Herr Zimmerman viert 20-jarig jubileum
Meegaan met de tijd zonder jezelf te verliezen
Al twintig jaar is Herr Zimmerman een eigenzinnig begrip in het Rotterdamse nachtleven. Van de undergroundfeesten in de oude Vleesfabriek tot de extravagante thema-avonden in Factory 010: het technoconcept heeft verschillende locaties, muzikale trends en generaties feestgangers zien komen en gaan. Toch is de identiteit volgens oprichters Mario Ortiz Martinez en Linda Zimmerman nauwelijks veranderd. Ter gelegenheid van het twintigjarig jubileum spreken we hen over de geschiedenis van Herr Zimmerman, de veranderende technoscene en de kunst van het trouw blijven aan jezelf.
Een bonte verzameling buitenbeentjes
Twintig jaar is een uitzonderlijk lange tijd voor een clubconcept. Zeker in een stad als Rotterdam, waar locaties verdwijnen, muzikale trends elkaar opvolgen en het nachtleven voortdurend verandert. Toch houdt Herr Zimmerman al twee decennia stand. Het geheim? Volgens Mario is het eigenlijk heel eenvoudig: blijven doen wat ze altijd al deden.
Het begon in de oude Vleesfabriek, een undergroundlocatie waar een opvallend divers publiek samenkwam. ‘Zoals wij underground altijd hebben gezien, is het een hele bonte mix: van de Barbies en de Sjonnies en de Anita’s tot de supercreatieve Willem de Kooning-student, tot de getatoeëerde aso die poeslief blijkt te zijn’, vertelt Mario. ‘Die bonte mix, dat was het voor ons, en dat is het eigenlijk nog steeds.’
Die eigenzinnigheid vormt vanaf het begin de basis van Herr Zimmerman. Niet alleen in de muziek, maar ook in de sfeer en de mensen die erop afkomen. Het concept laat zich moeilijk in een hokje plaatsen, en dat is volgens Linda juist de kracht ervan. ‘Het is misschien ook ongrijpbaar. Dat vinden mensen soms een beetje eng, dus dan komen ze niet.’
Vernieuwen zonder de identiteit te verliezen
In twintig jaar tijd is de technoscene behoorlijk veranderd. Van de minimaltechno die halverwege de jaren nul populair was tot de huidige golf van hardtechno: iedere generatie brengt nieuwe geluiden en trends met zich mee. Herr Zimmerman beweegt daarin mee, maar weigert zich te laten leiden door wat op dat moment populair is.
‘Veel partijen denken: wat leeft er in de markt? Dat ga ik doen. Wij hebben eigenlijk altijd meer vanuit onszelf gedacht: dit vinden we zelf leuk’, vertelt Mario. Volgens Linda betekent dat niet dat de muziek hetzelfde is gebleven. ‘Het is andere muziek dan wat we twintig jaar geleden draaiden, omdat wij ook meegaan met onze tijd.’
De twee spreken daarom liever van updaten dan van vernieuwen. De muziek verandert, maar het gevoel moet herkenbaar blijven. ‘Je moet alert blijven op vernieuwing, maar wel vernieuwing die bij je past’, legt Mario uit. ‘Als je jezelf verliest, wordt het ook anoniem.’
Dat uitgangspunt is ook terug te horen in hun kritiek op de huidige hardtechnoscene. Hoewel de populariteit van het genre nieuwe bezoekers naar Herr Zimmerman trekt, herkennen Mario en Linda zich niet altijd in de muzikale richting. Volgens Mario begint een deel van de populaire TikTok-hardtechno steeds meer op early hardcore of hardstyle te lijken. Het hogere tempo is volgens hem niet het probleem, zolang er maar voldoende groove en afwisseling in de muziek zit.
Die zoektocht naar een eigen geluid begon al in de tijd dat minimaltechno de clubs domineerde. Herr Zimmerman ging juist op zoek naar stevigere, energiekere muziek, onder meer bij artiesten uit Duitsland en Italië die destijds nauwelijks in Nederland optraden. ‘Wij zochten muziek waarbij het echt losging. Gewoon partymuziek, mensen die van begin tot eind aan het dansen zijn. En dat hoef je niet per se te bereiken door onwijs te beuken. Ik hoor veel terug van bezoekers: wat we bij jullie horen, horen ze bijna nergens anders. Dat is niet omdat we iets nieuws hebben uitgevonden, want die muziek is er gewoon. We zijn een beetje als een verzamelaar: iemand die oog heeft voor een bepaalde collectie die niemand anders verzamelt’, zegt Mario. Linda reageert: ‘Jij zat gisteren nieuwe muziek te zoeken en zei toen: “Jezus, het wordt steeds moeilijker.”’
Door de jaren heen stonden artiesten als Gesaffelstein, Brodinski, T.Raumschmiere en Klaudia Gawlas op het programma. Toch draait het voor Herr Zimmerman niet om grote namen. Een onbekende dj kan volgens Mario net zo goed de juiste sfeer neerzetten. Het belangrijkste is dat de muziek past bij het concept.
Van generatie op generatie
Niet alleen de muziek is veranderd, ook het publiek heeft zich ontwikkeld. Sommige bezoekers komen al sinds de eerste edities en nemen inmiddels hun kinderen mee. ‘Dan hoor je ineens: “Mam, ik ben hier!” En dat is gewoon heel mooi’, vertelt Mario. Linda lacht: ‘Geweldig! Moeder en dochter samen aan een pilletje.’
