. (CE)
Snel even spieken in de Rave Cave waar iedereen die Aux Raus mist en Ploegendienst nog iets te punk vindt zich heeft verzameld. Twee interstellaire tijdreizigers met Noord-Hollands accent staan daar en noemen zichzelf ‘Strobocops’. De een bezingt de meest gortdroge Nederlandse teksten over hoe zij harder zijn dan wij en onderstreept dat door de gitaar erbij te pakken, de ander, getooid in een fantastisch lucha libre-masker, draait aan de knoppen en geeft ons een smakelijke portie gabberbeats met scheurende synths.
Dat deze stroboscopende politieagenten van een planeet 500 lichtjaar van de aarde komen, is geen belemmering voor hun kennis van ónze geopolitieke zaken: “De wereld gaat kapot, en Poetin is een lul” wordt luidkeels meegezongen in de Rave Cave, terwijl op het scherm achter de beatbakker het hoofd van die ene lul wordt getoond bovenop twee tamelijk harige ballen. Забавный. (BvD)
Ook een categorie opzichzelf: nonchelange, die het hoofdpodium op zaterdag mag afsluiten. De Utrechter zweeft ergens tussen Nederlandstalige indiepop en absurdistische cabaret en bouwt de afgelopen jaren gestaag aan een eigen universum waarin zelfspot, ongemak en oprechte emotie moeiteloos naast elkaar bestaan. En live? Live is alles nog net een tikkeltje vreemder. Inclusief gitarist, toetsenist en PowerPoint-klikker die niet altijd on point is. Hij vraagt zijn publiek doodleuk om vooral door zijn nummer heen te blijven praten en zonder blikken of blozen gooit hij ‘I Gotta Feeling’ (Black Eyed Peas) en ‘Tsunami’ (DVBBS) op zijn setlist. Je vindt het flauw of geniaal.
Toch schuilt er achter alle droogte ook gewoon een ijzersterke liedjesschrijver. ‘Iedereen Is Lelijk’ en ‘Moe Van Jezelf’ worden gebracht met zijn kenmerkend kneuterige dansjes en ontwapenende zelfspot, terwijl ‘Symptomen’ de vaart er juist even volledig uithaalt en laat horen hoeveel melancholie er stiekem onder al die ironie verstopt zit. Natuurlijk eindigt de avond met hitje ‘Dingen Die Je Horen Wil’, waarbij Johannes van ASBEST (een Fries rock-‘n-rolltrio dat een uur eerder op de Kiosk stond) nog één keer het podium opduikt voor een stagedive. En alsof de avond nog niet genoeg stijlbreuken kende en nét een laatste knipoog nodig had, klinkt daarna ook nog ‘Shallow’ van Lady Gaga. Geen idee wat hier zojuist is gebeurd, maar vermakelijk was het absoluut. (RZ)
“Pay no attention to that man behind the curtain!” Maar kijken we achter het scherm van Allesreiniger in de Rave Cave, dan zien we daar de frontman van Strobocops met een controller de video’s (denken we) aan te sturen. Zou dan die worstelaar van daarnet zijn masker hebben ingeruild voor eentje met een omgekeerd kruis? We zullen er nooit achter komen, wat we wel weten is dat we hier op de zaterdagavond nog even onze zonden kunnen laten reinigen door de satanistische Allesreiniger die van achter een kansel het woord van electro-industrial predikt.
Evenals The Hacker en Gesaffelstein, weet deze technopriester dat tempo niet allesbepalend is voor hoe hard een beat kan zijn, de lompheid des te meer. Het is helaas niet besteed aan de Bladelnaren die met gemak boven het geluid uitkomen met hun gebabbel. Dat houdt gelukkig wel op bij een allesverzengende afsluiter waarbij hardstylebeats pompen uit de speakers en de zielzorger van achter zijn kansel vandaan komt om tussen de mensen zijn zegeningen uit te spreken. De vieze asbakken en natte vissticks zijn weer schoongemaakt door de allesreiniger. (BvD)
Zondag: Petje af voor Pet en alles afdansen bij Lézard
De laatste dag van dit zevendaagse festival (voor ons dus de derde dag) trappen we af bij de Arnhemmers van The Awkward op de Kiosk, midden in de brandende zon. Het vijftal brengt een sterke combinatie van indie, synthpop en Britpop uit de jaren ‘00. Dat het publiek vooral in de schaduw zit en nog niet op de dansvloer staat, deert hen weinig: de charme en het plezier straalt er vanaf. De band doet hun naam eer aan met een bepaalde ongemakkelijkheid die juist sympathiek overkomt en waarmee ze gedurende het uur, ondanks de hitte, toch wat zitters op hun benen krijgen. Gedurende de hele show maken ze kleine grapjes, bijvoorbeeld over het feit dat hun snaredrum breekt en over het omgaan met de hitte. Als dit de generale repetitie voor hun Popronde-tour was, beloofd dat wat.
Naast muziek heeft Totaalfestival nog een scala aan andere activiteiten te bieden, zoals een echt familiefestival betaamt. Je kunt pop-up poëzie maken, er is een crossbaan, glaskunstenaar Ehv Neon Lady stelt haar werk tentoon, eerder deze week was er een muziekquiz, én er staat een hoop theater en circus. Zo zien we na The Awkward op het hoofdpodium een solo-circusvoorstelling met een feministisch randje en op de Kiosk een kennissessie over de Aziatische Hoornaar die een bedreiging vormt voor de lokale natuur.
