Groovy stukken voor groovy mensen

Melodische klanken tijdens Jazz aan den Rijn

.
  • Daan Vergouwe
  • Marcel Schikhof

Langzaam maar zeker komt het zomerseizoen tot zijn einde. Dat betekent echter niet dat er naast je baan of je studie geen tijd meer is voor concerten; integendeel, het is juist de tijd om die op te zoeken. Organisatie Alphen Vitaal denkt precies langs die lijn, en organiseert daarom op 6 september Jazz aan den Rijn in de Oudshoornse Kerk.

Het is een prettige dag; niet te warm, niet te koud. Te voet of te fiets begeeft een reeks Alphenaren zich naar de Oudshoornse Kerk, een gebouw dat uit 1665 dateert en inmiddels een rijksmonument is. Bij binnenkomst word je omringd door taferelen van zowel religieuze als vaderlandse geschiedenis: Bijbelse teksten zijn op het plafond geschilderd, de glas-in-lood ramen bevatten allerlei wapenschilden van verschillende Nederlandse gemeenten. Voor de preekstoel staat een grote, zwarte vleugel opgesteld, en het duurt niet lang voordat de eerste muzikant plaatsneemt op het krukje.

Arte Duo

Een van de organisatoren, cultuurcoach Aubrey Snell, pakt de microfoon en verwelkomt de aanwezigen hartelijk bij deze eerste editie. "Wat fijn dat jullie hier allemaal zijn. We gaan vooral van de sfeer die jazz met zich meebrengt." Ze legt uit hoe het evenement bedoeld is om de Alphenaren nog meer met elkaar te verbinden, en hoe haar set, samen met een pianiste, dubbelt als geschiedenisles.

"Wij zijn allebei klassiek geschoold, maar willen daarin toch de jazz vinden.” Aubrey pakt haar saxofoon op, en beiden beginnen te spelen. Een klankrijke golf spoelt over de mensen heen en weerkaatst tegen de oude muren. Het is duidelijk dat de akoestiek van de kerk zich goed voor deze muziek leent. In de tussentijd gaat een schilder te werk op een canvas in de rechterhoek van het gebouw. "Hij laat zich live inspireren!” zegt Aubrey later.

Allerlei geluiden klinken door de ruimte, eerst vooral klassieke stukken met een jazzy twist, maar uiteindelijk komt er ook een ragtime nummer voorbij. Het duo trekt muzikaal weliswaar eerst door Europa, voordat het in jazzbakermat Amerika aankomt. Op het einde krijgt het duo een welverdiend, daverend applaus, en de schilder schildert door.

.
© Marcel Schikhof

Paulo x Noam

Up next is het duo Paulo x Noam, bestaand uit de in Portugal geboren Paulo Alexandre Bouwman en Noam Wallé. Beiden nemen plaats op een stoel met elektrisch-akoestische gitaren in hun handen. Beiden zijn geschoold in diverse muziekstijlen en vandaag spelen ze een set die vooral bestaat uit Zuid-Amerikaanse stijlen. Het duo brengt ons mee op reis naar dat werelddeel.

De muziek klinkt mooi, vredig haast. De handen van beiden mannen glijden soepel over hun gitaren, en complexe partijen klinken door de ruimte. Waar Paulo tijdens het spelen erg ontspannen oogt, met hier en daar een knikje van zijn hoofd, is duidelijk hoe Noam zich uiterst inspant. Dat is niet te zeggen dat het moeilijk spelen voor hem is; integendeel, de twee vormen een uiterst competent duo met een leuke dynamiek.

Je kan heerlijk verloren raken in de wervelwind van noten die rond je heen blaast, en op het laatst voegt Paulo er zachtjes maar verstaanbaar een beetje zang aan toe. Hun show wordt tot een mooi einde gebracht, en de schilder schildert door.  

