Vreugde en verdriet bij advies over culturele subsidies

Hoe pakt het adviesrapport over langetermijn subsidies uit voor de Haagse popsector?

Den Haag

1 mei 2020

Eens in de vier jaar adviseert een commissie de gemeente over welke culturele organisaties de komende vier jaar subsidie krijgen. Het advies voor de periode 2021-2024 is vorige week bekend geworden en dat betekent niet voor iedereen goed nieuws. Zo is het advies dat Crossing Border, TodaysArt en het Popdistrict geen gemeentelijke bijdrage meer krijgen. Andere organisaties zijn gelukkiger, zoals Grauzone en PAARD. Wij van 3voor12 Den Haag hebben het hele document doorgespit en alles wat met popmuziek te maken heeft eruit gelicht zodat jullie dat niet hoeven te doen.

Het werk dus als volgt. De gemeente verdeelt ieder jaar een bedrag van ruim 56 miljoen euro over culturele instellingen in Den Haag. We hebben het dan over musea, theaters, klassieke orkesten, festivals, poppodia en alles daartussen. Met die subsidie, als ze die krijgen, kunnen de instellingen doen wat zij doen. Om voor de subsidie in aanmerking te komen, dienen zij een verzoek in. Dat is een uitgebreid plan waarin precies staat wat zij daarmee gaan doen.

De gemeente heeft wat eisen waaraan de plannen moeten voldoen. Zo moeten de instellingen een wezenlijke bijdrage leveren aan de cultuur in Den Haag, een goede bedrijfsvoering hebben en, heel belangrijk in de komende periode, 'divers en inclusief' zijn. In het verslag staat zelfs dat dit een van de belangrijkste eisen is waar organisaties aan moeten voldoen.

Dit jaar werden er door organisaties meer dan honderd plannen ingeleverd. Vervolgens is er de Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024, zoals de commissie volledig heet, die alle plannen doorleest en er advies over uitbrengt in het Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024 Den Haag. Dat komt neer op: wel of geen subsidie met natuurlijk een uitleg waarom. Die commissie bestaat overigens uit mensen uit de kunstwereld. Die komen expres niet uit Den Haag zodat het advies echt onafhankelijk is.

Voor de duidelijkheid: dit is nog een advies. De uiteindelijke beslissing over hoe het potje voor cultuur wordt verdeeld, wordt pas over een paar maanden door de gemeenteraad genomen.

Aight

Aight is een stichting die alles weet van hiphop en daarmee jongeren wil inspireren, motiveren en helpen hun talent te ontwikkelen op het gebied van muziek, dans en beeldende kunst. Dat is wat er ongeveer in het rapport staat:

De Commissie vindt dat 'Aight een essentiële rol vervult binnen de keten en met zijn activiteiten een belangrijke functie vervult op het gebied van talentontwikkeling'. Tegelijkertijd is de commissie weinig enthousiast over de (ontbrekende) langetermijnvisie en de wens van de stichting om te verbreden. Zij zien Aight zich liever concentreren op de core business en het organiseren van meer ‘artistiek-inhoudelijke’ evenementen.

Ondanks dat de commissie graag ziet dat Aight op het gebied van cultureel ondernemerschap meer ambitie toont en daardoor minder subsidieafhankelijk wordt, bevelen zij wel aan het verzoek deels te honoreren. Zij adviseren een subsidie van een magere €180.000 van de aangevraagde €522.500 per jaar. Ter vergelijking: de afgelopen 3 jaar ontving de stichting €204.456. De commissie geeft de stichting een duidelijke waarschuwing: 'Aight moet scherpere keuzes maken en zich daarbij focussen op zijn rol als talentontwikkelaar.'

Reactie Aight

'We hangen aangeslagen, versuft in de touwen. Het werk én onze groei van de afgelopen jaren wordt om zeep geholpen indien dit advies wordt overgenomen,' vertelt Peter Oostinga ons. Als coördinator van het Haags Hiphop Centrum (H3C) kan hij zich absoluut niet vinden in de conclusie van de commissie. 'Ons wordt verweten dat we onvoldoende cultureel ondernemerschap zouden tonen en daardoor in te hoge mate afhankelijk zijn van subsidies. In de meegestuurde jaarrekening 2018, staat een omzet van €900.000 tegen een gezamenlijk subsidiebedrag van €450.000. Dus als kleine stichting houden we voor 50% onze eigen broek op. Niet slecht als je bedenkt dat er in talentontwikkeling geen verdienmodel zit.'

'Mede door onderzoek en advies van de gemeentelijke accountantsdienst kwam naar voren dat wij minder afhankelijk zouden moeten worden van commerciële gelden om onze focus, doelstelling en missie te behouden. Best schrijnend als je dan leest dat een adviescommissie stelt dat Aight te veel van subsidiegelden afhankelijk zou willen zijn.'