Het aantrekken van nieuwe generaties blijft belangrijk om het concept levend te houden. Toch willen Mario en Linda ook daarin niets forceren. Waar andere organisaties specifieke dj’s boeken om een nieuwe doelgroep aan te spreken, vinden zij dat zo’n keuze de sfeer kan aantasten.
De laatste jaren ziet Mario de gemiddelde leeftijd van het publiek wel veranderen. Vooral na corona kwam er een nieuwe generatie bezoekers bij, mede door de groeiende populariteit van hardtechno. Ook in de bezoekersstatistieken ziet hij steeds meer jongeren verschijnen.
Dat betekent niet dat de oudere generatie verdwijnt. Volgens Mario is het tegenwoordig veel normaler om ook na je dertigste te blijven uitgaan. Het publiek groeit daardoor met Herr Zimmerman mee, terwijl nieuwe bezoekers hun weg naar de dansvloer vinden. ‘Het is anders, maar het is dezelfde energie’, vat Linda samen. ‘Misschien zit er bij ons wat conserveermiddel in, ik weet het niet.’
Een buitenaardse kat en krankzinnige themafeesten
Naast de muziek en het publiek heeft Herr Zimmerman nog een herkenbaar handelsmerk: de buitenaardse kat die al twintig jaar de posters siert. Het eigenwijze dier, vaak afgebeeld in een ufo, ontstond uit een reeks toevallige associaties.
Toen Mario en Linda de naam Herr Zimmerman bedachten, wilden ze iets anders dan de Engelstalige namen die destijds overal opdoken. Linda stelde een kat voor, terwijl een autorit op Ibiza langs het met ufoverhalen omgeven eiland Es Vedrà inspiratie opleverde voor het buitenaardse element. Een bevriende ontwerper bracht de ideeën samen en tekende de kat in één keer goed.
‘Als je die kat leuk vindt, vind je het feest ook leuk’, zegt Mario. Volgens Linda is het dier inmiddels een soort alter ego geworden. ‘Katten zijn ook wel eigenwijs. Ze hebben veel levens, ze kunnen een paar keer sneuvelen. Wij zijn ook een paar keer gestopt en toch weer begonnen.’
Die eigenzinnigheid kwam misschien nog wel het duidelijkst naar voren in de extravagante themafeesten waarmee Herr Zimmerman naam maakte. Vooral tijdens de jaren in Factory 010 werd flink uitgepakt met decor, performances en absurdistische concepten.
Zo organiseerden ze een Horror Show met zombies, een tentoonstelling met oude pornoboekjes en een kerstfeest met een levensgrote kerststal waar bezoekers zelf in konden zitten. Een van de meest bijzondere edities was Dance for Fitness, een ludieke reactie op de btw-verhoging op cultuur.
Omdat sport destijds buiten de verhoging zou vallen, bedachten Mario en Linda een symbolische actie. Ze bouwden een muur van gipsblokken met daarop het percentage van de btw-verhoging. Tijdens het feest verscheen een bevriende vechtsporter in een judopak om de muur voor een volle zaal kapot te slaan. Zelfs een cultuurwethouder en het televisieprogramma Spuiten en Slikken waren aanwezig. ‘Het stond allemaal op film en we zijn het helaas kwijt. Supertof’, herinnert Mario zich.
De uitgebreide decorproducties zijn tegenwoordig moeilijker te realiseren. Waar ze vroeger meer tijd hadden om een locatie om te bouwen, moet de volledige opbouw nu vaak op de dag van het feest zelf plaatsvinden. Toch blijven de herinneringen aan deze extravagante edities een belangrijk onderdeel van de identiteit van Herr Zimmerman.
De toekomst van de underground
Dat Herr Zimmerman na twintig jaar nog bestaat, is volgens Mario en Linda allesbehalve vanzelfsprekend. In dezelfde periode zagen ze talloze andere Rotterdamse clubconcepten verdwijnen. Vooral de stijgende kosten van locaties maken het steeds moeilijker om kleinschalige, eigenzinnige feesten te organiseren.
‘Het is jammer dat de locaties echt duur geworden zijn. Voor de clubscene is dat denk ik niet goed, voor de creatieve underground’, zegt Mario.
Linda benadrukt dat het ook voor een gevestigd concept als Herr Zimmerman lastig blijft om financieel rond te komen. ‘Je moet best flinke aantallen omzetten om het rendabel te houden. En als je dan conflicterende idealen hebt, dat je niet alles voor de getallen doet... Daar houdt het voor ons ook gewoon op.’
Toch denken ze voorlopig niet aan stoppen. Zolang ze plezier beleven aan het organiseren en hun eigen muzikale koers kunnen blijven varen, zien ze voldoende reden om door te gaan. Misschien is dat uiteindelijk ook de verklaring voor hun lange bestaan: niet proberen iedereen aan te spreken, maar vasthouden aan wat Herr Zimmerman bijzonder maakt.
Het jubileumfeest op 7 november wordt volgens Mario dan ook niet alleen een terugblik op twintig jaar clubgeschiedenis, maar ook een nieuw begin. ‘Ik denk dat het deels één grote reünie wordt. Ook leuk. En ook weer een moment om er nieuw leven in te blazen.’