Interview: Een wandeling door de tuin van Pluk dan

Foto's door Maaike Ronhaar (groep) en Bastiaan van der Spek (live)

Pluk dan is een Nederlandstalige popact met wortels in het Enschedese muziekonderwijs. Afgezien van toetsenist Domien (22) studeren de bandleden allemaal aan de popacademie van ArtEZ. Domien studeert filosofie aan de universiteit van Utrecht, maar was al vroeg bij het project betrokken dankzij zijn vriendschap met frontvrouw en bassist Kalle (24), die hij in zijn thuisstad Enschede heeft leren kennen. Hij schrijft voor de groep gedichten die aansluiten op de muziek en tussen de nummers door draagt hij deze voor als spoken word, waarmee de teksten van Kalle extra kracht krijgen. 'We zijn nogal een pratende en schrijvende band', zegt hij, 'we zijn veel met tekst bezig. We brengen buiten de oefenruimte minstens net zoveel tijd door met praten over de nummers en over de visie. We hebben het veel over wat de nummers betekenen, want het zijn vaak erg persoonlijke teksten van Kalle. Als je daar veel over praat, krijg je vanzelf inspiratie. Daarom sluiten onze teksten zo goed op elkaar aan’. 'Rondom de nummers zijn we heel erg bezig met het plaatje en het concept van wat Pluk dan is', voegt Kalle toe. 'Je bent dan bezig met een conceptuele verhaallijn. Ik zie dat Domien daar heel snel weer op inhaakt met spoken word, dat gaat eigenlijk heel natuurlijk’. 

Ondanks een alternatieve inslag zet Pluk dan zichzelf nadrukkelijk neer als popact. ‘Het is voor een deel de muziek die we allemaal graag luisteren, maar het is ook fijn dat het een toegankelijk genre is’, legt Domien uit. Ondertussen heeft drummer Martijn (22) juist een basis die meer in de hoek van progressieve rock ligt, terwijl gitarist Jonathan (25) ernaast nog skapunkband FOEK! leidt (waar Kalle bovendien in bast) en in voormalig Burgerbeursact Jongeman speelt. ‘Als band die steeds zegt dat we onszelf niet in een hokje willen plaatsen is het heel lastig om uiteindelijk wel te moeten zeggen wat we zijn', zegt Domien. 'Maar pop is zo breed dat je er heel goed je eigen hoekje in kan vinden. Kunnen experimenteren binnen een duidelijk kader is voor ons heel fijn. Voor een popact zijn we vrij alternatief, maar dat is juist een goede positie’.

In 2025 is de band in deze samenstelling aan de slag gegaan, maar als concept is Kalle er al veel langer mee bezig. Zo’n vier jaar ervoor begon ze al met het maken van teksten en muziek die nu eindelijk hun plek op het podium vinden. De vertaalslag maken van die producties naar een livesetting voor een vierkoppige band valt niet altijd mee: ‘Wat neem je mee naar het podium, en wat bewaar je voor op de plaat?’. En hoewel elk bandlid een eigen draai geeft aan de popbangers van Pluk dan, draait het project uiteindelijk om de liedjes waar Kalle nu al een aantal jaar op zit te broeden. Wanneer het viertal wordt gevraagd of er wellicht wat perfectionisme schuilgaat in deze werkwijze, volgt een korte maar ijzige stilte die gelukkig snel wordt doorbroken met hardop gelach. ‘Het heeft inderdaad wel een reden dat ik eerst zo lang zelf heb zitten schrijven voordat ik het met mensen deelde', zegt Kalle. 'Maar ik merk nu dat dat veel minder wordt en dat ik makkelijker ook heel verse dingen kan inbrengen’. ‘Misschien is perfectionisme ook niet het goede woord’, zegt Domien. ‘Het is voor ons ook heel belangrijk dat alles niet per se perfect en zuiver hoeft te zijn; het is juist oké als je de ruwheid erdoorheen hoort. Kwetsbaarheid is voor ons een belangrijk thema en perfectie past daar minder goed bij. Maar als je met elkaar veel voorwerk doet, schep je de mogelijkheid om je op het podium juist kwetsbaar op te kunnen stellen’.

Volgens Kalle uit dit zich ook in hun gevoelens over de evolutie van de fonkelnieuwe band. Pluk dan wil dat hun publiek de progressie in de muziek door de tijd heen gaat horen. Want hoewel de eerste EP nog moet uitkomen, ligt de tweede al bijna klaar en zijn ze al een eind op weg met een album. Voor Kalle zijn het alweer vrij oude nummers; in de tussentijd is ze als songwriter alweer flink gegroeid, zo stelt ze zelf. ‘Maar’, zegt Domien, ‘het is goed om hierna even op adem te komen en na te denken. Hoe willen we dat die tweede EP klinkt? Het is goed om door te blijven ontwikkelen als je met je gedachten alweer verder bent gegaan dan wat je nu hebt liggen. Maar er zit wel een zekere conceptuele eenheid in onze songs. We vertrekken vaak van waaruit we zijn ontstaan. Toen we begonnen met het project hebben we het veel gehad over die titel, Pluk dan. Over wat dat moet betekenen. We hebben er toen een gedicht bij geschreven en dat is ons manifest geworden. Terwijl we ons doorontwikkelen in onze sound en onze thema’s, komt het uiteindelijk allemaal daarin terug’. 'De songs evolueren veel tijdens het proces en niets staat nog vast', voegt Kalle toe. 'Als ik over vier maanden na een heleboel shows vijf andere vette nummers heb geschreven, gaan we die ook live uitwerken en misschien komen die dan ook op het album. Die vrijheid geven we onszelf wel’.

In het pand van productiehuis BRUT - direct naast Burgerweeshuis - heeft Pluk dan drie dagen lang in alle vrijheid kunnen werken aan het klaarstomen van hun live presentatie. In de repetitieruimte, waar op andere dagen ook optredens plaatsvinden, staan hun gitaren, drums en synthesizers klaar om mee te oefenen en te experimenteren. De creativiteit van Pluk dan reikt echter verder dan alleen de muziek: videografie, projecties, kleding en poëzie kunnen allemaal binnen de interdisciplinaire wereld van het viertal worden toegepast. Binnenkort hebben ze voor het eerst de kans om dit allemaal in een unieke voorstelling aan de wereld te laten zien. In theater Vestzak, uiteraard in hun thuisstad Enschede, presenteren ze op 11 juni hun eerste EP Ze wandelt naakt door de tuin. ‘De meeste shows die we spelen zijn in poppodia’, legt Domien uit, ‘maar in een theater kan je allemaal nieuwe dingen proberen. Dat zijn we dit weekend ook aan het uitzoeken’.

Die eerste EP hebben ze kunnen opnemen dankzij de ondersteuning van Burgerbeurs en Music Support Overijssel, een fonds van Poppunt Overijssel. Pluk dan omschrijft het geluid als ‘warm, maar ook vervreemdend’, teweeggebracht door een mix van akoestische en elektronische elementen. De eerste single die ze hierbij uitbrengen, Zoals vroeger in de klas, is Pluk dan ten voeten uit. ‘Het gaat over opgroeien’, zegt Kalle, ‘en over de metafoor van de tuin van Adam en Eva. Waar je nog onbevangen bent, zonder projecties van buiten. De veiligheid van je schooltijd en de hokjes die daarbij horen, terwijl je ook weet dat dat gevoel eindig is. Als je klein bent lijkt de wereld zo duidelijk, zwartwit. Er wordt je verteld wanneer je op het juiste pad bent. Maar dat is niet hoe het leven werkt. De tweede EP wordt de andere kant daarvan: het ouder worden en uit die tuin treden, die onbevangenheid verliezen en ernaar terug verlangen. Dat verlangen naar de omheining van je schoolplein en daarbinnen willen blijven. Naar buiten kunnen kijken, maar wel met een hek voor de veiligheid. Ouder worden overkomt iedereen. De nummers zijn heel universeel en het doel is dat iedereen in het publiek voelt dat het ook over hun gaat’. ‘Het is díe spanning waar we het altijd over hebben’, zegt Domien. ‘Ergens wil je in die mindset blijven, terwijl je weet dat het leven niet zoveel waard is als je daarin blijft hangen. Als je altijd bezig bent met het einde of in je veilige omgeving blijven, dan blijft je hele wereld zo klein. Maar een dag is je laatste, laat die rotten en pluk de rest’. Het contrast tussen universeel en vervreemdend wordt ook uitgedragen door de kleding die de band op het podium draagt. De ietwat futuristisch ogende stukken zouden niet vreemd staan in een verfilming van 1984. Kalle naait de kostuums zelf uit gerecyclede kringloopvondsten (‘Niet dat ik er heel goed in ben hoor!’) en vindt daarmee ook de verbinding met de ethiek die ze als band willen uitdragen. Met dezelfde do-it-yourself mentaliteit proberen ze ook videokunst te integreren in hun voorstelling. Met een decorstuk en projecties van video’s uit hun kindertijd is de groep aan het experimenteren hoe ze hun boodschap ook via dit medium naar het publiek kunnen uiten. Kalle: ‘Misschien flopt het helemaal en dan hebben we daar ook weer van geleerd’.

Op de website van Poppunt Overijssel valt te lezen dat de band hun ondersteuning onder meer gaat gebruiken voor ‘profilering en zichtbaarheid bij hun doelgroep’. Maar wie zijn dan precies de mensen die Pluk dan wilt bereiken? ‘Ik denk, mensen die de muziek net zo belangrijk vinden als de tekst’, zegt Domien. ‘En mensen die houden van de Nederlandse taal en het samenspel met verschillende kunstvormen. We schuwen er niet van om een beetje intellectueel te worden in onze thematiek. Je kan heel artistiek nadenken over welke keuzes je maakt als band zonder ontoegankelijk te worden’. Maar in een tijd waarin op elk moment wel duizend dingen om onze aandacht schreeuwen, is het niet eenvoudig om als beginnende artiest je muziek aan de man te brengen. Gelukkig krijgen ze hier ook hulp bij. ‘We hebben altijd iemand om mee te praten die de dingen die wij nu voor het eerst doen al ontzettend vaak heeft gedaan’, zegt Domien. De band kijkt pragmatisch naar het onderwerp marketing en hoewel ze soms wel zouden willen dat ze alleen maar met de muziek bezig hoefden te zijn, zien ze juist ook creatieve mogelijkheden liggen. Met name Domien en Kalle zijn beide grafisch onderlegd en genieten er ook van om de visuele identiteit van het project vorm te geven op sociale media. ‘Het is ook een manier om de luisteraars dichterbij te laten komen’, zegt Domien, ‘en iets te vertellen wat je niet op het podium kwijt kan’. En hoewel Kalle het ook interessant vindt om bezig te zijn met de vraag hoe hun act een groter publiek kan bereiken, zijn er natuurlijk grenzen. ‘Inleven in het algoritme, dat vertikken we’, zegt ze, ‘maar inleven in mensen, dat is wat anders’. Domien: ‘Ik denk dat we liever honderd luisteraars hebben die ons heel vet vinden, dan dat honderdduizend mensen ons leuk vinden maar wij zelf niet’.