'We zijn constant op zoek naar verbindingen. Die gaan van Korzo tot aan het Residentie Orkest en alles wat daartussen zit. Juist in die verbindingen zijn er voor talentontwikkeling volop nieuwe mogelijkheden,' legt Peter uit. 'Daarnaast betekent dit we fors moeten snijden in ons personeelsbestand. We zijn bij aanvang van het huidige Kunstenplan in 2017 voor onze medewerkers overgestapt van tijdelijke dienstverbanden naar vaste overeenkomsten. Het is niet ondenkbaar dat we daar weer naar terug moeten en dat staat ver af van de Fair Practice Code waar de gemeente zoveel belang aan hecht.'

Crossing Border

Crossing Border combineert literatuur en muziek en is voor 3voor12 Den Haag een vaste waarde voor het ontdekken van nieuwe acts. Als je terugkijkt naar de oude line-ups van het festival, dat ieder jaar in november plaatsvindt, zie je dat ze er op muzikaal gebied vaak als eerste bij waren. Voor de periode 2021 - 2024 vraagt Crossing Border bij de gemeente Den Haag om €444.000 per jaar. Het advies van de Commissie: niet honoreren.

Een heikel punt is dat Crossing Border niet de samenwerking zoekt met Writers Unlimited, het tweede Haagse literatuurfestival. Verder stelt de commissie vast 'dat Crossing Border het verhalen vertellende karakter van het festival in de aanvraag onvoldoende toelicht.' Wat dat precies betekent wordt niet uitgelegd, maar wel dat dit bij de vorige aanvraag vier jaar geleden ook al het geval was. Wij denken dat de Commissie bedoelt dat niet duidelijk is wat de visie van Crossing Border precies is. Maar zeker weten doen we het niet.

De Commissie lijkt ook niet goed te weten hoe het eigenlijk zit met de organisatie van het festival. Wie bepaalt de programmering eigenlijk? En hoe gaat dat in zijn werk? Ook stoort het de Commissie dat Crossing Border nog steeds zo afhankelijk is van subsidie. En natuurlijk is het de vraag of Crossing Border wel 'divers en inclusief' genoeg is. Kortom: er schort volgens de commissie een hoop aan de organisatie van Crossing Border.

Reactie Crossing Border

Festivaldirecteur Michel Behre heeft er slecht van geslapen. 'Het festival draait goed, we trekken veel bezoekers en zijn nationaal en internationaal bekend. Dit hadden we niet verwacht.' Ook noemt hij Border Kitchen dat het hele jaar door gerenommeerde schrijvers naar Den Haag trekt. 'Daarmee trekken we volle zalen.'

Behre vindt het kwalijk dat in de Adviescommissie niemand zat met een litaratuurachtergrond. Hij is dan ook benieuwd met wat de commissie bedoelt als ze zeggen dat ze niet weten hoe de organisatie eraan toe gaat en wat de visie is. 'De Commissie heeft geen kritiek op de kwaliteit van het programma maar zegt niet te begrijpen wat de visie is. Dat is belachelijk.'

Dan is er het gebrek aan samenwerking met Writers Unlimited. Volgens Behre kunnen beide festivals prima naast elkaar bestaan. 'Nu is er een keuze gemaakt voor een van de festivals, maar waar is die in godsnaam op gebaseerd? Het lijkt vrij arbitrair.'

'In wezen trekt de Commissie, als de gemeente het advies volgt, hiermee de stekker uit het festival.' Behre geeft echter niet op. Zolang het besluit nog niet genomen is, is de strijd nog niet gestreden. 'Ik hoop dat de politiek bijtrekt.' Als blijkt dat de gemeente het advies volgt, zal Behre echter buiten de grenzen van Den Haag kijken. 'Ik hou natuurlijk niet op. We hebben een mooi aanbod en ik weet zeker dat daar belangstelling voor is. Het zou alleen diep treurig zijn als een echt Haags festival uit de stad zou verdwijnen.'

Grauzone

Wat hebben we ons dit jaar toch weer goed vermaakt op het Grauzone-festival. 'Grauzone heeft als missie een betrokken en divers publiek in aanraking te brengen met disciplines geworteld in de underground cultuur waar dwarsverbanden worden blootgelegd tussen actuele muziek, kunst, film en literatuur.' Dat verzinnen wij niet, dat staan in het adviesrapport. De Commissie spreekt de nodige lovende woorden over Grauzone (terecht, vinden wij). 'Een interessante nieuwkomer', 'een unieke mix van muziekprogramma’s en beeldende kunst' en ga zo maar door.

