Peel Slowly And See (PSAS) is het jaarlijkse muziekontdekkingsfestival van de Leidse regio. Van Friese slaapliedjes tot grungy postpunk, je kunt het er vinden. Bij de editie van 2026 komen de artiesten van Finland tot Colombia en van Ierland tot Zuid-Korea. Deze 20 maart is het festival rondom de Middelstegracht. De Herengrachtkerk, uiteraard met mooie akoestiek, keert dit jaar terug. Wat we dit jaar zullen missen, is ROEMs Imaginary Record Store, waar nét niet verschenen platen te bewonderen zijn – creatief en amusant. Ook Space Siren gaan we missen. Deze Voorhoutse band heeft op PSAS zijn laatste optreden.
Zea & Drumband Hallelujah Makkum
Ontroerend spektakel
Om 19.15 uur gaat editie 2026 van start met een spectaculaire opener: de zestienkoppige drumband Hallelujah Makkum marcheert spelend door de Middelstegracht, van ROEM naar de Qbus, alwaar de hele band naar binnen gaat voor een optreden samen met oud-lid Arnold de Boer, oftewel Zea. Hoorden we buiten op straat nog drumbandbewerkingen van bekende popliedjes, eenmaal binnen wordt de bravoure van de trommels ingeruild voor een intiemer, kwetsbaarder geluid. Er ontstaat een eigenzinnige mix van Zea’s Friestalige teksten, gitaarspel, klarinet, cello en het slagwerk. Voordat hij begint te zingen vertaalt Arnold snel wat Friese woorden, maar uw recensent is nog zo verrast door het hele spektakel dat deze ondertiteling even te snel gaat.
Gaandeweg zijn er ook rustiger nummers, waarbij de poëtische, Friese songteksten beter te volgen zijn. Maar ook al snap je er helemaal niets van, dan nog is de muziek prachtig. Het ritmische klarinetspel van Xavier Charles vormt samen met de drums van Ineke Duivenvoorde een solide basis voor de zang en gitaar van Arnold en het veelzijdige geluid van cellist Harald Austbø. De drumband springt bij voor ritmische accenten en sprookjesachtige tingeltangels van de lier. Door onorthodoxe speeltechnieken weten de muzikanten bijzondere klanken uit hun instrumenten te krijgen: zo slapt Harald op zeker moment met z’n duim op de snaren van zijn cello, als bij een basgitaar, en beroert Ineke één van haar bekkens met een strijkstok. Bij het nummer ‘De Fûgel’ ('De Vogel') laten klarinet en cello treffende vogelgeluidenimitaties horen.
Het meest ontroerend is misschien wel het nummer ‘Pine en Tiid’, waarin twee leden van de drumband met Arnold meezingen, onder wie de tienjarige Falco. Hij is het jongste lid van de drumband en zingt vanuit zijn tenen, in een taal die het merendeel van zijn publiek amper verstaat. Niettemin zijn al die randstedelingen voor zijn neus enorm enthousiast: ze filmen hem met hun telefoons en applaudisseren luid.
Zea sluit het optreden af met een instrumentale bewerking van een Fries slaapliedje, ‘Suze Nane Pope’, dat net als veel andere nummers van dit optreden op het vorig jaar verschenen album ‘In Lichem Fol Beloften’ terug te vinden is. Wie het kent, mag meezingen. Het wordt vrijwel donker in de Qbus en zo wiegt het gezelschap uit Makkum ons liefdevol in slaap. (CB)
All About Us
De roze bril afzetten
Een theaterzaal is een goed excuus voor muziektheater, en Pink Armada levert met ‘All About Us’ een snijdend stuk af bol van naar buiten en binnen gerichte kritiek op pinkwashing. Het is een containerbegrip waar elk misbruik van LHBT-positiviteit in te passen valt, van consumerisme tot homorechten als knuppel om moslims mee te meppen. Op het podium branden lichtstaven als in een dansclub en het acrobatische duo Manual Kiros en Jonathan Bonny komt in een kruising tussen tactische gear en stap-outfits. Hun dansbewegingen lijken te zijn ontleent aan een bootcamp terwijl ze op een ironisch hersenloze beat zing-scanderen.