.
© Marcel Schikhof

Ronald Snijders & Elizabeth Fadel

"Wij delen een brede muzikale interesse met elkaar.” opent Ronald Snijders, fluitist en winnaar van de Boy Edgarprijs. Hij speelt met de Braziliaanse pianiste Elizabeth Fadel. Het blijken twee aanstekelijke persoonlijkheden. Wanneer ze spelen doen ze dat met hart, ziel en een brede glimlach. Ze openen met een stuk dat Ronald op zijn achttiende componeerde. Mooie dwarsfluitpartijen vloeien samen met pianonoten.

Ronald is niet bang om de totale vrijheid te nemen en zichzelf tot het uiterste te drijven. Elizabeth doet er nog een schepje bovenop, komt van haar kruk af en drijf het tempo omhoog. Het lijkt wel een sport. Op het einde van het stuk zingt Ronald een stukje van het beroemde Braziliaanse nummer 'Mas Que Nada’, waar hij het publiek moeiteloos in mee krijgt. Voor het duo wordt het hardst geapplaudisseerd tot nu toe.

Daarna volgt het stuk 'Meet The World’, ook door Ronald gecomponeerd: "Ontmoet de wereld, want die is van ons allemaal". Het stuk geeft alsof je op een vlieger over de eindeloosheid van het Amazone-regenwoud vliegt. Beiden leven helemaal op bij de muziek; melodie en experiment stromen door hun aderen. Er volgen nog een aantal stukken, waaronder 'African Love’, 'Mandela’ en een fluitsolo. De set wordt feestelijk afgerond wanneer hij de mensen oproept om te dansen en een mevrouw uit het publiek haalt om voor haar te spelen. Applaus galmt opnieuw door de zaal en de schilder schildert door.

.
© Marcel Schikhof

Toon Roos & Friends

De artist in residence krijgt als laatste de microfoon. Hij brengt, in tegenstelling tot de andere artiesten, een hele band met zich mee; de Belgische pianist en componist Ivan Paduart, bassist Nicolas Thys en drummer Daniel Jonkers. De in Alphen aan den Rijn geboren Toon Roos heeft een lange carrière van veertig jaar achter de rug, en heeft met grootheden als Toots Thielemans, Art Blakey en de band Steely Dan gespeeld.

Zo openen met een bossa nova nummer. Het viertal speelt strak en scherp. Toon, die een vrij bruine huid heeft van al het zonnebaden, slaat rood uit tijdens zijn intense saxofoon solo's. Net als Ronald Snijders drijft hij zich tot het uiterste. "Dat had ik niet aan zien komen,” zegt hij na afloop, "Braziliaanse vibraties in Alphen aan den Rijn.” Er volgt een melancholischer stuk, en de eerste zo opgehitste zaal kalmeert een beetje. Maar naarmate de set verder vordert wordt het volume weer gestaag omhoog gedreven. Een stuk van pianist Ivan Paduart komt ook voorbij. "Een groovy stuk voor een groovy man” zegt Toon Roos erover.

Later vraagt Toon jazz-zangeres en tweevoudig Edisonwinnaar Fay Claassen naar voren. Ze vertelt over hoe ze met Toon Roos en Ivan Paduart in contact kwam. "Ivan vond mijn stem bij zijn stukken passen.” Het eerste nummer dat ze met zijn vijven spelen, ‘Good Times’, is voor haar om twee redenen heel persoonlijk. Haar man heeft het leuke stuk namelijk gecomponeerd, en het gaat over hun dochter.. Er volgen er nog een aantal, en drummer Daniel krijgt een mooi moment om zijn skills op de trommels te laten zien tijdens een solo. Op het allerlaatst roept Fay luidkeels het publiek op om van hun stoelen af te komen en te dansen, een verzoek waar massaal gehoor aan wordt gegeven.

In de tussentijd wordt het portret van de schilderij steeds duidelijker; een vrouw die een baby vasthoudt. In een hoekje, bovenop een wit zeil vastgeplakt met blauwe tape, kleurt hij het geheel deftig in. Ook hij krijgt applaus, en knikt ter erkenning bescheiden het hoofd.

.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
.
© Marcel Schikhof
Fay Claassen
© Marcel Schikhof