De Commissie geeft nog wat tips waarmee het festival in de toekomst nog wat meer publiek kan trekken. Ook zijn er nog wat puntjes van kritiek over de bedrijfsvoering en zou Grauzone in de komende jaren een professionaliseringsslag moeten maken. Toch adviseert de Commissie aan de gemeente om de subsidieaanvraag deels te honoreren, namelijk €61.300 per jaar in plaats van de gevraagde €75.000.

Reactie Grauzone

‘We waren er erg blij mee,’ vertelt organisator van Grauzone Natasja Alers. 'Ons advies was zeer positief.' De aanvraag schreef zij, samen met medeorganisator Marc, tijdens de voorbereidingen voor de afgelopen editie van het festival. ‘We hebben nachtenlang doorgewerkt. Maar het was het waard.’

Een belangrijk punt van de Adviescommissie is dat de organisatie van het festival verder moet professionaliseren. Natasja is het daarmee eens. ‘Daarom hebben we de aanvraag gedaan. Wij organiseren het festival nu nog samen en dat is een behoorlijke kluif.’ Met de subsidie, als die toegewezen wordt, kan het team worden uitgebreid.

Natasja is van plan om het Grauzone festival rustig te laten groeien. ‘In de komende jaren willen we een paar locaties toevoegen. Ook is er met de subsidie meer budget voor bijzondere acts.’ Denk echter niet dat Grauzone een enorm ander festival gaat worden. ‘We willen groeien maar ook ons speciale karakter behouden en intiem blijven.'

Reactie gemeente

Wethouder van cultuur Robert van Asten legt in een reactie uit met welke opdracht hij de Commissie op pad heeft gestuurd. 'We hebben de Adviescommissie gevraagd om naast de artistiek-inhoudelijke kwaliteit, de aanvragen te beoordelen op een aantal thema’s die wij belangrijk vinden. Aan de culturele instellingen is gevraagd zich te richten op een gezonde bedrijfsvoering. Verder is mijn wens dat het Haagse culturele aanbod divers, eigentijds en voor iedereen aantrekkelijk en toegankelijk blijft.' Dat klinkt in onze oren alleszins redelijk. De wethouder was echter nog niet klaar.

'Bij de beoordeling van de aanvragen in de volle breedte woog de Commissie ook een breder scala van factoren mee, waaronder de relevantie van de cultuurinstellingen voor de samenleving, de sociale verbanden en de stedelijke economie, en hun betekenis voor het ‘gezicht van de stad’, aldus de wethouder. 'De instellingen die in hun aanvraag een overtuigende visie op diversiteit en inclusie en bedrijfsvoering presenteerden, en hierin een duidelijke relatie wisten te leggen met hun artistieke missie en visie, wisten de Commissie het meest te overtuigen van hun kwaliteit en relevantie.'

Voor nu gaat de wethouder het advies eens goed lezen. Op basis daarvan wordt een 'ontwerp-Kunstenplan' opgesteld met daarin de uiteindelijke plannen voor de verdeling van de subsidie. Dit zal in het najaar door de gemeenteraad worden behandeld.

Het Popdistrict

Het Popdistrict, oftewel de Grote Markt en omgeving. De Commissie is onder de indruk van Sniester en de levendigheid die de programmering van het Popdistrict brengt in de Haagse binnenstad. Wij denken aan St. Patricks Day, Sniester, Wild Rooster en al die andere festivals en optredens die we in deze tijden van corona zo missen en kunnen niet anders dan het daarmee eens zijn.

Maar het is niet alleen goed nieuws. De Commissie vindt 'de programmering van het Popdistrict wisselend in artistieke relevantie. Zij mist in de plannen een goed onderbouwde artistiek-inhoudelijke visie en vindt de programmering een sterk promotioneel karakter hebben.' Ehm. Ok. Die laten we even bezinken.

Verder is er te weinig aandacht voor 'diversiteit en inclusie'. Het feit dat vrijwel alle evenementen gratis voor iedereen toegankelijk zijn en dat evenementen plaatsvinden van The Crave tot het Rainbowfestival tot I Love Hiphop en ga zo maar door, is voor de commissie hiervoor niet genoeg. 'De Commissie is echter niet overtuigd dat het Popdistrict op deze manier daadwerkelijk een heel divers publiek bereikt.'

De conclusie van dit alles? 'Alles overziend acht de Commissie het niet voor de hand liggend om het Popdistrict te blijven ondersteunen vanuit het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024.'

Reactie Popdistrict

'Dit kan wel eens het einde betekenen van livemuziek op de Grote Markt,' vertelt Marco Bijsterbosch van het Popdistrict. De horeca ligt al tijden plat door het coronavirus en dan is er ook nog het advies van de Commissie om geen subsidie te geven. 'Een groot gedeelte van de evenementen betalen we uit horeca-inkomsten aangevuld met subsidie. Horeca-inkomsten zijn er nu niet, de pot is bijna leeg. Als dan ook nog eens de subsidie wegvalt, hebben we niets.'