Tussen de bedrijven door zijn er satirische reclamespotjes te zien over FIFA en het Nederlandse leger, die pronken met homorechten maar ondertussen geen probleem zien in samenwerken met landen die dat allemaal niet zo serieus nemen (in bijvoorbeeld 8 landen van de NAVO is het homohuwelijk verboden). Overdadige techno en sjansende breakdance worden afgewisseld met een interne monoloog over de geborgenheid van het uitgaansleven, dat tegelijk ook een identitair keurslijf creëert waar je als LHBT-jongere in moet passen. De onderliggende melodie is nu zachter en velt geen hard oordeel over de worstelingen. Daarna vuurt het duo weer met scherp en speelt met lichtstaven in strakke, strijdbare dans die de oorlog verklaart aan exploitatie. (BK)
White Magic For Lovers
Van new wave tot new age
Wie na de openingsact in de Qbus een klein wandelingetje naar de Herengrachtkerk maakt, kan de prettige sluimerstemming van Zea’s Friese slaapliedje nog even vasthouden bij White Magic for Lovers. Zittend in de schaars verlichte zaal kun je je omhullen met de dromerige melodieën en contemplatieve lyrics van dit drietal uit Brighton.
White Magic For Lovers is in 2024 opgericht en put haar inspiratie zowel uit de folkrock van de jaren zestig, als uit de New Acoustic Movement en de new wave. Het jaar na hun oprichting was de band direct al zeer productief, want in 2025 brachten ze zowel een EP als een volledig album uit. Vanavond brengen zij een selectie van deze songs.
Op het podium zien we drie uitstekende muzikanten die vol overgave hun instrumenten bespelen. Oprichter en frontman Thomas White zingt en speelt gitaar en mondharmonica. Zijn broer Alex neemt de basgitaar voor zijn rekening en multi-instrumentaliste Charlotte Glasson bespeelt zowel de viool als de dwarsfluit en saxofoon. Het verschilt per nummer op welk instrument de nadruk ligt: dan weer is er een hoofdrol voor de sax, of juist een accent van een dromerige vioollijn. Een leuke vondst is ook om de zang soms puur als instrument te gebruiken; wel het timbre, maar zonder tekst. Opvallend is dat we ook veel horen dat we niet zien; van synths, xylofoon, pedalsteel en drums lopen opnames mee met het live spel.
Ondanks de afwisseling klinkt het repertoire niet super-dynamisch en wekt dit soms eerder de associatie met new age-muziek dan met new wave. Als om ons wakker te kussen, horen we tegen het einde van de set het poppy ‘The Boy from the Bookstore’. Ineens staan we weer met onze voeten op de grond en ook de tekst gaat over iets aards: mensen op straat, die allemaal hun eigen verhaal hebben. Een fijn, catchy nummer als zachte landing na ons uitstapje door dromenland. (CB)
Able Noise
Onorthodox, maar relaxt
Bij Able Noise staat experimenteren met geluid centraal. Hierbij beperken zij zich niet tot alleen de normale manier van het bespelen van drums en baritongitaar en mandoline spelen. Ze spelen ook met de geluiden van hun eigen stem. Improvisatie staat centraal, waardoor elke liveoptreden van dit duo een unieke ervaring is.
Deze onorthodoxe manier van muziek maken levert soms wel wat rare blikken op vanuit het publiek. Naast dat drummer Alex Andropoulos zijn drumstokken soms inwisselt voor een microfoon of zijn eigen handen, gebruiken ze tapes. De microfoon vangt de trillingen op van de drumvellen, die trillen door de bariton gitaar van George Knegtel, wat zorgt voor een interessant geluid.
Voordat het publiek gewend is aan het tempo verandert het keer op keer om vervolgens weer terug te gaan naar dezelfde herhalingen en melodieën, die de basis vormen van hun nummers.
Knusse vibe
Hun muziek heeft iets poëtisch en door het tapijt op de grond en de kleine bezetting, geeft hun set ook een knusse vibe. Hun samenzang heeft iets lieflijks en soms valt het ook stil middenin een nummer. Deze stiltes worden alleen verstoord door de mensen die achterin bij de bar staan te babbelen.
Hoewel ze al jarenlang in Den Haag wonen, waar ze elkaar ontmoetten op de kunstacademie, is vanavond bij Peel Slowly And See hun allereerste optreden in Leiden. Ondanks dat dit duo vaak in het buitenland te vinden is, staan ze eind deze maand op Protest Fest 4 met Sophie Straat in Paradiso. (RK)
Bibikov & Augapfel
Beckett met bas
Bassist Bibikov en zingend verteller Augapfel maken absurdistisch muziektheater. Bordewijks Bint-namen en Samuel Beckett zijn nooit ver weg. De vertelling ligt op een disharmonisch bedje van bas en wordt verder ondersteund door Augapfels gitaar en trompet. Verwrongen tonen uit gitaar en bas, van een meeslepend spelende Bibikov, vallen op het podium. De composities zijn deels kalere versies van punk/fanfare/popnummers van De Kift.
