Fries Straatfestival tovert de binnenstad van Leeuwarden om tot één groot podium
De Friese hoofdsatd wordt getrakteerd op ska, americana, balkan en nog veel meer
Afgelopen 5 en 6 juni werd het jaarlijkse Fries Straatfestival in Leeuwarden georganiseerd. De binnenstad van Leeuwarden werd weer ondergedompeld in straattheater, circus, dans, live muziek en performances. Door een diverse line-up valt er dit weekend genoeg te genieten voor alle muziekliefhebbers.
Eén van de leukste weekenden van Leeuwarden is tijdens het Fries Straatfestival, want overal waar je in het centrum kijkt is cultuur. Het straattheater en performances trekken door de binnenstad en de vaste podia bieden plaats voor muziek. Muziek door lokale en nationale artiesten die voor vele bezoekers misschien onbekende namen zijn. Maar dat is nu juist het leuke van het Fries Straatfestival: het ontdekken van leuke acts die laten horen wat ze in huis hebben.
Vrijdag 5 juni
Het Fries Straatfestival wordt afgetrapt door popartiest Marieke Schenk. Voordat ze het podium op komt, is er een backing track te horen, waarmee een van haar liedjes langzaam wordt geteased. Terwijl de band begint mee te spelen, rent een enthousiaste Marieke Schenk het podium op. Deze opkomst voelt groots en lijkt op die van de grote popsterren op een festival. De band achter haar speelt alle liedjes strak mee en dit geeft Marieke de ruimte voor interactie met het publiek en om hier en daar de camera’s op te zoeken. Alles wat Marieke doet op het podium voelt als een bewuste keuze. De setlist zit vol met energieke catchy popliedjes die door de gitaarsolo’s soms richting rock neigen. Veel van deze liedjes lijken in structuur op elkaar: voor het laatste refrein is er een breakdown en daarna wordt het liedje langzaam nog een keer opgebouwd. Hoewel ze hiermee soms song-technisch wat in herhaling valt, zorgt de energie en plezier die de band uitstraalt ervoor dat het optreden blijft vermaken. Marieke Schenk speelt de show alsof er 10.000 man staan te kijken. Het is eigenlijk jammer dat het publiek pas langzaam binnenstroomt, omdat deze show een vol Gouverneursplein verdient. Dit jaar doet de band mee aan de Popronde en met deze show zullen ze zeker veel mensen overtuigen.
Politie Warnsveld speelt deze zomer op bijna elk groot Nederlands festival, maar vanavond staan ze in Leeuwarden op het kleinere Anker Podium. Er klinkt een diepe mannenstem die als een soort filmtrailer de band aankondigt. Daarna valt de band meteen in met de energieke ska-sound, waarmee ze vorig jaar het Popronde publiek mee hebben overwonnen. Bij het publiek bij het Fries Straatfestival is dat niet anders, al snel wordt er meegezongen en gedanst op het plein. Niemand in de 6-koppige band lijkt op elkaar. Iedere muzikant heeft een volledig eigen kledingstijl, wat aansluit bij hun teksten: een ode aan gekheid en jezelf zijn. Dit slaat erg goed aan op het publiek, waar veel mensen dansen alsof er niemand naar ze kijkt. De muziek wordt gedragen door bassist Hidde Hendriks, met een arsenaal aan groovy basloopjes waarbij het moeilijk is om niet te dansen. Naast ska worden er ook wat poprock liedjes gespeeld. Hoewel dit fijn is voor de afwisseling in de set, werkt deze band op zijn best als ze ska spelen. Hierin komt de gekte, de maatschappelijke kritiek en energie die ze geven beter bij uit de voeten. Tijdens het liedje ‘Tikkende Tijdbom’ geeft van frontman Joris van de Waterbeemd een speech over hoe we meer moeten feesten en minder moeten haten. Deze toespraak eindigt in een moshpit waar het publiek even kan doen alsof er niks ergs in de wereld gebeurt.
Terwijl iedereen zich van het Anker Podium weer naar het Gouverneursplein verplaatst, maken de 9 bandleden van PARRA.DICE zich klaar. Er wordt meteen een strakke groove ingezet door de bassist en drummer, waar ze de hele setlist mee door zullen gaan. De blazers en strijkers zorgen ervoor dat het heel moeilijk is om niet blij te worden van deze muziek. De band straalt veel vreugde uit op het podium en draagt passende, vrolijke outfits. Na een week met veel regen lijkt deze band een soort ‘zonnemuziek’ te spelen. Er wordt om en om gesoleerd door de muzikanten en de band beweegt op zo’n manier op het podium dat de solo spelende muzikant altijd de volle aandacht krijgt. PARRA.DICE heeft totaal geen moeite het publiek aan het dansen te krijgen en te houden. Een mooi moment in de show is wanneer het hele plein een soort linedance workshop krijgt van altsaxofoniste Mathilde van der Meij. Het hele publiek danst, met elkaar, met een drankje in de hand, terwijl het zonnetje schijnt.
