Leiden gaat vanaf 2026 met een nieuw subsidiestelsel werken, waarin er (sterk vereenvoudigd) drie types subsidie zijn: meerjarig, éénjarig en eenmalig. Bij de oordelen over meerjarige subsidies constateerde de gemeente Leiden: er zijn meer aanvragen die subsidie verdienen dan dat er budget is. Een aantal aanvragers, zoals wereldmuziekorganisator De X, kwam in het limbo van de zogenaamde zaaglijn terecht: een positief advies, maar geen langjarig budgettoekenning.
Een meerderheid in de gemeenteraad van Leiden heeft nu besloten om in 2026 de belasting voor overnachtingen met €1 per toerist per nacht te verhogen, van €3,70 naar €4,70. Dit levert €324.000 euro extra op, die geheel wordt geïnvesteerd in meerjarige cultuursubsidies. Daardoor kunnen er meer aanvragen van onder de "zaaglijn" worden goedgekeurd.
Reactie van de Cultuurtafel
De Cultuurtafel Leiden, waarin culturele organisaties in Leiden overleggen, spreekt grote waardering uit voor de snelle en voortvarende stappen die de Leidse gemeenteraad heeft gezet om de acute knelpunten in de cultuursector aan te pakken. Het besluit wordt door de culturele instellingen gezien als een belangrijke, steunende en zeer welkome maatregel. Met deze keuze geeft de Leidse politiek een duidelijk signaal dat zij staat voor een sterke culturele sector.
Tegelijkertijd benadrukt de Cultuurtafel dat de noodzaak tot structurele versterking van het cultuurbudget hard nodig blijft. Ondanks de extra incidentele middelen kreeg vrijwel geen enkele instellingen het aangevraagde subsidiebedrag toegekend en is de eenjarige projectenregeling opnieuw met één miljoen euro overvraagd. Daardoor blijft er onvoldoende ruimte om de kwaliteit en diversiteit van het Leidse culturele ecosysteem structureel te borgen, stelt zij.
Zij vraagt de gezamenlijke partijen om na de verkiezingen te zorgen voor een structurele verhoging van het cultuurbudget. Dat is vooral nodig om genoeg geld te hebben voor programmering, zodat instellingen een divers, inclusief en kwalitatief aanbod kunnen blijven maken. Ook is extra investering in makers en broedplaatsen belangrijk. Daarmee krijgen jong talent, vernieuwende ideeën en experiment meer ruimte, en blijft de hele culturele keten van makers, producenten en podia gezond en toekomstbestendig.
De Cultuurtafel spreekt de hoop uit "dat de inzet van de gemeenteraad in de afgelopen weken het begin markeert van een duurzame, toekomstgerichte investering in Leidse cultuur zodat deze kan bloeien voor iedereen in onze mooie stad".