Gezocht: raveflyers en -posters van 1900-2026
La Cassette en Kapitaal werken samen aan nieuw archiefboek van de Utrechtse nacht
De Utrechtse nacht kent een rijke geschiedenis van feestjes, clubs en illegale raves. Maar van veel van die geschiedenis is nauwelijks iets bekend en dreigt verloren te gaan. Daarom duikt La Cassette in de archieven van het Utrechtse nachtleven, op zoek naar oude flyers en posters die het verleden weer tastbaar maken. Samen met analoge printstudio Kapitaal bundelen ze al dit archiefmateriaal tot een boek, dat eind dit jaar uitkomt. We gingen met Mees Gerkema en Thimo Steehouder van La Cassette en Ramon Goedvree van Kapitaal in gesprek over de aanleiding voor en het proces van dit boek.
In de werkplaats van Kapitaal is het gezellig druk en wordt er volop gezeefdrukt. Hier worden ook onderdelen van het boek gedrukt, dat ze uitbrengen tijdens Le Guess Who? 2026. La Cassette werkte al eerder samen met Kapitaal; ze hebben hun zomerschool daar gehouden en hebben meerdere van hun posters en flyers ook daar laten drukken. Niet verrassend dus dat ze de handen ineenslaan voor dit project.
Twee jaar geleden was La Cassette al begonnen met het verzamelen van oude posters en flyers voor een expositie bij het Centraal Museum. “Het doel was eigenlijk toen al om een boek te maken. En nu hebben we er door de nachtcultuursubsidie van de gemeente Utrecht een klein potje geld voor kunnen krijgen”, vertelt Mees. Het idee voor het boek ontstond uit passie voor de Utrechtse nachtcultuur, uit zowel het verleden als het heden. Ramon: “Utrecht is niet een heel trots stadje. Omdat er ook niet zo vaak veel te doen is. Maar er is wel heel veel gebeurd.” Mees vult aan: “We dragen het niet heel erg uit met z'n allen en ik vind dat we soms wel meer kunnen doen. Er zijn heel veel mooie dingen hier: er zijn veel goede makers, mooie ontwerpers, goede muzikanten.”
De zeefdruk en de clubcultuur zijn in Utrecht onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ramon vertelt: “Tivoli zeefdrukte vroeger alles. En er was een club, de Vrije Vloer, die zeefdrukte ook alles. Die zat ook op deze plek, waar Kapitaal nu zit. Dus er werd ook letterlijk hier gedrukt, ook al in de jaren tachtig.” De zeefdruk is heel tijdelijk van aard: een poster hangt één à twee weken aan de muur. Een flyer komt drie keer voorbij op Instagram. Maar dat tijdelijke past daarom juist goed bij het vluchtige karakter van de nachtcultuur: “Het moet opvallen tussen de andere posters. Dan moet je er gewoon een stijl voor ontwikkelen. Daarnaast willen mensen heel snel het feestje online kunnen gooien om te beginnen met promoten. Dus je hebt soms ook helemaal niet lang de tijd om zoiets te ontwerpen. Soms komen er dan door die tijdsdruk zoveel mooie dingen naar buiten. En dat is dan opeens na twee weken weer weg”, aldus Mees. Veel kunstenaars en ontwerpers hebben hun eerste stappen gezet in het ontwerpen van flyers of posters voor het nachtleven, zoals Thimo. Ramon: “Thimo komt bij zo’n club terecht als La Cassette. Hij begint daar te ontwerpen en wordt steeds beter in wat hij doet. Nu heeft hij een handschrift en herken je zijn werk meteen als het op straat hangt. En dan weet een toeschouwer gelijk: ‘oh, dat is zo’n feestje. Daar moet ik naartoe.’”
Met het boek willen ze al het moois wat uit die vluchtigheid is voortgekomen, verzamelen. Door het archiveren van de nachtcultuur, hoopt Mees dat mensen er ook meer de waarde van gaan inzien. En het is een poging om het beschadigde verleden te herstellen en de gaten te vullen. Ramon: “Mees is met La Cassette gewoon een verzamelaar geworden van die oude clubcultuur. Hij heeft mij gevraagd om mee te kijken, omdat ik van de oude ‘Partyflock-generatie’ ben. En omdat ik deze studio heb natuurlijk, waar we gewoon delen van die postercultuur kunnen uitwerken.”
Ze zijn al in contact met partijen als het Utrechts Archief en culturele instellingen zoals TivoliVredenburg en De Helling, die ook al het één en ander gearchiveerd hebben. Mees: “Zij hebben ook een klein archief, maar bij lange na niet alles. De missing pieces moeten we nog vinden: denk aan illegale raves, clubs die niet meer bestaan, of clubs die misschien maar twee jaar hebben bestaan.” Daarom doen ze een oproep aan iedereen die thuis nog iets heeft liggen, van jong tot oud. “Kijk wat je nog hebt liggen. Van ontwerpen met plakband tot AI. Kijk naar wat hoort bij de stad en bij de cultuur”, roept Ramon op. “We kunnen alleen niet garanderen dat alles erin komt.”
Heb jij nog een poster of flyer liggen van de Utrechtse nachtcultuur, van de jaren 20 uit de vorige eeuw tot aan nu? Stuur het op naar mees@lacassette.online. Je kunt de poster inscannen, een foto maken, of fysiek opsturen. Als dat niet lukt, kan Mees ook de poster of flyer komen ophalen, zelf inscannen en weer terugbrengen.