Kraftwerk programmeert een avond tussen mens en machine
Een tijdloze formule die nog altijd werkt
Vier mannen achter vier identieke consoles. Meer geeft Kraftwerk eigenlijk niet weg. Er wordt nauwelijks gesproken, nauwelijks bewogen en toch blijft een uitverkocht Klokgebouw op donderdag 11 juni de hele avond geboeid kijken naar wat er op het podium gebeurt. Of beter gezegd: naar wat er achter het podium gebeurt. Ruim vijftig jaar nadat de formatie uit Düsseldorf de basis legde voor elektronische muziek, blijft Kraftwerk opvallend relevant. Het multimedia-project zet in Eindhoven een audiovisuele ervaring neer waarin muziek, technologie en beeld samenkomen.
Vanaf openingsnummer Numbers trekken de visuals op het gigantische scherm achter de groep minstens zoveel aandacht als de muzikanten zelf. Groene cijfers vullen het scherm, de lichtgevende lijnen op hun strakke pakken kleuren mee en bij ieder nummer verandert ook de wereld achter hen. Autobahn krijgt zijn bekende blauwe autowegbord, Tour de France wordt begeleid door voorbijrazende wielrenners en tijdens The Model lijkt de zaal even veranderd in een oude Hollywoodfilm. De vier mannen staan ervoor, maar lijken bijna een met het scherm achter ze.
Dat past eigenlijk perfect bij hun formule. Waar veel artiesten vandaag de dag alles uit de kast trekken om de aandacht op zichzelf te vestigen, doet Kraftwerk precies het tegenovergestelde. De vier muzikanten verdwijnen bijna achter hun technologie en wat iedereen precies doet achter zijn console blijft een mysterie. Juist daarom vallen de kleine momenten op. Een blik richting de zaal. Een subtiele beweging op de maat. Meer is er niet nodig
Het meest persoonlijke moment van de avond komt wanneer Ralf Hütter stilstaat bij de overleden componist Ryuichi Sakamoto. Na ruim een uur waarin de groep vooral als een zorgvuldig geprogrammeerde machine oogt, breekt er ineens iets menselijks door: "Since 1981, at our very first concert in Tokyo, we have been friends forever", vertelt hij voordat een uitvoering van Sakamoto's Merry Christmas Mr. Lawrence volgt. Het is een van de weinige momenten waarop de mens achter de machine zichtbaar wordt.
Ook in de opbouw van de set laat Kraftwerk zien precies te weten wat werkt. De avond begint relatief ingetogen, maar schuift gaandeweg steeds verder richting het techno-erfgoed waar de groep zo vaak mee wordt geassocieerd. Wanneer de set richting het einde steeds meer leunt op het materiaal uit Techno Popuit ‘86, komt er ook meer beweging in de zaal. Sommigen blijven gehypnotiseerd naar de visuals kijken, terwijl anderen het Klokgebouw langzaam ombouwen tot een technoclub. Juist daar blijkt hoe breed de aantrekkingskracht van Kraftwerk is.
Wanneer de vier mannen één voor één hun consoles verlaten en bescheiden het applaus in ontvangst nemen, lijkt de avond voorbij. Even later keren ze terug voor The Robots. De visuals, de muziek en de voortdurende wisselwerking tussen mens en machine vallen daarbij samen en maken duidelijk waarom Kraftwerk nog altijd zoveel meer is dan alleen nostalgie.
