Kaat van Stralen en MAHA brengen punk met een boodschap naar Gebouw-T
Van rauwe post-punk en protestmuziek tot spoken word, psychedelica en absurdisme
Een frêle gestalte in het zwart, lichtflitsen, pulserende beats en een zwaar ronkende bas. MAHA zet donderdagavond in Gebouw-T in Bergen op Zoom meteen de toon. Met rauwe post-punk en protestmuziek brengt Maha Eljak een duidelijke boodschap: mensen horen belangrijker te zijn dan winst. Daarna neemt Kaat van Stralen het podium over met een even eigenzinnige mix van punk, psychedelica, spoken word en kleinkunst. Twee jonge acts die hun muziek gebruiken om iets te zeggen over de wereld om hen heen.
De avond is onderdeel van Any Minute Now, een samenwerking van Willem Jongeneelen, De Waterput en Gebouw-T. Het uitgangspunt is artiesten naar Bergen op Zoom halen die de organisatoren zelf graag zien. Dat levert deze avond een dubbelprogramma op waarin engagement en muzikaliteit voortdurend samenkomen.
Voor het concert spreekt Willem Jongeneelen in het T-gesprek met Kaat Vanstraelen, zoals de frontvrouw zelf heet. De 25-jarige Belgische zangeres vertelt over haar muzikale zoektocht. Ze studeerde eerst klassieke dwarsfluit en daarna kunstwetenschappen in Gent. Daar miste ze een creatieve uitlaatklep. Een opleiding Popmuziek aan Hogeschool PXL in Hasselt bracht haar bij de muzikanten met wie ze nu speelt.
Kaat houdt van taal en literatuur. Herman de Coninck is een van haar favoriete dichters. “Ik ben zo geboeid hoe hij taal gebruikt om mooie zinnetjes te schrijven”, vertelt ze. Die liefde voor taal is ook in haar muziek duidelijk aanwezig. Soms ontstaat een nummer razendsnel, zoals ‘Stop met wenen’, dat tijdens een emotionele treinrit van veertig minuten werd geschreven. Inmiddels schrijven ook de bandleden steeds vaker mee. “Dat is moeilijker, maar ook fijn.” Op de vraag of ze een spreekbuis tegen onrecht is, antwoordt ze bescheiden: “Dat moet jij kiezen. Ik kan dat niet zelf zeggen. Ik ben een jong mens en zeg dingen die resoneren.” Die woorden blijken later op het podium precies te kloppen.
Maar eerst is het MAHA die het publiek wakker schudt. Maha Eljak, afkomstig uit Friesland en met familie uit het door oorlog verscheurde Soedan, brengt een intense combinatie van post-punk en protestmuziek. Debuutsingle ‘No Profit’ vormt een duidelijk statement met de boodschap ‘people over profit’. MAHA beweegt zich bovendien niet alleen binnen de muziek. Ze schrijft, ontwerpt en publiceert haar eigen doe-het-zelf-zine MAHAZINE. Muziek, schrijven en beeldende kunst zijn voor haar verschillende kamers in hetzelfde huis. Thema’s als identiteit, rechtvaardigheid en expressie lopen door haar werk heen.
Op het podium schakelt ze moeiteloos tussen boosheid, punk en rap. In ‘Kids ain’t satisfied’ gaat het richting hiphop, terwijl ze ook aandacht vraagt voor de humanitaire ramp in Soedan. ‘Dead Excitement’ klinkt gruizig en dreigend. De set eindigt dansend met ‘Say it nice’, waarbij de gillende synths nog eenmaal door Gebouw-T snijden.
Na MAHA is het de beurt aan Kaat van Stralen en haar band. De Belgische won De Nieuwe Lichting 2025 van Studio Brussel en groeide vanuit een oorspronkelijk soloproject uit tot een vierkoppige band met Melvin Slabbinck op drums, Anton Robberechts op gitaar en Faust De Vogelaere op bas. Haar debuut-EP Vieze Vlinder verscheen eerder en bracht haar inmiddels op talloze festivals en clubpodia in België en Nederland.
Haar muziek laat zich moeilijk in één hokje stoppen. Punk, psychedelica, alternatieve spoken word en kleinkunst worden zonder waarschuwing door elkaar gegooid. Het ene moment is er een pompende beat, vervolgens een hoekige gitaarriff of een bijna gesproken tekst. De band bouwt de nummers steeds verder op, tot ze vaak explosief eindigen.
In ‘Aerobics’ wordt het publiek uitgenodigd mee te doen. Pamela Anderson dient als aanleiding voor een scherpe observatie over de druk op het vrouwelijke lichaam. Zelfbeschikking en het opeisen van een eigen plek zijn terugkerende thema’s. “Wij doen ons eigen ding”, klinkt het. Ook in ‘Projectje’ speelt Kaat met het idee van maakbaarheid en het lichaam als testobject. In ‘Taal is god’ komt opnieuw haar fascinatie voor taal naar voren. En dan is er nog ‘Hannah’, waarvoor ze iemand met die naam uit het publiek zoekt. Kaat waarschuwt haar vooraf: het nummer gaat niet over haar.
Muzikaal houdt de band het ondertussen spannend. De bas van De Vogelaere geeft de nummers een stevige groove, Slabbinck wisselt voortdurend van ritme en Robberechts zorgt voor scherpe, soms gillende gitaarpartijen. Kaat zelf huppelt en danst over het podium. Ze kan schreeuwen en springen, maar ook ineens klein en bijna betoverend zingen.
‘Tekens van leven’ is een semi-akoestisch rustpunt waarin haar liefde voor literatuur naar voren komt. ‘ADHD’ komt vervolgens hard binnen. In ‘Ik weet hoe het werkt’ richt ze haar pijlen op de politiek. En in ‘Vieze Vlinder’ wordt de maatschappelijke kritiek verpakt in absurdisme: wat zou je doen als de oceaan van wijn was? “Dan scheer ik elke dag mijn bikinilijn.” De avond sluit af met ‘Stop met wenen’, de jonge klassieker waarmee Kaat van Stralen bij een groter publiek bekend werd. Het publiek zingt en doet enthousiast mee.
Zo blijken MAHA en Kaat van Stralen ondanks hun verschillende muzikale aanpak opvallend goed bij elkaar te passen. Beiden maken muziek die ergens over gaat, zonder dat de boodschap ten koste gaat van de energie. De een doet dat met gruizige post-punk en protest, de ander met taal, humor, punk en een flinke dosis eigenzinnigheid. Charisma, oorspronkelijkheid en activisme komen deze avond samen in Gebouw-T.
