Troubadour Ben Caplan ontroert en ontreddert Maastricht
Canadese indie/folk met een ingetogen twist in de Muziekgieterij
Wanneer we de kleine zaal van de Muziekgieterij binnenlopen, valt als eerste de leegte op. Niet alleen omdat er nog maar weinig publiek is – de zaal is nog niet halfvol – maar ook doordat er bijna niets op het podium staat. Een gitaar, een keyboard, twee microfoons en helemaal achterin een eenzame klarinet. We kunnen op dat moment nog niet vermoeden dat deze ruimte gevuld gaat worden met prachtige klanken en verhalen die zweven tussen liefde en dood, tussen dromerige introspectie en existentiële bekentenissen.
Paper Beat Scissors is het soloproject van singer-songwriter Tim Crabtree. Crabtree is geboren in het VK, verhuisde jaren geleden naar Canada en is het vaste voorprogramma tijdens de huidige Europese tour van Ben Caplan. Zijn set opent ingetogen met ‘Grace’, gevolgd door ‘Don’t Mind’, beide van zijn laatste album Parallel Line dat alweer uit 2019 stamt. Crabtree staat alleen op het podium met zijn gitaar, wisselt die soms af met het keyboard, en bouwt zijn wereld op uit stilte, introspectie en kwetsbaarheid.
De stem van Crabtree heeft iets fragiels en ingetogens. Hij gebruikt weinig vocaal theater en weet door kleine nuances in timing en toon emotie over te brengen. Zelfs zijn soms wankele falset past perfect bij de intieme, melancholische sfeer die hij met zijn filmische folk noir creëert. Richting het einde van zijn set zingt hij zijn versie van ‘Nothing Compares 2 U’, geschreven door Prince en bekend geworden door Sinéad O’Connor. Breekbaar, zonder opsmuk, bijna alsof hij het liedje ter plekke bedenkt. Crabtree lijkt een tegenpool van wat later komt: klein waar Caplan groot wordt, fluisterend waar Caplan brult. Juist daardoor werkt het prima als opwarmer.
Wanneer Ben Caplan achter zijn keyboard plaatsneemt, is de zaal inmiddels beter gevuld. Toch blijft de sfeer opvallend intiem: elke zucht en elke lach is van dichtbij voelbaar. De 39-jarige Caplan, geboren en getogen Canadees, en getooid met een indrukwekkende baard en een heuse man bun, beweegt ergens tussen muzikant en verhalenverteller in. Zijn diepe, rokerige baritonstem met theatrale, grommende uithalen doet bij vlagen denken aan een jonge Tom Waits.
Zijn doorbraak in de Canadese indie/folk-scene kwam in 2011 met het debuutalbum In the Time of the Great Remembering, dat hij opnam met zijn toenmalige begeleidingsband The Casual Smokers. Hij brengt vanavond voornamelijk werk van zijn meest recente, vijfde studioalbum The Flood (2025), maar ook nummers van zijn vorige vier albums. Zo opent hij met ‘Lost’ van het album Old Stock uit 2018. Verder ontbreken uiteraard ook de beproefde live-klassiekers niet, zoals de aanstekelijke, kermisachtige wals ‘Under Control’ en het uptempo ‘Men With All The Answers’.
Oud en nieuw werk vloeit naadloos in elkaar over. Met zijn diepe growl, meeslepende verhalen en onweerstaanbare podiumprésence bespeelt Caplan het publiek als ware het een instrument. Om ons heen zien we jonge stelletjes zoenen en andere mensen huilen. Het zijn niet alleen de muziek en de stem die blijven hangen. Het is ook de manier waarop Caplan het publiek betrekt. Hij speelt met ritme en respons, en verandert het publiek in een collectief koor dat even onbeholpen als enthousiast meedoet. Caplan praat veel tussen de nummers door. De ene keer grappig en ontwapenend, de andere keer bijna ongemakkelijk eerlijk. Over sterfelijkheid, over bewustzijn en over de absurditeit van bestaan. “We are all going to die,” zegt hij ergens luchtig, “but eternity is also terrifying.” Het had zwaar kunnen worden, maar Caplan houdt het in balans met humor, zelfrelativering en een soort charmante chaos die nooit volledig uit de bocht vliegt.
Voor ‘Lullaby’ komt Tim Crabtree terug het podium op om Caplan op klarinet bij te staan. Caplan draagt dit nummer op aan Syrische vluchtelingen. Het is het meest politiek beladen onderdeel van het optreden en snijdt dwars door de ruimte heen. De set wordt afgesloten met ‘The Oracle’ van het album The Flood. Caplan sluit af met de toegiften ‘Don’t Go With Strangers’ en ‘Lost’ en noemt het publiek “the best I’ve heard all day”. Na een laatste “Dank je wel, Maastricht” (op z’n Hollands met een harde g) en een shoutout naar de technici en ander ondersteunend personeel laat Caplan ons in awe achter. We zuchten nog een laatste keer. Vanavond hebben we muziek in alle puurheid ervaren. Als iets wat schuurt, zweet en ademt. Geen gepolijste versie van de werkelijkheid, maar de werkelijkheid zelf. Met alle rafelranden die daarbij horen.