'Ik begrijp niet hoe zo'n commissie het belang van het Popdistrict niet inziet en in de argumenten die ze gebruiken kan ik me echt niet vinden', vertelt een boze Marco. Volgens hem is in een stad als Den Haag, die graag een grote studentenstad wil zijn, een plek als de Grote Markt onmisbaar. 'Als er hier geen live muziek meer geprogrammeerd kan worden, is dat een enorme aderlating'.

'We zijn van de bandjescultuur, wij programmeren bandjes in alle soorten en maten maar geen Afrikaanse dans of Russische doedelzakmuziek. Dat zou nergens op slaan'. We hebben het over de 'artistieke relevantie' van het Popdistrict. 'Als ze bedoelen dat we artistiek niet relevant zijn omdat we te weinig urban ofzo programmeren, dan hebben ze verkeerde verwachtingen, dat moeten wij helemaal niet doen. Er zijn andere partijen die dat veel beter kunnen.'

Ook de opmerking over het promotionele karakter kan op weinig goedkeuring van Bijsterbosch rekenen. 'We doen nou eenmaal aan cultureel ondernemerschap. Er gaat een klein beetje subsidiegeld in en de rest komt uit de horeca dus er moeten mensen op af komen. Wij kunnen niet zoals een volledig gesubsidieerd poppodium iets programmeren waar misschien geen hond op afkomt, en dan programmeren wij nog heel risicovol als je het mij vraagt. We zetten lang niet altijd publiekstrekkers neer.'

Musicon

Musicon kennen we allemaal als ‘die plek waar alles wat hard is wordt gedraaid’. Of het nu hardrock, hardcore of slam death metal is: Musicon programmeert het met liefde. Wij vinden dat fijn, want ook voor deze subculturen moet een podium zijn. Musicon ziet zichzelf hierin als een plek voor subculturen die elders geen podium krijgen en een aanvulling op de programmering van PAARD, Popdistrict en PIP. Daarnaast kennen we Musicon van de festivals Kaderock, Summertime en het Haagse veld op Parkpop.

De Commissie is met name enthousiast op de manier van programmeren van Musicon, het poppodium 'kleurt binnen het totale stadsaanbod de witte vlekken in'. Wel vindt de Commissie dat in deze programmering voornamelijk metal goed vertegenwoordigd is. Zij zouden graag zien dat ook genres als underground hiphop, reggae of elektronische muziek op deze manier een podium krijgen.

Al met al vindt de Commissie dat de functie die Musicon vervult op het gebied van cultuureducatie, talentontwikkeling en muzikaal aanbod reden genoeg is voor een gedeeltelijke honorering van de aanvraag, namelijk €260.000 van de aangevraagde €270.000 per jaar. Dit is een flinke verhoging ten opzichte van de €200.000 die het poppodium de afgelopen jaren ontving.

Reactie Musicon

'Er heerst vooral een gevoel van opluchting,' vertelt directeur Daan van der Bruggen, 'We durven nog niet te hard te juichen, we zijn ons er heel goed van bewust dat dit slechts een advies is.' Toch is het duidelijk dat de organisatie erg blij is met het advies. 'Wij hebben nog trauma’s van 2012, toen we te horen kregen dat we geen subsidie kregen. De jaren daarna hebben wij maar net weten te overleven. Dit jaar hadden we een goed gevoel over het plan, maar het blijft altijd spannend. Naast het geld voelt de erkenning ook goed. Het gevoel dat we op de juiste weg zijn wordt hiermee door de commissie bevestigd.'

Musicon gaat zich in de komende jaren vooral richten op het verder professionaliseren van de podiumfunctie: 'Denk hierbij aan meerdere malen per week professionele artiesten op het podium en de activiteiten in en rond ons gebouw versterken, vooral op het gebied van talentontwikkeling. De suggestie van de Commissie om vanuit een nog bredere blik te kijken naar de programmering nemen we zeer ter harte. Dat is iets waar wij nu al heel veel zin in hebben.'

'Musicon heeft altijd gedaan wat het heeft beloofd heeft en dat zijn we nu ook van plan. Misschien dat het nu met de Corona-situatie iets langer gaat duren om de ambities te behalen zoals wij die hebben voorgesteld, maar we gaan er keihard voor,' verklaart Daan. 'Ik denk dat deze situatie de popinstellingen van Den Haag nog dichter bij elkaar brengt. In Den Haag hebben we al een unieke samenwerking tussen de verschillende instellingen en nu moeten we nog meer gebruik gaan maken van elkaars krachten.'

