Van zolderkamer naar Drents Archief: Jan Stam stelt Drentse pophistorie veilig
‘Ik hoop dat het niet alleen bij mijn archief blijft’
Na ruim veertig jaar trouwe dienst nam de Drentse popgoeroe Jan Stam afgelopen juni afscheid als popadviseur bij Stichting Kunst & Cultuur. Hij is dan wel met pensioen, maar zijn levenswerk is niet in stoffige verhuisdozen verdwenen. Zijn complete, unieke poparchief (vol met cd’s, demotapes en zeldzame posters) is verhuisd naar het Drents Archief om de provinciale muziekgeschiedenis veilig te stellen. Wij spraken Jan Stam over zijn muzikale erfenis.
Daniel Lohues
Het is al vaker genoemd, maar de eerste demo van Daniel Lohues uit 1995 zit in de collectie van Stam. “Op deze demo staan drie liedjes en één liedje, Taxi, is nooit uitgebracht.” Stam is daar niet per se heel trots op. “Het is wel heel leuk om zoiets te hebben.”
Noordschok en Urbangers
Ook zitten er een aantal posters in de collectie van Stam waar hij mooie herinneringen aan heeft, zoals aan de poster van Noordschok. “De drie noordelijke provincies hadden in samenwerking met de Oosterpoort een festival opgezet voor de metal-, punk- en hardcorescene. Ongeveer tachtig acts uit Noord-Nederland hadden zich aangemeld en uit elke provincie werden er drie geselecteerd voor een podiumplek in de Oosterpoort. De rest van de bands werd aangevuld met internationale supportacts. En één van die acts was Volbeat. En zij waren toen nog niet internationaal doorgebroken.”
Stam heeft ook nog een mooie anekdote over het hiphopfestival Urbangers. “Op één van de posters stond D-Men uit Amsterdam. Toen ze op het festival speelden, hadden Lange Frans en Baas B een hit. Zij zaten in de hiphopformatie D-Men. Eigenlijk hadden we Lange Frans en Baas B op de poster moeten zetten.”
Ongecensureerde versie van Titt’n
Van de band Tangarine heeft Stam het allereerste materiaal van de heren naar het Drents Archief gebracht. “En van de band Titt’n heb ik de ongecensureerde versie van het nummer ‘Ben je geil of wil je een koekje’. Die heeft volgens mij nog niemand gehoord.”
Accepteer de 'social' cookies voor deze 'youtube'-embed.
cookie-instellingen aanpassen
Het archief van andere mensen
Stam vindt het heel lastig om systematisch en gestructureerd zijn eigen archief en levenswerk door te spitten. “Het is heel arbeidsintensief”, lacht Stam. “Want ik kom nu van alles tegen en dat ga ik dan zitten lezen of beluisteren.” Maar aan de ene kant vindt hij het wel fijn dat zijn spullen bij het Drents Archief liggen. “Anders was ik thuisgekomen en dan zie je alles daar nog liggen. Het is nu heel netjes opgeborgen.”
Bij heel veel mensen ligt er nog van alles thuis aan materiaal. Stam zou dan ook heel graag, als ze klaar zijn met zijn archief, een oproep doen aan deze mensen. “Ik ben al benaderd door iemand die in de jaren zestig in The Marvins speelde. Hij heeft een paar dozen vol met spullen van deze band op zolder staan. Het zou zonde zijn dat als hij ooit overlijdt, zijn familie alles in de vuilnisbak gooit.”
Stam vindt het belangrijk dat Drenthe een centraal poparchief krijgt omdat er toendertijd heel veel leuke dingen waren. “En je kunt er niets van terugvinden, dat is gewoon zonde.” Stam ziet het Poparchief van Groningen dan ook als een mooi voorbeeld.
Verandering Drentse muziekscene
De Drentse muziekscene is in al die jaren flink veranderd, ziet Stam. “In het begin had je vooral bandjes en langzamerhand kwamen daar de singer-songwriters bij.” De laatste tijden keren er vooral veel oudere bands terug in de spotlights. “Vanuit de jeugd zie je heel weinig bandjes. Het zijn vooral heel veel soloartiesten, die wel allemaal graag een bandje willen vormen, maar daar niet de juiste leeftijdsgenoten voor kennen.”
Dat komt volgens Stam omdat er weinig scholen zijn die aandacht geven aan muziek. “Het Esdal College in Emmen is één van de weinige scholen die muziek als eindexamenvak heeft voor havo/vwo-scholieren. Daar ontstaan ook bandjes. Eigenlijk zou je op elke school het vak muziek moeten introduceren. Of als vak of gewoon als lokaal waar de jeugd gewoon wat kan aanklooien met de apparatuur.”
Wat ga je het meeste missen?
Stam gaat aan zijn werk als popadviseur het meeste het contact met jonge muzikanten missen. “Maar ik heb nu nog steeds het gevoel dat ik zomervakantie heb”, lacht Stam. “Ik mis nu nog niets, want ik ben nog maar net met pensioen. En in de toekomst zal ik ook zeker meedenken over de ontwikkeling van Drents Peil. En ik heb nog 50 jaar aan OOR-materiaal liggen, dus daar wil ik nog collages van maken en zelf muziek maken staat ook nog op de planning. Dus ik ga niet stilzitten.”
“Ik hoop ook dat het niet alleen bij mijn archief blijft en dat we de mogelijkheid krijgen van het Drents Archief om veel meer materiaal binnen te halen. De muzikanten van het eerste uur worden nu oud en het zou zonde zijn als het materiaal verdwijnt. Ik hoop dat we die kans krijgen en dat er genoeg vrijwilligers zich dan aanmelden om mij daarbij te helpen.”
Lees ook zeker het interview met Ferry Sieders van het Drents Archief