Op de binnenplaats van ROEM staat hun golvende podium, met drie kleine, analoge tv's rechts daarvan. Ze geven een vervaagd, vertekend beeld van Ferrie “Augapfel” Heyne (De Kift) en Luc “Bibikov” (ex-The)Ex. Ferrie gebaart tijdens het vertellen en kijkt, voor het podium lopend, het publiek in de ogen. Zijn adem vormt wolkjes op deze frisse maartavond.
De vertelling scheert kriskras door hun levens, van schoonheid tot hoogbegaafdheid (“hij kende de letter 'oe' toen hij drie was”). Als ruiter en reiziger richting de bergen kruisten hun paden. Dit is een wondere wereld, waarin Augapfel en Bibikov na hun ontmoeting opeens “als bergbeklimmers bovenop een berg tuimelden”. Zelfs de zwaartekracht is hier dus niet zeker.
Ingebedde omgeving
Even later vertelt Augapfel over zijn jeugd, waarin hij in een couveuse op als water aanvoelende watten lag, zijn babyvoetjes in de lucht. Tijdens een betekenisvolle stilte die hij hier laat vallen, scheert er laag een Schipholgaand vliegtuig over, alsof ze het zo geregisseerd hebben. De omgeving werkt kortom mee aan de vervreemding, net als de borrel met gemompel en gelach dat doet, een paar meter van ons af.
Alles is verzonnen, maar alles is waar, want "kunst is de waarheid liegen", om schrijfster Ursula LeGuin te citeren. Mijn enige aanmerking: een half uur was te kort, ik had minstens nog minstens een uur extra van willen horen. (RvN)
i.m. polite
Belevenis
De Belgische woordensmid i.m.polite probeert samen met haar DJ en tweede stem de apparatuur te beteugelen in de Qbus, gedurende een set die maar weer eens laat zien dat East Coast niet least coast is. Ingetogen hiphop met jazzy samples en nadruk op lyriek, die moeiteloos in het Frans vervloeit op gezette momenten. De techniek heeft kuren, maar gezien de ontspannen en spaarzame backing valt het niet heel erg op. Het is niet alleen maar positiviteit, met het sombere ‘Time Ran Slow, pt. 1’ als opsomming van dagelijkse beslommeringen op beklemmende beats.
De flow is soms wat hijgerig, maar de terug-naar-de-essentie aanpak is een verademing in een genre waarin de populaire tracks vaak overgeproduceerde molochen zijn, met een dichterlijke dichtheid aan scenes die ze schetst. “Feels like I’m being young wrong” is een frase die breed aanspreekt, met ook nummers over grote knuffels en lakenforten die de boombap voor beginnende volwassenen vibe versterken. ‘Thin Ice’ is de nieuwste release van de artiest, 100% ‘90s en diegene die de meest dansbare reactie opwekt in de luisteraars. Rap voor regenachtige dagen, meesterlijk in mijmeren maar pardoes wat meer puf zou geen kwaad kunnen. (BK)
Niamh Regan
Terug naar de basis
Theater De Generator is met zo’n zeventig toeschouwers stampvol, zelfs aan de zijkant van het podium zitten mensen. Alleen als er iemand weggaat, mag er iemand bij. Wie erbij is, beleeft Niamhs Nederlandse primeur. Het is een debuut dat teruggrijpt op een oeroude troubadourstraditie: een artiest met een snaarinstrument, zang en zelfgeschreven folk. Niamh speelt het intieme concert staand, wat de dynamiek vergroot ten opzichte van zitten.
Zachte, pure, kwetsbare singer-songwriter met halfversterkte gitaar is haar genre, met relatief harde zanguithalen. De helft van haar set komt van haar laatste album, ‘Come As You Are’, overigens zonder Nirvana-connectie, met nummers als ‘Nice’, ‘Madonna’, ‘Belly’ en ‘Music’.
