Veelgeprezen voorstelling ‘De herontdekking van de hemel’ strijkt neer in TivoliVredenburg

We ontmoeten Manu Van Kersbergen en Thijs van Zutphen voor een kop koffie bij een restaurant in de buurt van Park Oog in Al. De mannen kennen elkaar van een opname voor het televisieprogramma Spoken Word Sessies van HUMAN in 2019, een format dat is ontwikkeld door Van Kersbergen. Daar worden woordkunstenaars uitgenodigd om samen, of zoals Van Kersbergen het noemt, ‘in dialoog’, met instrumentalisten en werk te maken. Zelf vindt hij zo’n samenwerking van muziek en woordkunst enorm prettig: “Ik hou ervan als verhalen en tekstuele werken die niet per se terug te brengen zijn tot een songtekst, in dialoog raken met compositie.” Van Zutphen werkte mee aan een uitvoering van een van de woordkunstenaars, en raakte in gesprek met Van Kersbergen. Aan de hand daarvan besloten ze dat ze eens samen iets moesten gaan maken; Van Kersbergen gaf les in Utrecht en Van Zutphen woonde er, dus die samenwerking leek voor de hand liggend.

© Maren van der Burght

Van Zutphen had destijds net de band .multibeat gevormd met Aron Smit en Boudewijn Pleij, met wie hij aan het conservatorium had gestudeerd – een instrumentale band die invloeden van hiphop, jazz en R&B combineert. Als band kunnen ze de DJ vervangen die vaak de begeleiding vormt voor rappers of songwriters, ter bevordering van meer livemuziek binnen hun genres. Van Kersbergen en .multibeat stapten in het huwelijksbootje en dit bleek zo goed te werken dat ze besloten om meer werk samen te maken.

In zijn huidige creatieve richting vertelt Van Kersbergen de luisteraar over de scheppingskracht van taal. Een onderwerp waar hij al langer op zat te broeden, en waarvoor het kwartje bij hem viel toen hij samen met .multibeat begon te spelen. Voor hem is de live-ervaring het allerbelangrijkste. “Ik had zoiets van: we moeten iets voor op het podium gaan ontwikkelen”, licht hij toe.

Zo gezegd, zo gedaan. In de oefenruimtes van dB’s gingen Van Kersbergen en .multibeat met elkaar aan de slag. Tijdens het jammen zochten de mannen naar interessante muzikale loops waar fragmentjes uit voortkwamen. Zo nu en dan trok Van Kersbergen zich weer terug om stukken tekst te schrijven, om vervolgens weer samen te komen en dit uit te proberen.  Tot er een volwaardige show ontstond waarmee de groep op het Fringe Festival in Amsterdam kwam te staan. Maar Van Kersbergen was nog niet klaar. “Ik wilde een langer stuk maken. Dit was een eerste aanzet; er zat nog meer in, en dat zijn we verder gaan ontwikkelen met elkaar.”

Niet alles gaat natuurlijk van een leien dakje. De show van Van Kersbergen en .multibeat is moeilijk in een hokje te stoppen: is het theater, is het spoken word, is het een hiphopshow (zoals een tachtigjarige dame tijdens een voorstelling in België had opgemerkt)? “Podia in Nederland kijken best wel rigide naar wat ze programmeren, terwijl de makers in het culturele landschap hier heel anders naar kijken”, zegt Van Kersbergen. “Als je met een voorstelling in theaters speelt, is het niet evident dat je diezelfde voorstelling ook bij een poppodium kunt spelen. Maar waarom niet?”

© Ruben Philipse

De mannen laten zich niet tegenhouden door de kaders van de culturele disciplines, en bij TivoliVredenburg vinden ze die like-minded houding. Op 1 april staat de voorstelling daar op de planken, in Cloud Nine. Van Kersbergen merkt op dat die match zeker niet uit de lucht komt vallen: “Tivoli durft te experimenteren met genres. Kijk bijvoorbeeld naar Le Guess Who? Het is tot dusver het enige poppodium dat heeft gezegd: ‘Kom eens langs’.” Utrecht is voor hen ook een progressieve stad, die openstaat voor nieuwe kunstvormen. Het is een stad van makers. Niet zo gek dus, dat ze hier een show moesten spelen.

© Inglourious Fiction

De herontdekking van de hemel is geen voorstelling die zich laat definiëren door een aantal steekwoorden. Volgens Van Kersbergen is de dialoog tussen de muziek en het tekstuele gedeelte leidend; en dus niet het een of het ander. De gehele 75 minuten van de show blijft .multibeat doorspelen, en daarmee is de band dus geen begeleiding van de show, maar een essentieel onderdeel ervan. Los van de muziek is ook het overkoepelende verhaal belangrijk – hierin is de theatrale component weer goed terug te zien.

Uiteindelijk tracht De herontdekking van de hemel vooral de barrières te doorbreken die anderen hebben geconstrueerd. Buiten onze landsgrenzen wordt dit al een stuk vaker gedaan. Van Kersbergen noemt Saul Williams, Aja Monet (beiden Amerikaanse kunstenaars) en Kae Tempest (Brits), die hem al zijn voorgegaan en hiermee succesvol zijn. Binnen de hiphop is er ook meer ruimte om buiten de lijntjes te kleuren. “Kijk eens naar een legendary artist zoals Kendrick Lamar. Hij voegt enorm veel storytelling toe aan zijn werken; dat is geen middle-of-the-road-hiphop.” De groep heeft dan ook samen een plaat opgenomen (uitgekomen in 2024), waarop liedjes staan die in de show verwerkt zijn. In 9 nummers vertellen ze het verhaal van die scheppingskracht van het woord. Pop, hiphop en soul vloeien moeiteloos door elkaar heen, met als rode draad steeds de introspectieve lyrics van Van Kersbergen en jazzy instrumentals van .multibeat.

NB. Hoewel de show in TivoliVredenburg uitverkocht is, is deze binnenkort nog wel te zien bij theaters in Brabant.

Te zien: De herontdekking van de hemel
Zondag 29 maart 2026 @Chassétheater, Breda
Woensdag 1 april 2026 @TivoliVredenburg, Utrecht [UITVERKOCHT]
Woensdag 15 april 2026 @Theater aan de Parade, Den Bosch