De Vlaamse band Kaat van Stralen combineert punk, psychedelische rock en alternatieve spoken word tot een strakke live show. Ze openen met het ‘Hoe wil je me’, waar zangeres Kaat agressief en urgent haar tekst zingt. De teksten gaan over seks, vrouw zijn en taboes doorbreken. Kaat is een erg goede frontvrouw en verhalenverteller. Terwijl ze zingt beweegt haar hele lichaam mee met het gevoel dat ze omschrijft, van kleine gezichtsuitdrukkingen tot de manier waarop ze beweegt op het podium. De urgentie waarmee de band speelt zorgt ervoor dat het publiek hoe dan ook het gevoel en de intentie van de teksten zal meekrijgen. Een hoogtepunt van de show is een nummer waar de bassist en zangeres elkaar melodisch volgen en er even een moment van rust gecreëerd wordt. Daarna volgt weer een bak energie en een ruige moshpit, waar deze set keihard wordt afgesloten.
De Amsterdamse balkanband Klezmagic speelde eerder op de avond nog in Zwolle, maar mag nu het festival op het Anker Podium afsluiten. Er staan acht man op het podium, die in twee rijen naast elkaar staan. Misschien is het ruimtegebrek, maar op deze manier maken ook snel duidelijk dat ze een collectief zijn en niet een band met een duidelijke frontperson. De band speelt een mix van balkan en klezmer, en dit doen ze met enorm veel plezier en enthousiasme. Er wordt weinig gezongen, maar soms is er ruimte voor een gedicht of een Italiaans liedje over spinnen. De energie van de band is uiterst aanstekelijk en de band krijgt vanavond het publiek met gemak aan het dansen.
Boaz is al een tijdje niet meer weg te denken uit de Friese/Nederlandse muziekscene. Het duurt echter even voordat Boaz begint met spelen. Nu het al wat later op de avond is, hoor je door het publiek heen wat dronken mensen dingen als ‘wanneer gaat die Boaz nou een keer zingen joh’ schreeuwen. Maar wanneer Boaz begint te spelen slaat zijn americana snel en goed aan bij het publiek. Waar andere bands op de avond wat uitdagendere muziek spelen, is Boaz z’n Americana sound wat meer toegankelijk en dat werkt later op de avond uitstekend. Boaz gebruikt in zijn teksten thema's die Americana/country zangers vaker bespreken. Het gaat over whisky en wijn, naar huis rijden en de liefde. Dit voelt soms een beetje cliché, maar de liedjes zijn catchy en de band weet hoe ze het publiek erbij moeten houden door middel van meezingen en meeklappen. Boaz heeft een hele goede stem en de band geeft hem alle ruimte om deze voluit te kunnen gebruiken. De afsluiter van het Gouverneursplein podium brengt een einde aan een geslaagde avond, wat alleen maar nieuwsgierig kan maken naar de zaterdag. (PB)
Zaterdag 6 juni
Op het Briekpodium aan de Eewal wordt de dag geopend door Grymtosk. Grymtosk is een Friestalige countryblues band uit Hurdegaryp. De 4-mans formatie is casual gekleed, met de frontman Hille Hiddema netjes in colbert. De cowboyhoed van de bassist verraadt de stijl van de band al een klein beetje. De fijne mix van countryblues en een vleugje Americana valt goed in de smaak bij het publiek, die zich inmiddels op straat verzameld heeft bij Hotel het Anker. Met nummers als “Snelste Izerflechter fan it Lân”, “Iisbear fan ’e Aquazoo” en “Smoorosaurus Rex” laat de band hun fantasierijke en komische teksten horen. Ze houden de aandacht van het publiek goed vast en er wordt volop gelachen.
Op het bericht ‘nog 5 minuten!’ door de stagemanager wordt door de band gereageerd met “dat halen we niet eens meer”. Het repertoire is namelijk op, tot grote spijt van het publiek wat zeker meer van deze band had willen horen. Dat wordt dus werken aan een groter repertoire, zodat we Grymtosk binnenkort op meerdere festivals kunne zien. Als we de Eewal verder doorlopen komen we uit bij het Gouverneursplein podium, waar inmiddels de volgende Friese act al is begonnen met spelen. De Leeuwarder formatie Biruta is een 8 koppige band die ontzettend lekkere en dansbare grooves neerzet. Ze noemen zichzelf de beste afro-grooveband van het noorden, want volgens eigen zeggen zijn zij de enige band in het noorden die afro-funk, samba, soul en jazz samenbrengt tot een dansbaar en heel groovy geheel. En grooven kunnen ze zeker! Vanaf de eerste noot klinkt de band aanstekelijk, vrolijk en funky, en het publiek danst er op los. Na een aantal instrumentale nummers voegt zangeres Ineke Dijkstra zich bij de band om de funky grooves aan te vullen met fijne zanglijnen. Het Gouverneursplein is dan ook goed gevuld met bezoekers die genieten van de zomerse klanken van Biruta.