De Kiosk houdt nog even vast aan zijn natuurthema met Bonsai, het project van de Zwolse toetsenist Thomas Reining. Samen met zijn band brengt hij een fusion van verschillende genres als hiphop, synthjazz en clubmuziek. Het publiek kijkt aandachtig toe en laat de muziek rustig op zich inwerken. De band zelf is vooral gefocust op het spelen. Toch was deze show misschien beter tot zijn recht gekomen in de Rave Cave, waar licht en rook langer blijven hangen en mensen speciaal voor hen die kant op waren gekomen, in plaats van te blijven hangen na de vorige show.
Na de genremix van Bonsai is het tijd voor de eerste band op het hoofdpodium van de dag. Die eer is voor de Tilburgse band Kameyo. Ze blijken perfect te passen bij het moment waarop de zon langzaam achter de bomen begint te zakken. Hun sound voelt als een mix van de diepere cuts van Franz Ferdinand en het latere werk van Arctic Monkeys. Daarmee vormen ze de ideale soundtrack voor een heerlijke zomeravond in het park of zou het lekker klinken op een echt groot openluchtfestival. Naast de muziek is er ook ruimte voor kleine grapjes met het publiek, waaronder een verwijzing naar een oude rijinstructeur die bekend is onder Tilburgers. Ondertussen gaan de eerste heupen echt los, nu de ergste hitte verdwenen is en iedereen ontspannen en goed wakker is.
Totaalfestival is, vanwege zijn laagdrempeligheid en altijd vrolijke publiek, misschien wel het perfecte festival om je allereerste optreden te doen, en dat is precies wat de volgende band vandaag mag doen. Op het podium zien we de heren van The Awkward en Bredase singer-songerwriter Anne Nederhoed, samen vormen ze de gloednieuwe band Pet. Het is een show voor de jongvolwassenen in het publiek, met teksten waarin zij zichzelf kunnen herkennen, gecombineerd met een moderne poppunktwist die doet denken aan Paramore. Opvallend is dat de band live krachtiger klinkt dan op hun debuutsingle. Ondanks een kleine technische storing is het een geslaagd debuutoptreden voor Pet., eentje waar zij met trots op mogen terugkijken. Er zijn nog wat kleine verbeterpunten, zoals het omgaan met technische problemen en de ongemakkelijkheid die daarbij komt kijken. Dat zijn echter dingen die met meer ervaring vanzelf zullen verdwijnen. Als het publiek je na je eerste show al enthousiast komt complimenteren, dan heb je een sterke formule in handen.
Er staan niet alleen Nederlandse acts vandaag op het programma. Vanuit Gent is een van de spannendste namen uit de Belgische underground scène naar Bladel afgereisd om vanavond Totaalfestival te headlinen. Een naam als Lézard geeft maar weer eens aan hoe goed de programmeurs van het festival op de hoogte zijn. Na ESNS, Wilde Weide, Wildeburg en Dour mogen ze vandaag op het hoofdpodium laten zien waarom ze tot ‘De Nieuwe Lichting’ van Studio Brussel behoren.
Het is duidelijk dat het publiek inmiddels goed is opgewarmd door alle eerdere optredens van de dag, want bij Lézard komt iedereen samen en valt alles op zijn plek. Hun bewezen succesformule is een mix van postpunk en discopunk, denk Talking Heads meets LCD Soundsystem, maar dan een tikje bijtender. Dat de nog relatief nieuwe band al heel wat internationale podiumervaring op zak heeft, is duidelijk te zien en horen. Het publiek zingt enthousiast mee wanneer de band daarom vraagt en hoewel de stem van zanger en gitarist Niel Claes het af en toe begeeft, weigert hij op te geven en perst hij al zijn energie eruit. Gelukkig heeft hij in Myrte Asta een ijzersterke zangeres en gitarist naast zich. Aan de rij bij de merchandise te zien is Bladel zojuist, net als ons, fan van Lézard geworden.
De voorlaatste show van het festival is voor Sascha Zilvester. Hij brengt een live electro-raveset waarin hij trompet, bas en gitaar speelt. Alsof dat nog niet indrukwekkend genoeg is, mixt hij alles ook nog eens live op het podium. Iets wat je zelden ziet tijdens een optreden. Zijn performance doet denken aan de Japanse dj Takuya Nakamura, die op sociale media live draait en tegelijkertijd verschillende instrumenten bespeelt. Wat deze show zo interessant maakt, is de opbouw en hoe de muziek steeds complexer wordt. Daarnaast voegt hij ook trombone en saxofoon op smaakvolle wijze toe aan de mix. Daardoor ontstaat een echt feest. Zo tekenen bezoekers met stoepkrijt een hinkelparcours en allerlei andere geestige creaties op de grond. Het zorgt ervoor dat iedereen zich vrij voelt om te doen waar hij of zij zin in heeft. Daarmee sluit Sascha Zilvester de Kiosk op passende wijze af. (MD)
