Vijftig jaar platenboeren

Plato viert gouden jubileum in Nobel

-
  • Bas Kleijweg
  • Ruben Verheul

In een wereld waarin digitale diensten je met een klik muziek bezorgen, is het pittig voor de gemiddelde platenzaak om het hoofd boven water te houden. Alhoewel vinyl weer terug van weggeweest is, blijft het toch knokken. Plato Leiden staat echter al vijftig jaar in de ring, en die zege vieren ze in de Nobel met blijdschap en bands. Ze leveren een lekkere line-up met FIT, Yan Lâle, Extince, BB & The Binkie Boys en Daryll-Ann als verjaardagsgasten.

FIT

-
© Ruben Verheul

Wazige workout

Het begin van de avond trekt voornamelijk de incrowd, dus FIT speelt niet voor een volle zaal. Tegen het terrasweer valt alleen te vechten door op volle toeren te spelen, en het vijftal laat zich niet uit het veld slaan. Aan hiphop grenzende zang vloeit voort uit de frontman, die zijn zonnebril ophoudt en zijn shirt verliest. Baldadig tikt-ie de toetsen aan, terwijl de overige bandleden zich een meer van zweet in werken. Dansmoves die uit de sportschool geklauwd zijn, volgen op de maat van een laagje onderscheidende synths. De rest van de band brult backing vocals op gezette tijden, maar de focus blijft bij de flow van het halfnaakte heerschap.

FIT is op z'n best wanneer de jankende gitaren je in een patroon lokken, waarna een tempowissel geleid door de kickdrum je pootje haakt, met bruggen met lengte Afsluitdijk. De schaduwkant hiervan valt wanneer de verschillende muzikale lagen teveel overlappen en de lichtshow op standje epilepsie staat. Wat plezante punkrock wordt gebruikt als een pitstop, wanneer het toch wat tamme publiek naar voren wordt geroepen om de kringverjaardag-vibe te doorbreken. Ondanks dat ze er heel veel energie in gooien, is het zo vroeg op de avond makkelijker om met je armen over elkaar mee te knikken op de maat, laat een scan van de zaal zien. Zelfs als bij een heel snelle track de genre-invloeden scherp op elkaar zijn afgesteld en je funky kan wiegen of crowdkillen naar keuze, blijft alleen de stage een sauna.

Yan Lâle

-
© Ruben Verheul

Hyperbolisch Anatolisch

Psychedelisch folk van Turkse afkomst trekt onvermijdelijk een vergelijking met Altın Gün, maar Yan Lâle staat volledig op eigen benen. Tokkeltijgers, zware drums en toonbuigingen in de zang die een noodlottige ondertoon verschaffen vallen al vanaf het eerste nummer op. De toetsenist heeft een trom naast zich en gaat aanstekelijk op in de eigen tracks. De hele formatie straalt trouwens een plezier in hun spel uit, en houdt het qua kracht op een equilibrium tussen dans- en aandachtig luisterniveau. Een enkele dame tussen de toeschouwers doet een slangendans, maar de meeste gasten laten de sensatie over zich heen spoelen. Heftig doch deftig, met psychedelische hypnose die qua vernuft soms tegen prog aan schuurt.

Een band mysterieus noemen vanwege de taalbarrière is een cliché, maar met teksten die van tijd tot tijd ook in het Engels worden geleverd hebben we gelukkig geen excuus. "I feel so hypnotized", zingt de frontvrouwe, en anders wij wel, met snerpende synths die rechtstreeks de buik doen rollen. Het is nieuw materiaal, prettig met wat distortion gepeperd. Daarna krijgen we onverwachts een vooroorlogse cabaret-achtige dictie geserveerd in de zang, omlijst met buitenaardse riffs. Net als ik wil noteren dat dit nummer toch iets minder ruimte-vullend is, volgt er natuurlijk een breakdown voordat de inkt droog is. Ook een partij roffelend gedrum dat van een fanfare lijkt te komen mag geprezen worden. De legpuzzel is compleet.

Extince

-
© Ruben Verheul

Verbaal tennis

We gaan van plechtig naar party-party in de Grote Zaal met de podiumkunsten van Extince en zijn DJ DNS. Ondanks dat het retestrakke programma ons het vuur aan de schenen zet, hebben we toch even tijd om wat te klieren met photobooth met Streisand-achtergrond, en draait er in de foyer een DJ die platen pakt uit de vinylkraam die de medewerkers van Plato daar hebben opgebouwd. Met wat borrelnootjes en chipsbakjes is de Nederlandse sfeer op verjaardagen volledig gevat.