Niamh lijkt op haar gemak, en probeert ons ook op ons gemak te stellen. Met haar langgerekte Ierse t’s zegt ze: "The next song, 'Nice', is about being too nice. It's not about me. And if you need to leave, do - don't be too nice." Ze zingt zelfs gelukzalig glimlachend op het podium - geen garantie in dit introverte genre. Ze heeft als ex-leraar dan ook ervaring met voor een groep staan. (RvN)
Jimmy Rosenberg Trio
Maximaal aantal noten per maat
Als we terugkomen in de Herengrachtkerk, worden we begroet door de virtuoze gypsyjazz van het Jimmy Rosenberg Trio. Dit trio blijkt overigens uit vier personen te bestaan, want naast bandleider Jimmy Rosenberg zien we een contrabassist en maar liefst twee andere gitaristen op het podium.
De sprankelende gitaarklanken vullen de zaal met een opgewekte, zonovergoten vibe, terwijl de kerk echter nog net zo schaars verlicht is als eerder op de avond. De subtiele sfeerlichtjes doen in combinatie met de gypsyjazz denken aan perfecte Pinterestplaatjes van het reizende leven in een romantische ‘bohemian’- woonwagen.
De drie gitaristen, en vooral Jimmy Rosenberg zelf natuurlijk, maken indruk met hun vakmanschap en vingervlugheid. Hoeveel noten kun je spelen in één maat? Rosenberg speelt er meer dan uw recensent voor mogelijk had gehouden, dat is zeker. Dat geldt trouwens ook voor de bassist: met onvoorstelbare snelheid plukt hij ogenschijnlijk moeiteloos aan de zware contrabassnaren, wat hij zo nu en dan zelfs nog met zang weet te combineren.
De kerk zit stevig vol, met zowel kenners als leken. Gypsyjazz is natuurlijk een groot genre, maar op een ontdekkingsfestival als Peel Slowly And See bereikt het ook mensen die er niet zo bekend mee zijn. We horen onder meer werk van Sinti-gitarist Django Reinhardt, de grondlegger van dit genre. “Django is de koning, en meteen daarna komt Jimmy Rosenberg”, grapt de bassist als hij een nummer afkondigt. Ook klinken er bekende jazzstandards als ‘Night and Day’ en ‘All of Me’ in een lekkere uptempo gypsybewerking. Hoewel de meeste luisteraars stilletjes zitten te genieten, staat in een hoekje van de zaal een groepje jongeren enthousiast te dansen. En geef ze eens ongelijk; bij de aanstekelijke ritmes kun je eigenlijk niet blijven zitten. (CB)
AKaRinde
“Who’s punk?”
Wie er in Resistor in 2022 bij was, zal Andrej Dietrich niet snel vergeten. De zanger/gitarist van het Berlijnse noiserockduo DŸSE maakte toen indruk met een aangename geluidsmuur, een concert dat in mijn persoonlijke top-5 staat. Hoe zou dat solo gaan als AKaRinde?
Al aan het begin blijkt dat hij meer indruk op Resistor heeft gemaakt dan Resistor op hem. Andrej begint: “This is my first time on stage here…” - "Not true!", roept een vrouw uit het publiek, maar hij vertelt onverstoorbaar verder.
De artiest is intens en symboliseert met zijn spel en gepijnigde gezicht het rauwe van zijn thuisstad Berlijn. In zijn amelodische, ritmisch voortrollende grungy postpunk zit de woede van Rage Against The Machine.
Strijkstokspel
Andrejs basis is zang met veel delay en halfversterkte gitaar, ondersteund door een strijkstok over de gitaarsnaren, een basdrum en belletjes aan zijn voet. Zijn gitaarsnaren steken net zo ver uit als die bij Tom Morello, minstens dertig centimeter per snaar, als zoekende antennes richting de ruimte. Met ‘High Five’, ‘K.u.r.z.b.e.f.e.h.l.’ en ‘Sichern Unter!!!’, een der vele toegiften, speelt hij veel nummers van zijn debuutalbum ‘Kids’.
Zijn boodschap: vrede en vrienden moet je koesteren, de vijand: "old, dirty, fat white men we have to fight against. Let them go to hell!" Voor wie het nog niet duidelijk was: “Who’s punk?” (RvN)
Isa Desmet & Uther Smis
Ruisachtig
We mogen weer zitten in Theater De Generator met ru.is, oftewel het duo Isa Desmit en Uther Smis. Dromerige dronefolk, waarbij het tweetal hun muzikale techniek op strijkplanken heeft geparkeerd. In de beschrijving op de site staat al expliciet dat dit niet om te dansen is (knap als je dat zou lukken op een stoeltje), en zelfs dat blijkt een understatement. De bewerkingen van gedichten en oude verhalen worden bijna allemaal sussende wiegeliederen, en het materiaal lijkt er op gekozen te zijn. Titels als ‘A Dream Within a Dream’ van Edgar Allan Poe veranderen in een Inception-achtige laag op laag van viool, bijna fluisterende stemmen en gezoem op de rand van je gehoorgrens.
