Plakband, pijnstillers en pleisters schieten tekort

De fixes die niet meer werken
De titel zet de toon. 'Fixes' gaat over alle kleine ingrepen waarmee we een relatie — of onszelf — overeind houden. Plakband, pijnstillers en pleisters. De mooie herinnering die je erbij haalt als het tegenzit. Van der Wielen schrijft vanuit de notie dat alles wat ooit hielp, dat nu niet meer doet. “All of the fixes that saved us before / won't take us any further anymore”. Hoppa, geen suikerrandje, geen meel in de mond: direct de ader aangesneden.

Wat de tekst bijzonder maakt, is dat hij niet buigt naar aanklacht of zelfmedelijden. In plaats daarvan: een man voor zijn eigen spiegel. “In the mirror, I try to be honest / A dialogue with myself, and the answers / I already knew”. Dat is een lastige bekentenis om zo neer te zetten — de erkenning dat je al die tijd al wist wat er niet klopte. Dat je het alleen nog niet wilde zien. Of zeggen. Een pijn die ‘Fixes’ voelbaar maakt.

Standvastig twijfelen
Vergelijkingen met Bon Iver legt Van der Wielen zelf in zijn bio, We zien inderdaad gelaagde alt-pop, een stem die twijfelt maar niet wankelt. Check. Maar Van der Wielen is minder hermetisch, meer direct. Dichter bij Chance Peña misschien, of Medium Build in zijn stillere momenten: artiesten voor wie intimiteit geen stijlkeuze is, maar een noodzaak. Qua arrangement leunt ‘Fixes’ echter minder op de americana van genoemde artiesten. ‘Fixes’ sluit dan eerder aan op Ierse tradities. Denk aan het baanbrekende album ‘Songs from the Rain’ van de Hothouse Flowers, en denk ook aan modernere bands als Bear’s End en Daughter.

Muzikaal kiest Van der Wielen voor een sound die past bij die kwetsbaarheid, maar er niet in wegzakt. De gitaar legt een rustig bedje neer dat ruimte laat. De drums van Paul van Leeuwen komen pas echt los op het tweede couplet, precies wanneer de tekst verharding toont: “these lies carry me far away from the person I once was”. Dat is productie als kracht, niet als camouflage voor een tekort. Marien Dorleijn — die ook Blaudzun en Robin Kester produceerde — houdt de arrangementen sober. De bas van Marciano van der Saag geeft ruggengraat zonder te domineren. ‘Fixes’ is een nummer dat weet wat het niet moet doen.

Het antwoord op de vraag
Het refrein draait om een vraag die nooit beantwoord wordt: “If I change, and I change, would it change your mind?” Die vraag stellen als een mantra — twee keer in het nummer, steeds met iets meer gewicht —kan aanvoelen als herhaling zonder escalatie. Hier werkt het, omdat de muziek de groter wordt terwijl de woorden hetzelfde blijven. Dat contrast geeft het nummer zijn emotionele pixeldichtheid, ook blijft de vraag onbeantwoord. Zou iemand als Rhodé Vree wellicht ooit een antwoord schrijven?  Een mens mag hopen.

Wijsheid van de stuurman aan de wal met een pen
Als er één ding is waarop Van der Wielen in de toekomst nog moet winnen, dan is het variatie in zijn zangdynamiek. De stem is mooi en expressief genoeg, maar zoekt nog niet alle lagen op die de tekst hem aanbiedt. De nuance en de nadruk voor ongemakkelijker momenten — de regel “are these words too heavy to process?” — verdient net iets meer lading dan nu gegeven wordt. Er schuilt meer ongeduld en frustratie in die zin dan hij er nu uithaalt. Dat hij meer in zijn mars heeft, toont hij naarmate het nummer vordert, naarmate Van der Wielen minder nasaal en meer borst inbrengt. Heel eerlijk: het klinkt alsof Van der Wielen in het begin van het nummer iets of iemand probeert te zijn, enkel om toch zichzelf te vinden en te zijn. Geheel in lijn met zijn nummer ‘Fixes’, moet hij niet meer vragen of iemand verandert als hij verandert. Hij moet gewoon zijn, hij is genoeg.  Want dit is wat 'Fixes' uiteindelijk doet: het stelt de eerlijkste vraag die er is — ben jij degene die moet veranderen, of is alles al voorbij? — en trekt die vraag vervolgens over zijn eigen hoofd. “It looks better in retrospect”. Pas als je dat beseft, kun je iets nieuws beginnen.