Maar goed, terug naar de grootvader van de Nederhop. De Brabo met braggadocio gaat heen en weer over de stage en strooit in streekaccent frases over de crowd om terug te kaatsen. DNS smijt met scratches alsof iemand jeukpoeder over het DJ-meubel heeft gesmeten. Ook de ongegeneerde airhorns zijn om van te glunderen. Het is niet alleen lolletjes, maar ook een serieuze shoutout naar grote namen uit de scene zoals Def Rhymez, die inmiddels heen zijn gegaan. '90s hits zoals 'Spraakwater' gaan nog steeds hard bij de oudere jongeren die inmiddels de straat voor het woonerf verruilt hebben.

De set leunt iets te hard op de verbale tennis tussen Extince en het publiek, en in het jaar 2026 ben ik inmiddels zo verwend geraakt door hiphop die verdrinkt in de samples en backing beats dat het spaarzame gebruik door het tweetal soms wat uitgekleed in het oor ligt. De harde pit van gespitte teksten heeft echter nog steeds de tijd doorstaan.

BB & The Binkie Boys

-
© Ruben Verheul

Flink huishouden

Vertegenwoordiging uit de regio mag niet ontbreken, en deze avond vervult het Noordwijkse BB & The Binkie Boys de vacature. De frontman Bram is nog steeds iconisch met een hoeveelheid tatoeages waar je een hypotheek van zou kunnen betalen, geeft vegen op z'n V-gitaar en straft gedurende de set z'n stembanden af uit volle borst. De rest van de band houdt natuurlijk ook huis met synths op een strijkplank, naast tweede gitaar, bas en drums. Desert rock zonder onnodige opsmuk is het devies, maar hoe ze ook scheuren en thrashen op hun instrumenten, een mosh blijft een gemis.

De drummer verliest in stokje in alle razernij, en een bezoeker springt vlug op het podium om hem terug te geven. Sommige stonerliedjes hebben niet al te veel spannends qua tempowisselingen, maar het publiek gaat het hardst wanneer hypersnel en haperend worden afgewisseld, met een paar haast stuiptrekkende dansers vooraan bij de stage. Garage grooves lopen lekker in elkaar over, met alleen de synths in het verdomhoekje tijdens 'SFNB'. Qua plaatsing op de avond is dit het ideale tijdslot voor dit niveau aan hardheid en energie, waarna we afgepeigerd naar de Grote Zaal sjokken.

Daryll-Ann

-
© Ruben Verheul

Gen X-factor

Voordat de laatste act begint is er even een FOMO-momentje waarin het Plato-personeel het podium op gaat en de geliefde baas Sicco een prestigeuze industrie-award uitgereikt krijgt ter ere van jaren trouwe dienst. De hartverwarmende saamhorigheid van de krachten achter de platenzaak doen je bijna zelf je cv opsturen. Voordat ik een ondoordachte baanwissel bega, betreedt Daryll-Ann het podium. Als ze van start gaan, schiet je meteen de tegeltjeswijsheid te binnen dat oude meesters wat ze aan kracht inboeten, inruilen voor techniek. Ondanks dat de legendes er 20 jaar uit hebben gelegen, is het oude en nieuwe materiaal qua niveau niet van elkaar te onderscheiden. Het dromerige gitaargeluid en het tegen jamband aanschurende samenspel is ideaal voor het afpilsen.

De bluesy blos op 'Mean Love' stamt uit de jaren '90, maar voelt verrijkt door het feit dat de heren nu in hun herfstjaren verkeren. De gitaarpop veert af en toe af naar wat meer folky intonatie, zeker tijdens de nummers met een boodschap. 'A Note On Time' is een nieuwere track, waarvan je zou verwachten dat die een nostalgische insteek gaat hebben. De draai die het gezelschap aan het thema geeft, spreekt echter eerder van een drang om het onderste uit de kan te halen, zolang het nog kan. Langzaamaan druppelen de bezoekers af naar de foyer met de intentie op tijd naar huis te gaan, maar velen blijven toch steken om na te babbelen. Een gemoedelijke sluitstuk van een gezellige verjaardag.