De creaties doen me bij vlagen knikkebollen, maar de act herpakt zich aardig op momenten waarop ze naar de fysieke instrumenten grijpen (viool en gitaar) en de duttende drone naar de achtergrond verdwijnt. Peel Slowly And See heeft wel vaker semi-soundscapes op het menu staan die voor een fijn gehoor zijn weggelegd en waarbij de artiesten niet teveel uitleg willen geven. Toch had ik het leuk gevonden als er wat vaker een verwijzing was naar het bronmateriaal dat het duo gebruikt. (BK)
Space Siren
Zwanenzang van de sirene
Een Voorhoutse formatie, die optrad in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Japan, de VS en bij onder andere Le Guess Who? en Left of the Dial? Dat is Space Siren. Bijna: wás, want vanavond wordt hun laatste optreden. Na twee decennia eindigt het voor de band, die in een gelijkaardige gedaante ook optrad als noiserockband HOWRAH.
Hun dissonante postpunk van drum, gitaren en bas vult de Qbus. Het contrasteert opvallend met de harmonische zang van de frêle zangeres/gitarist Gwendolien Douglas. De nummers van Space Siren zijn erg gelaagd, vol wendingen, fuzz, distortion en delay, en worden technisch vaardig gespeeld.
Publieksinteractie als gitaristentaak
De bandleden bewegen asynchroon en duidelijk helemaal individueel. Is het uiteenvallen van de band al begonnen? Dat is te gemakzuchtig. Ze vormen als spelend namelijk toch een eenheid. De beide dames zijn gekleed in glitterjurk en –blouse: een feestelijk einde. De meeste bandleden doen weinig aan publieksinteractie, maar gitarist Cees van Appeldoorn is een uitzondering. Hij straalt en lipsynct tijdens een drop in onze richting: “one, two, three, four”.
De set van Space Siren is een dwarsdoorsnede door de tijd en eindigt met hun eerste single: ‘Verschwende deine Jugend’, net als het DAF-nummer uit 1981. Met dansende mannen, een medium mosh en vrouwen die “Neeee!” roepen, wordt Space Siren uitgeleide gedaan. In april kun je bij 3voor12 Leiden een interview met hen lezen. (RvN)
Bombstrap
Snelheidsduivels
Tijdens de soundcheck wordt al iets héél erg duidelijk. Bombstrap gaat van nul naar honderd in een tijd waar geen enkele racewagen aan kan tippen. Het is alsof er een bom ontploft voor de ogen van het publiek in Resistor. Deze band heeft de week hiervoor al EKKO (Girls to the Front) platgespeeld en stond vorig jaar al op Roadburn. Helemaal geen gek cv dus.
Deze terrorpunkers mixen retestrakke gitaren met politiek geladen teksten. Dat allemaal inclusief bivakmutsen, nepbloed en teksten die frontvrouw Eva Kah door de zaal schreeuwt als een soort predikant in een Amerikaanse megakerk. Voor het optreden lijkt zij in trance te raken. Door haar wilde bewegingen op en voor het podium, rauwe vocalen en wild zwiepende haren, eist ze met gemak de aandacht op. Hairography on point!
De beuk erin
Het energielevel in de zaal is niet zo hoog, omdat de dag al bijna op zijn einde is. Toch juicht het publiek luid na elk nummer en is er ook nog ruimte op het einde voor een bescheiden moshpit. Bombstrap houdt het tempo de gehele set op standje straaljager. Geen wonder, met zo'n bakbeest als drummer. Het zal daarom ook geen verrassing zijn dat binnen dertig minuten de band alweer kan inpakken.
Door zowel hun excentrieke uitstraling als muzikale intensiteit is Bombstrap een hele vette en gewenste aanwinst voor het vrijdagprogramma van Peel Slowly. Meer harder werk zou deze avond zeker niet misstaan. Vooral in Resistor. (RK)
Dank aan PSAS-fotografen Jan Rijk en Judith Zandwijk en de organisatie van Peel Slowly And See dat we gebruik mochten maken van hun foto’s.