PAARD

Natuurlijk mag PAARD niet ontbreken in deze lijst. Met plannen voor een nieuwe zaal en de ambitie om een internationale programmering voor Amare op te zetten, heeft de organisatie heel wat om naar uit te kijken. PAARD heeft een flinke ambitie: in 2024 wil de organisatie 306 concerten en avonden met nachtprogramma’s, 8 festivals in PAARD, 5 festivals in de stad, 2 initiatieven ten behoeve van jong talent en 2 initiatieven ten behoeve van educatie gericht op het secundair onderwijs organiseren. Dat is nogal wat.

De Commissie wordt hier, net al wij, wel blij van. In het advies is te lezen dat zij zeer tevreden zijn over de rol van PAARD in 'de popketen van Den Haag en omstreken'. Zij zijn met name enthousiast over de kwaliteit van het programma en het brede aanbod. Daarbij vindt de Commissie een zaal met een capaciteit van 600 man een 'wenselijke toevoeging op de infrastructuur van Den Haag.' Je raadt het na deze positieve feedback vast al: PAARD krijgt als het aan de commissie ligt met €1.413.000 per jaar 100% van de aanvraag toegewezen.

PIP

Een van de belangrijkste pijlers van het Haagse nachtleven is PIP. De organisatie is een van de weinige organisaties in zijn soort. Met aandacht voor talentontwikkeling, nieuwe kunstvormen en het presenteren hiervan, is PIP van groot belang. Met name in de elektronische muziekscene is de organisatie bekend tot ver buiten de stadsgrenzen.

De Adviescomissie ziet het belang dat PIP heeft in de nachtcultuur in en noemt de do-it-yourself-mentaliteit en ondernemersgeest als belangrijke factoren in het vernieuwende karakter van de organisatie. Ook de vele samenwerkingen, zowel binnen als buiten de stad, vallen goed bij de Commissie.

Wat diversiteit betreft wordt PIP geroemd door de commissie, zeker door het aannemen van twee nieuwe bestuursleden. Echter wordt er wel gesteld dat het zorgelijk is dat bestuursleden voor een onbepaalde periode worden aangesteld.

Al met al is de Commissie positief en wordt PIP gezien als een grote speler in het Haagse landschap. Niet de volledige aanvraag van €252.000 wordt geadviseerd te honoreren, maar wel wordt aangemoedigd de jaarlijkse subsidie te verhogen tot €190.000 (ten opzichte van €128.152 per jaar in de periode 2017-2020).

Popradar

Popradar staat bekend als een organisatie met meerdere functies. Naast het aanbieden van muziek in de vorm van concerten in Radarcafé, als partner bij het Haagse Veld op Parkpop en als organisator van Winterfest, is de organisatie ook verantwoordelijk voor andere muzikale zaken. In het commissierapport wordt het volgende gesteld: 'De organisatie onderscheidt in haar aanpak drie doelgroepen: de beoefenaar van popmuziek, de niet-musicerende Haagse popsector en de liefhebber.' Waarmee onder andere gedoeld wordt op de Music Support, waarmee geïnvesteerd wordt in talentvolle muzikanten, en Popradar Academy, waar professionals hun kennis overdragen. Popradar vraagt dit jaar een subsidie van € 652.598,00 per jaar aan (minder dan in de vorige periode, waarin het € 658.606,00 bedroeg).

In het rapport geeft de Comissie te kennen dat Popradar als talentontwikkelaar een belangrijke rol heeft in de Haagse muziekscene. Echter worden er vraagtekens gezet bij de diversiteit in het programma-aanbod, dat vooral beperkt lijkt te blijken tot pop en rock. Daarnaast wordt er gesproken van niet waargemaakte verwachtingen ten opzichte van de vorige tussentijdse evaluatie. De Commissie geeft wel aan rekening te houden met de reorganisatie waarmee Popradar begonnen is tijdens de vorige subsidieperiode.

Al met al stelt de Commissie voor het aangevraagde bedrag gedeeltelijk te honoreren om een boodschap uit te zenden waarmee duidelijk wordt gemaakt dat Popradar scherpe keuzes moet gaan maken. Geadviseerd wordt om een bedrag van € 580.000,00 per jaar uit te keren aan de organisatie.

Reactie Popradar

'Het is bekend dat er iedere periode klappen vallen. Het is geen geheim dat in de gehele culturele sector mensen werken met hart voor de missie, dat we allemaal een "hard voor weinig, nooit chagrijnig" mentaliteit hebben en dat iedereen elkaar heel veel gunt.', begint Janneke Nijhuijs van Popradar. 'Ik voel mee met organisaties als Crossing Border en Het Popdistrict, die een nul advies hebben gekregen.'

