Trio Da Kali brengt de Mandé-traditie naar de Toonzaal
Intieme West-Afrikaanse grooves in een zaal die luistert
Met Trio Da Kali haalt Willem Twee een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de West-Afrikaanse Mandé-traditie naar Den Bosch. In de intieme Toonzaal ontvouwt zich geen uitbundig concert, maar een optreden dat draait om aandacht, gevoel en verstilling. Het trio laat horen hoe krachtig muziek kan zijn wanneer er ruimte is om echt te luisteren.
De gemiddelde leeftijd in de zaal ligt ruim boven de vijftig, maar dat maakt het publiek in de Toonzaal van Willem Twee niet minder ontvankelijk voor de muziek die hier vanavond klinkt. Integendeel: het drietal op het podium weet de zaal moeiteloos in zijn greep te krijgen. Slagen van de balafon vullen de ruimte. Direct barst een vrouw midden in de zaal stilletjes in tranen uit. Anderen wiegen voorzichtig met hun hoofd mee op de maat. Zangeres Hawa Diabaté vult de zaal met haar soulvolle en emotionele stem. Samen met balafonspeler Fodé Lassana Diabaté en Mamadou Kouyaté op de n’goni (een snaarinstrument uit West-Afrika) vormt zij een klein maar krachtig ensemble.
De drie muzikanten staan op een licht verhoogd, bescheiden podium. Achter hen kleurt een rode lichtwand de ruimte, omlijst door de pilasters van de voormalige Bossche synagoge uit de negentiende eeuw. De setting is sober, maar de muziek vult moeiteloos iedere hoek van de zaal. De balafon - een houten toetsinstrument dat verwant is aan de xylofoon - vormt het kloppend hart van de muziek. Samen met de diepe, luitachtige klank van de n’goni en de zang van Hawa Diabaté ontstaat een geluid dat stevig geworteld is in de West-Afrikaanse Mandé-traditie. In deze cultuur spelen griots (West-Afrikaanse muzikanten en verhalenvertellers) een belangrijke rol bij het doorgeven van geschiedenis en tradities.
Tussen de nummers door klinkt er giechelend een dankjewel uit de mond van Hawa Diabaté. Daarna vertelt Fodé Lassana Diabaté in het Frans over de diepe verankering van hun muziek in de Mandé cultuur. Het publiek luistert aandachtig, ook al verstaat niet iedereen ieder woord. Het samenspel van de drie werkt bezwerend. Mamadou Kouyaté en Fodé Lassana Diabaté wisselen geregeld een grote glimlach uit wanneer Fodé het tempo én het volume van zijn balafonspel opvoert. Af en toe sluit Mamadou even zijn ogen, om ze vervolgens weer te openen en gelukzalig op het plafond te werpen. De reactie uit de zaal blijft ingetogen, maar iedereen is voelbaar aan het meegenieten. Waar sommige concerten om applaus vragen, lijkt deze show vooral om aandacht en gevoel te draaien. Bij het laatste nummer vraagt een man uit het publiek zelfs in haperend Frans aan het ensemble of we mee mogen dansen.