De derde act van vanmiddag is Toscans Brew, een noordelijke formatie met een onweerstaanbare mix van funk, blues, jazz. De uptempo, high-energie en instrumentale muziek van de band werkt heel aanstekelijk bij het publiek. Opvallend aan de band is dat ze met twee bassisten spelen. Eén bassist is onderdeel van de ritmesectie en de tweede bassist wijdt zijn instrument vooral aan solo’s die hoog op de hals gespeeld worden. Het staat inmiddels al behoorlijk vol op de Eewal en er wordt lekker gedanst. Het geluid mag bij de band wel wat harder om meer impact te hebben over het gehele plein, maar helaas laat de toegestane geluidslimiet dat niet toe. De geluidsman houdt zich keurig aan de limieten en dus blijft de band een beetje zacht klinken. Op het podium hebben ze daar geen boodschap aan en is de mengeling van grooves en gierende gitaren een verrassende combi, met afwisseling in de instrumentale nummers tussen solo’s van gitaren, basgitaar en trompet. Naarmate de set vordert worden de funky grooves ingeruild voor meer bluesrock, wat met enthousiasme wordt ontvangen door het publiek. Toscans Brew weet er een sterk en sfeervol optreden van te brouwen. (EG)
De middag wordt uitgeluid door Frank Arnold, anders dan dat de naam doet vermoeden betreft het hier een veelkoppige band bestaande uit muzikanten van Cavolo Nero, Dorpsstraat 3 en Nusantara Beat. De opzwepende Nederlandstalige popliedjes roepen associaties op met de jaren tachtig, denk Het Goede Doel of Doe Maar. De band werkte dan ook met producer Wieger Hoogendorp (Goldband, Faske) die patent lijkt te hebben op het gerecycled geluid van vier decennia geleden. Hoewel Frank Arnold een eigen geluid ten gehore brengt, is het effect hetzelfde, dwz. er wordt gedanst voor het podium maar, maar iets verderop op het plein neemt men de muziek gelaten tot zich. De waardering is er echter niet minder om. Frank Arnold is de ideale opmaat naar de rest van de avond.
Waar Frank Arnold teruggreep op de jaren tachtig, duiken Luke Christoffel en zijn band The Golden Tears nog iets dieper de geschiedenis in. De Twentse singer-songwriter heeft de jaren vijftig en zesitig als uitgangspunt van z'n oeuvre. Met een warme stem en laat de crooner zich inspireren door Elvis Presley, Roy Orbison en Frank Sinatra. In Leeuwarden laten hij en zijn band, met een hedendaags, swingende mix van rock en zien en vooral horen dat het de hij de top van de hedendaagse Nederlandse roots- en Americana scene.
Iets rustiger gaat het aan toe bij de Jacobijnerkerk, waar er in het verleden een volwaardig podium gesitueerd was, is er nu een kleine en intieme speelplek ingericht. Hier speelt KINOU, het alterego van singer-songwriter Marije de Vries. Begeleid door cellist Elena Rota brengt de Vries een aangenaam en sfeervol country geluid ten gehore. Hoewel dit podium enigzsinds verstopt is is de opkomst redelijk te noemen. Na KNIOU is het podium voor de Noorse singer-songwriters Susanne Lykke en haar Fries/Utrechtse ambtgenoot Anna Spark. Zij hebben in de dagen voorafgaande aan het festival en optreden gewerkt aan nieuw werk. Dit in het kader van een uitwisselingsproject wat georganiseerd wordt door Popfabryk, het Noorse Musikkontoret ØKS en het Fries Straatfestival. Deze nieuwe muziek brengen ze, enigszins weifelend ten gehore in de schaduw van de Grote of Jacobijnerkerk. Daarnaast brengen ze ook eigen werk, warme kampvuurliedjes voor op een kille zaterdagavond.
Op het Gouverneursplein speelt vervolgens Lenny Monsou, je zou hem een light versie van Jett Rebel kunnen noemen. Geen wonder dat hij al op alle grote plekken in Nederland (ESNS) en Europa (The Great Escape) heeft gespeeld en daarnaast een vette platendeal heeft gesloten: de man heeft de looks, een prima stem, een goede band maar het repertoire is erg toegankelijk, zoals het artiesten met eerdergenoemde eigenschappen betaamt. Niet tegenstaande de inmiddels vochtige atmosfeer op in de Leeuwarder binnenstad maalt het publiek hier niet om. Monsou en zijn band weten hen prima te vermaken.
Nadat Close-Act Theatre met Lightened Eyes Gouverneursplein in beslag heeft genomen is het tijd voor de echte afsluiter van het Fries Straatfestival 2026. Die eer is weggelegd voor Jack and the Weatherman, folk-pop die zijn oorsprong heeft in Drenthe. De heren gaan inmiddels alweer zo'n 13 jaar mee en staan garant voor een alleraardigst feestje: opzwepende folk, met ruimte voor rustpuntjes. Leeuwarden laat zich dit feestje dan ook niet ontnemen. Een betere afsluiter had het festival zich niet kunnen wensen. Zo komt er op gepaste wijze een einde aan een van de meest gevarieerde en meest toegankelijke festival; van Leeuwarden. Op naar een volgend jaar.