'We zijn ook geschrokken van ons kritische advies', aldus Nijhuijs. 'Als je een dergelijk plan indient voor de komende vier jaren, dan probeer je exact de juiste balans tussen realiteit en ambitie te vinden. Je doet er enorm je best op en je gaat er niet vanuit dat je een negatief advies krijgt, anders had je het niet op die manier ingediend.' Ook herkent Janneke de organisatie waar zij voor werkt niet helemaal in het advies. 'Ik werk nu zo'n twee jaar bij Popradar en ik weet heel goed waar wij als organisatie voor staan. Dat lees ik niet helemaal terug in het advies. We nemen het rapport serieus, maar we hebben wel vragen.'

'In tegenstelling tot veel instellingen hebben wij iets minder subsidie in plaats van meer aangevraagd dan de vorige periode. De gemeente spoort organisaties terecht aan om om meer eigen inkomsten te genereren en daar vinden we manieren op', aldus Janneke. 'Toch wordt in het advies ruim zeventigduizend euro gekort op onze aanvraag. Dat is niet niks. We moeten even kijken hoe we daarmee omgaan, maar in principe zijn we het daar niet mee eens. We gaan daarover in gesprek met de gemeente.' Op het moment is Popradar nog druk in conclaaf over wat er te gebeuren staat, mocht het advies gevolgd worden. Janneke vertelt: 'Ik kan nog niet vertellen wat we precies gaan doen en of en hoe we dit kunnen opvangen. Dat is veel te complex, net als dat een vierjaren plan geen gezellig compact a4'tje is. We hebben als Popradar veel verschillende taken, in ons speelveld dragen wij meerdere belangen. Het kost tijd om te besluiten hoe wij met dit advies omgaan en wat voor gevolgen dit gaat hebben.'

Rewire

Het experimentele Rewire blijft voor ons een spannend avontuur, en ook de Commissie spreekt haar bewondering uit voor het innovatieve karakter van het festival. 'Rewire maakt zijn voortrekkersrol op het gebied van avontuurlijke muziek waar. Het festival heeft een internationale uitstraling, is toonaangevend en goed ingebed op lokaal, regionaal en nationaal niveau.'

Rewire zorgt voor reuring in de stad en de internationale programmering heeft allure. Met een verdere uitbreiding van de activiteiten en festivaldagen in de periode 2021-2024 kan het festival zich doorontwikkelen tot 'het vlaggenschip van de culturele festivals in Den Haag', aldus de Commissie in hun advies over de deelsector pop. De organisatie wil uitgroeien tot aanjager van nieuwe ontwikkelingen en met een gratis fringe programma, nieuwe samenwerkingen en meer gepersonaliseerde (educatie) programma’s zijn publiek verbreden. Om dit te realiseren vraagt Rewire een ruime verdubbeling van de huidige subsidie aan: €385.000 per jaar (vorige periode: €160.191 per jaar).

De Commissie heeft het volste vertrouwen in het vakmanschap en curatorschap van het festival. Een aandachtspunt is 'het weinig diverse publiek dat traditiegetrouw op avontuurlijke muziek afkomt'. De organisatie van Rewire is zich hiervan bewust, en heeft plannen voor het realiseren van meer diversiteit. De Commissie vindt dat Rewire zich de afgelopen periode heeft bewezen en als fesitval van moderne muziek een belangrijke functie vervult in het Haagse festivallandschap waarbij voldoende fincanciële ondersteuning 'essentieel' is.

Het is dat het niet past binnen de financiële kaders, anders had de Commissie zeker het advies uitgebracht de volledige aanvraag te honoreren. Nu zal Rewire het voorlopig moeten doen met het advies van €300.000 per jaar.

Reactie Rewire

'Allereerst zijn we dankbaar dat de Commissie adviseert om Rewire opnieuw op te nemen in het meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur', reageert directeur Bronne Keesmaat verheugd. 'We zijn blij om te lezen dat de Commissie waardering heeft voor de positie van Rewire en de behaalde resultaten van de afgelopen jaren. Het doet ons goed dat het vakmanschap en curatorschap van het festival worden geprezen, en daarbij ook het internationale bereik en de inspanningen om nieuw lokaal publiek te bereiken.'

Bronne toont zijn dankbaarheid voor de toenemende ondersteuning. 'Rewire is negen jaar geleden begonnen als een zeer kleinschalig bottom-up initiatief. Ieder jaar is het festival gegroeid en dankzij de meerjaren ondersteuning vanaf 2017 hebben het festival en de jaarprogrammering een enorme ontwikkeling doorgemaakt. De omvang van de organisatie is nog steeds zeer bescheiden in relatie tot het activiteitenpakket. De toename in subsidie geeft ons de mogelijkheid om de personele bezetting op peil te brengen, wat absoluut noodzakelijk is voor de continuering van het festival en de andere activiteiten.'

