Inside the Mann-o-sphere
Manfred Mann's Earth Band viert Grootste Successen in de Boerderij
Op vrijdagavond 27 maart 2026 ontvangt een stampvolle Boerderij Manfred Mann’s Earth Band. Ja, die treden nog steeds op. Met camera en denkbeeldig notitieblok in de aanslag zakt 3voor12 Leidenveteraan Ruben af naar Zoetermeer. De verwachtingen zijn hooggespannen, want de Mann zit diep, heel diep. Maak je op voor een jeugdheldenepos geschreven en geschoten in (en ondanks) de tegenwoordige tijd.
Waarschuwing: dit verslag bevat sporen van TL;DR, jeugdsentiment en gemengde gevoelens.
Principekwestie?
Onlangs deed DeWolff’s Pablo van de Poel enig oud stof opwaaien met zijn klacht dat kleine, authentieke acts van ’s lands podia worden verdrongen door cover en tribute bands. Die trekken nu eenmaal meer betalende bezoekers en de zalen moeten hun (te grote) broek ophouden. Zelf heb ik niet zoveel op met bands die geheel teren op andermans talent. Feesten en partijen op herkauwde hits, nostalgische namaak, artiesten die iedereen kunnen zijn, behalve zichzelf—mij lok je daarmee doorgaans niet uit mijn tent. Ik zit in kamp Pablo: principekwestie.
Covers under cover
Maar wat als je niet wéét dat hetgeen je beluistert een cover is? Dat je ondanks jezelf bent beland in een flirt met het foute en de ware identiteit niet kent van de partner-in-kwestie?
Flashback naar toen Wishful Doing nog een Doinkje was. ‘Baby You Can Drive My Car’ en ‘We Can Work It Out’—dat waren de Stars on 45, wist ik. En ‘Got to Get You into My Life’ was onmiskenbaar Earth, Wind & Fire. Nu schrijven we dit alles rechtmatig toe aan de Beatles, maar dat is wijsheid achteraf. Ietsje later, maar nog steeds wel enkele energiecrises geleden, wist ik ook van Bruce Springsteens en Bob Dylans wanten. Dank zij Manfred Mann’s Earth Band, de helden die mede aan de wieg stonden van mijn vermeende goede smaak. Tracks als ‘Spirit(s) in the Night’ en ‘Shelter from the Storm’ staan voor eeuwig in mijn DNA gegrifd. Alleen stond daar niet direct bij dat de Earth Band ze heeft geleend van wat later best belangrijke songwriters zouden blijken. Covers under cover.
Top-toetsenist
Dus eigenlijk… momentje van waarheidsvinding… is Manfred Mann’s Earth Band een cover band! Natuurlijk niet zo’n ordinaire hitjesmelker, die wel de noten speelt of benadert, maar niet de essentie pakt. Ook geen top-40-orkest (vergeten woord) dat constant bedelt om publieksparticipatie om de eigen middelmatigheid en zielloosheid te maskeren. Neen. Manfred Mann (die eigenlijk Manfred Sepse Lubowitz heet) is een top-toetsenist, die klasse-muzikanten om zich heen verzamelt. Gezamenlijk geven zij een eigen, proggy draai aan de nummers die zij adopteren en smaakvol herbewerken. Zodanig zelfs, dat de originelen mij meestal tegenvallen. Earth Bond for life.
Op de setlist vanavond in de Boerderij staan Mann’s Grootste Successen: nummers, geen van allen originals, die de tand des tijds hebben doorstaan. Dat geldt, overigens, ook voor het publiek. De gemiddelde leeftijd hier is niet bepaald 3 voor 12, zal ik maar zeggen. Ik vermoed dat ik tot de jongeren behoor. En dat is bepaald geen compliment aan het adres van de jongeren. Sommige bezoekers lijken te verstijven bij het zien van mijn camera. Zij zetten zich alvast schrap voor de ultieme verdediging van ‘hun plek’ tegen de horror die ‘hopelijk zo weer weg’ is.
Zalig geluid
We trappen precies op tijd af met ‘Captain Bobby Stout’ (The Jerry Hahn Brotherhood). Het eerste dat opvalt, is hoe geweldig goed het geluid weer is in de Boerderij. Natuurlijk, onze oren zijn nog schoon (er is geen voorprogramma) en de Earth Band heeft dit vaker gedaan. Ook prachtig: je kunt een speld horen vallen; er wordt nauwelijks door de muziek heen geleuterd! De Earth Band heeft zo'n goede setting ook echt nodig, want net als veel andere Boerderij-acts, moeten zij het hebben van de nuance en de ruimte tussen de noten, niet van ‘hard blazen’ en dan maar zien wie er omver wordt gekegeld.
Mijn oren spitsen zich bij het intro van ‘Don't Kill It Carol’ (Mike Heron). Dit is het openingsnummer van ‘Angel Station’, mijn inwijding in de Mann-o-sphere en een van dé Earth Bangers. Ik betrap mezelf op lip syncing, terwijl ik zoek naar een positie waarvanuit ik kan wat plaatjes schieten. Ik krijg ze niet cadeau, vanavond, want wil niet op andersmans strepen staan. Maar Mann streelt de toetsen en Steve Kinch (later aangekondigd als 'Steady Eddy') pompt zijn baslijnen achteloos maar doeltreffend het publiek in. Misschien verbeeld ik het me, maar ik voel vreemde, vragende blikken in mijn rug. ‘Wat loopt die grijnzende fotojongen toch te zoeken?’ ‘A place to live outside all space and time’, mensen. ‘To let this flower grow.’
Het gemis van Chris
‘Martha’s Madman’ (wederom Jerry Hahn & Co.) krijgt de Boerderij niet gek. Integendeel, het nummer lijkt een beetje dood te slaan. Onbekend (lees: niet in de Radio 2 Top 2000), dus onbemind? Het is toch heus vaste Earth kost, zou je denken. Of ligt het aan de ietwat gelaten, onderkoelde uitvoering? Bij ‘Stronger than Me’ (Melissa Etheridge) neemt ook bijna niemand op. Er is niets aanwijsbaars mis mee, maar we zijn nog niet in gesprek. Langzaam begint er iets te dagen: ‘mijn’ Earth Band zangers zijn Chris Thompson (soul en drive!) en Mike Waller (duister randje!). En de zang doet er meer toe dan ik me vooraf had gerealiseerd. Eigenlijk is het een handicap als je te vertrouwd, te lang getrouwd, bent met het te brengen repertoire.
Aan Robert Hart (ex-Bad Religion, sinds 2011 de zanger van dienst) en, hier en daar, oudgediende Mick Rogers (sedert 1971; tevens gitaar) de schier onmogelijke opgave mij los te zingen van hoe ik de nummers in mijn haarvaten heb. De herkansing komt met ‘You Angel You’ (Bob Dylan): ‘If this is love, then give me more, and more, and more.’ Hart geeft wat hij heeft. Maar de liefde gaat niet van twee kanten komen. Daarvoor is het mij allemaal iets te futloos, te gezapig (woorden waar je liever niet op komt tijdens een concert). Niet dat deze Earth Band een een fletse schaduw van zichzelf is, maar het gemis van Chris doet zich voelen.
Energielabel A
Intussen wordt, niet heel verrassend, ‘Father of Day, Father of Night’ aangeroepen (Bob Dylans coverversie van een Joods gebed). Het arrangement is subtiel en sober en de zang van Rogers overtuigt. Minder ‘crooner’ dan Hart, met meer urgentie. Het helpt dat hij zelf, in een vorig leven, het ‘origineel’ heeft ingezongen. De Earth Band straalt plezier uit. De Boerderij leeft zowaar op bij ‘For You’ (Bruce Springsteen). Boss Mann rolt stoïceins het bekende toetsentapijtje uit en John Lingwood (volgens Rogers ‘Ritchie Blackmore’s drummer from another mother’) stuwt zijn Band voorwaarts, even strak en dwingend als zijn collega in de E-Street Band. Energielabel A: geen klap teveel.
We blijven vissen in Springsteens vijver met publiekslieveling ‘Blinded by the Light’. Er wordt knap gesoleerd, maar van mij had dit wel ietsje uitgebreider en ook spannender gemogen, want ‘mama, that’s where the fun is’. Hart hengelt naar meezingers en heeft beet: de voorste Boerderijgelederen nemen het refrein voor hun rekening. Voor het middenstuk komt Mann even achter zijn talrijke toetsen vandaan. Daarbij wordt hij ondersteund door de jongste bediende in de Band: de keytarspeler wiens naam mij even ontschiet. Mann lepelt zijn tekst op vanaf een geplastificeerd A4-tje. Aandoenlijk hoe d’oude krijger zich niet klein laat krijgen.
Opwaartse spiraal
De tijd vliegt. Ook vanavond. Met ‘Davy’s on the Road Again’ (John Simon) viert de Boerderij een feestje van herkenning. Dit is de kraker waarvoor we zijn gekomen, kennelijk. De routiniers van de Earth Band spelen daar handig op in: losjes musicerend en charmant lonkend naar het publiek brengen zij deze show naar de ingestudeerde climax. Die wordt in de toegift dan weer een beetje tenietgedaan door een naar mijn smaak veel te kazige ‘Do-Wah-Diddy’ (The Exciters) en een weinigzeggende drumsolo. Gelukkig buigt afsluiter ‘Quinn the Eskimo’ (Bob Dylan) de spiraal weer opwaarts. ‘Everybody jump for joy!’
Vroeger wordt het nooit meer, mijmer ik terwijl ik huiswaarts rijd (oude-mannenkwaaltje). De cassettebandjes van weleer zijn inmiddels verpulverd en ook de tijd spoel je niet zomaar terug. Fast forward naar vandaag: gemengde gevoelens. Manfred Mann’s Earth Band was ‘werk in uitvoering’; hoogstaand, beleefd doorleefd, maar geen revelatie. De coverband in het kwadraat heeft zichzelf (en de geleende goederen) niet opnieuw uitgevonden, maar is wel degelijk met de tijd meegegaan, met vak-Mann-schap als constante factor. Maar ik ben inmiddels wel toe aan iets minder behaaglijks…