Tot slot hoopt Bronne de plannen en ambities voor Rewire te kunnen waarmaken. 'We zijn zeer verheugd dat de Commissie vertrouwen heeft in de nieuwe plannen en gestelde ambities om het festival verder uit te breiden. Alhoewel de Commissie het op zijn plaats acht om onze aanvraag volledig te honoreren, zijn hier helaas niet de beschikbare financiële middelen voor. Het is nu aan ons om te kijken of we dit bedrag op een andere manier kunnen financieren of dat we de ambities zoals geformuleerd in ons beleidsplan moeten afschalen.'

The Grey Space in the Middle

The Grey Space in the Middle heeft zich de laatste drie jaar uitstekend op de kaart gezet als ontmoetingsplaats voor muziek, kunst, wetenschap en filosofie. Om de organisatie door te laten groeien, heeft The Grey Space een aanvraag gedaan voor €185.000 per jaar. De Commissie spreekt lovend over de ambitie om deze verschillende kunstdisciplines met elkaar te combineren waardeert de rol van The Grey Space als platform voor een grote groep makers en programmeurs.

Toch geeft de Commissie het advies uit de aanvraag niet te honoreren. Dit zit ‘m voornamelijk in het ontbreken van een concrete, inhoudelijke uitwerking. 'Dat het artistieke profiel bijvoorbeeld afhankelijk is van nog te werven personeel, wekt bij de Commissie de indruk dat The Grey Space in the Middle in een te vroeg stadium bij de gemeente opereert voor een meerjarige subsidie.' Daarnaast kan de Commissie uit de programmeringsplannen geen heldere visie op inclusie en diversiteit afleiden. Ook het verdienmodel wordt in twijfel getrokken; de Commissie vindt de schatting van horeca-inkomsten en de verwachte toename in bezoekers te hoog. Om in aanmerking te komen voor een subsidie moet The Grey Space haar programma concreter te presenteren.

Reactie The Grey Space in the Middle

'Voor ons kwam het beleidsplan vrij vroeg, aangezien wij een kleine drie jaar bestaan,' vertelt directeur Tim Terpstra. 'Wij zijn nog niet een grote gevestigde organisatie en daar hebben wij de aanvraag ook op ingericht; onze eigen inkomsten zijn leidend om onafhankelijk te blijven. Het is voor ons niet zo'n harde klap als voor vele anderen, maar we maken ons wel zorgen over wat dit betekent voor de komende vijf jaar en hoe toegankelijk we kunnen blijven. Het had wel een beetje zekerheid geboden in deze tijden.'

Tim's mening over het advies is gemêleerd. 'Het klopt dat wij ons op artistiek inhoudelijk vlak nog veel moeten ontwikkelen, maar dat wilden wij juist de komende vier jaar gaan doen. Omdat wij een kleinere organisatie zijn, zijn we juist heel erg met diversiteit bezig; we vertegenwoordigen heel veel verschillende groepen uit Den Haag en daar zijn we heel trots op.'

Tim benadrukt dat gelukkig veel goede intiatieven wel goed nieuws hebben ontvangen, maar dat opvalt dat een aantal partijen die te groot zijn om te falen erin zitten en minder kleine initiaiteven. Dit kan invloed hebben op toekomstige samenwerkingen. 'Wij gaan gewoon door met eigen inkomensten en projecsteun, maar ik maak me wel zorgen over de positie van andere partijen en partners.'

TodaysArt

TodaysArt is al jaren een vast onderdeel van het Haagse festivallandschap. Met haar bijzondere combinatie van wetenschap, kunst en muziek is het festival een unieke toevoeging aan de stad. Zo vond ook de vorige Adviescommissie, aangezien TodaysArt volgens het meerjarenplan van 2017-2020 een bedrag van € 208.504 per jaar ontving. Het is dan ook verrassend dat de aanvraag voor de komende jaren niet gehonoreerd wordt. De Adviescommissie erkent dat het festival met de nadruk op de relatie tussen kunst en technologie een eigenzinnige en agenderende rol inneemt, maar is na het lezen van de aanvraag niet overtuigd van de artistiek-inhoudelijke koers die TodaysArt voor ogen heeft.

De Commissie haalt een aantal punten aan waar de aanvraag op vastloopt. Zo zegt zij zich zorgen te maken over de financiële haalbaarheid van het festival en het voornemen de publieksinkomsten te laten groeien zonder goed onderbouwde marketingstrategie of andere toelichting. Het gaat bij de aanvraag voornamelijk fout bij de '(zelf)reflectie en concreet uitgewerkte plannen of doelstellingen waaruit blijkt dat het festival het onderwerp daadwerkelijk heeft omarmd.' Met andere woorden, het ontbreekt TodaysArt aan een duidelijke visie.

Op basis van de gepresenteerde plannen heeft de commissie besloten dat de financiën niet op orde zijn en dat de koers die het festival voor ogen heeft niet duidelijk is. Het advies is dan ook: niet honoreren.

Reactie TodaysArt

'De verrassing van ons eigen advies valt voor ons wel mee,' vertelt directeur Olof van Winden. 'Wij hebben nog nooit een positieve reactie vanuit de gemeente ontvangen. Ons kunst-technologie-festival wordt beoordeeld door een klassieke muziekcommissie dus daar verwachten we niet veel begrip. Tot nu toe lukt het ons uiteindelijk alsnog, ook zonder hulp. Wij zijn blij te lezen dat de gemeente ons een belangrijke toevoeging vindt voor de stad.'

Maar helemaal koud laat het advies Olof niet. 'Ik ben meer geschrokken van het advies van anderen dan van mijn eigen advies. Crossing Border, serieus?! Zo'n icoon voor de stad. Je mag er uiteraard kritiek op hebben, maar om in deze tijd helemaal geen geld te geven betekent einde van zo'n festival in Den Haag.'

Dat geldt niet alleen voor Crossing Border, maar ook voor TodaysArt zelf. 'Een festival is niet gebonden aan een plaats. Wij hebben een groot internationaal netwerk, internationale financieringen en vertrouwen in onze makers en ons publiek dus wij redden het ergens anders ook. Het is alleen doodzonde voor Den Haag en voor lokale makers. Dit is sowieso al de tijd om onze horizon te verbreden en besluiten te nemen. Als Den Haag het niet wil, prima, dan is het einde TodaysArt hier.'

YMCA Scheveningen (PAZ)

Vereniging YMCA Scheveningen, verkort YMCA, focust zich als grootste cultuuraanbieder in het stadsdeel Scheveningen op jong muzikaal talent met onder andere muzieklessen, singer-songwriterlessen en bandcoaching.

Om een sterkere culturele en creatieve sector in Scheveningen te realiseren wil YMCA met het initiatief Poppodium aan Zee, afgekort PAZ, in samenwerking met het onderwijs en een aantal Scheveningse cultuuraanbieders een talentenontwikkelingstraject opzetten en vraagt hiervoor een subsidie aan van €140.968 per jaar. Daarnaast streeft YMCA met haar middelgrote podium, 'belangrijk voor de spreiding van speelplekken in Den Haag', naar een volwaardige en diverse programmering.

De Commissie is gecharmeerd van de plannen van YMCA voor PAZ, maar is helaas nog niet overtuigd van de meerwaarde van deze plannen binnen de keten van popmuziek in Den Haag. De Commissie vindt de plannen 'summier onderbouwd en artistiek-inhoudelijk lastig te beoordelen gezien de premature status van het beoogde talentenontwikkelingstraject'. Ook vindt de Commissie de plannen te ambitieus in verhouding tot de hoogte van de aangevraagde subsidie, dus is het advies: niet honoreren.

Reactie YMCA

'We zijn hier niet blij mee natuurlijk,' begint voorzitter Wim de Graaf met zijn reactie. 'We zijn inmiddels wel een fase verder om te kijken of we nog iets duidelijker kunnen toelichten, want die kans zien wij zeker. We zijn een nieuwe organisatie in dit wereldje, dus we hebben als het ware een achterstand.'

Over de vertegenwoordiging van de popmuziek zegt Wim: 'De popmuziek is niet goed vertegenwoordigd, zeker niet als je het hebt over spreiding in Den Haag. Wij zijn één van de laatste kleinere podia in de regio. We hebben een hele mooie zaal waar we zuinig op zijn. Het verwijt dat we een te lage aanvraag doen, vinden we vreemd. Wij weten niet beter dan met weinig middelen veel te doen.'

Daarnaast spreekt de Commissie een andere afdeling van de gemeente tegen. 'We krijgen van de Commissie het verwijt top-down georganiseerd te zijn en daarmee niet vanuit de wijk. Dat bevreemd ons helemaal. Als 'buurthuis van de toekomst' krijgen wij van een andere afdeling van de gemeente juist credits voor het feit dat wij heel veel dingen vanuit de wijk doen. We gaan hierop reageren.'

In de Popnota, waaraan YMCA advies heeft gegeven, is opgenomen dat het belangrijk is voor de Haagse popmuziek dat er spreiding is over de verschillende stadsdelen. 'De kracht van spreiding en het bezit van een middelgroot podium waarop 24/7 herrie gemaakt kan worden, worden met het niet honoreren van het initiatief van YMCA als grote speler in stadsdeel Scheveningen niet benut. Ook worden educatie, talentontwikkeling en een programmering die daarop aansluit terzijde geschoven.'

YMCA gaat graag een open gesprek aan met de gemeente om Scheveningen op een goede manier toch die plaats in de keten van de Haagse popmuziek te geven.

Meer: