Dit is wat het nieuwe coalitieakkoord betekent voor de Utrechtse muziekcultuur
Structureel geld voor de nacht, eenmalig geld voor broedplaatsen: het nieuwe coalitieakkoord ontleed
Op 23 juni 2026 presenteerden PRO Utrecht en D66 hun coalitieakkoord voor de gemeente Utrecht voor de periode 2026-2030, getiteld: Voor Uuu. De formatie verliep niet zonder slag of stoot: de besprekingen begonnen met vier partijen, maar uiteindelijk bleven alleen PRO Utrecht en D66 over met speerpunten als wonen, verduurzaming en gelijkheid. Afke Groen van D66 wordt de nieuwe wethouder cultuur, als opvolger van Eva Oosters van Student & Starter.
Voor de Utrechtse muziek- en cultuursector is vooral interessant hoe dit akkoord zich verhoudt tot de beloftes uit de vorige coalitieperiode. Het akkoord van 2022-2026 (GroenLinks, D66, PvdA, Student & Starter en ChristenUnie) zette destijds stevig in op creatieve cultuur, met een Nachtvisie tot 2030, de zoektocht naar een permanente evenementenlocatie en de ambitie om 80.000 vierkante meter aan betaalbare werkruimte voor makers te realiseren. Vier jaar later is het tijd voor de balans: wat is er van die ambities terechtgekomen, en bouwt het nieuwe coalitieakkoord daarop voort?
De balans
Nachtvisie tot 2030
In februari 2023 presenteerde de gemeente Utrecht de Nachtvisie 2030 tijdens een bijeenkomst in club BASIS, na Amsterdam de tweede Nederlandse stad met een eigen nachtcultuurbeleid. De visie belooft onder meer een nachtspreekuur, drie nieuwe locaties voor nachtcultuur voor 2026 en meer aandacht voor sociale veiligheid. De visie was mede gevoed door bijna 7.000 reacties op een enquête waarin de Utrechtse nacht als gezellig maar ook eenzijdig en braaf werd omschreven.
Deze ambitie is uitgekomen: de visie kreeg een vaste plek in het gemeentebeleid tot 2030, met het Nachtoverleg als controlerende ‘critical friend’, en werd sindsdien ook daadwerkelijk omgezet in instrumenten als het Nachtloket en een subsidieregeling Nachtcultuur.
Permanente evenementenlocatie
Uit het haalbaarheidsonderzoek komt naar voren dat Rijnenburg Noord, als enige van de 66 onderzochte locaties, voldoet aan alle gestelde criteria: minimaal drie hectare groot, geschikt voor minstens 10.000 bezoekers en tot twaalf dagen per jaar inzetbaar voor grote evenementen. De gemeenteraad heeft ingestemd met dit voorstel, de verwachting is dat in de tweede helft van 2026 word besloten hoe Rijnenburg Noord concreet vorm krijgt.
80.000 vierkante meter aan creatieve werkruimte
Het coalitieakkoord 2022-2026 signaleerde een tekort van 80.000 m² aan betaalbare werkruimte voor makers. Er kwam een Broedplaatsenconvenant in 2022 waarover wij schreven en vanaf 2024 een broedplaatssubsidie, maar die leverde slechts 4.500-7.000 m² op, een fractie van de ambitie. In 2025 sloeg het Broedplaatsennetwerk zelfs alarm: het aantal vierkante meters daalde, doordat broedplaatsen als De Stadstuin en DePlaatsmaker een aantal van hun ruimtes verloren. De Stadstuin opent binnenkort overigens een nieuwe locatie aan de Europalaan en DePlaatsmaker wordt de overkoepelende huurder van Fort Lunet I. Goed nieuws was ook dat het terrein aan de Nijverheidsweg en Nijverheidskade de komende jaren beschikbaar blijft voor ateliers, culturele programmering (zoals muziek) en horeca
In 2026 is er ook een nieuw broedplaatsenconvenant afgesloten.
Concluderend: op visie en beleidsstukken leverde het coalitieakkoord 2022-2026, maar op de grond, vooral bij fysieke, betaalbare ruimte voor makers en podia, bleef de praktijk achter bij de ambitie.
Genoeg reden dus om te kijken naar wat het nieuwe coalitieakkoord voor 2026-2030 belooft: gaat het de knelpunten van de afgelopen periode aanpakken?
Wat gaat het nieuwe coalitieakkoord betekenen
Nachtvisie tot 2030
Het coalitieakkoord 2026-2030 zet de lijn van de in 2023 gepresenteerde nachtvisie door. Op pagina 59 belooft het nieuwe akkoord:
“We versterken het Utrechtse nachtleven … Daarom gaan we door met de uitvoering van de 'Utrechtse Nachtvisie' en de 'Beleidsnota Nachtcultuur' en maken we geld vrij om de bestaande plannen voor de nacht(cultuur) door te zetten.”
Geen nieuwe visie dus, maar een voortzetting van wat er al lag, en dat is ook terug te zien in de cijfers. Waar het vorige akkoord structureel €100.000 per jaar vrijmaakte voor het ‘Programma nachtsector’, trekt het nieuwe akkoord dat op naar €115.000 structureel vanaf 2027, een verhoging van 15% en een teken dat de nachtcultuur haar vaste plek in de begroting behoudt.
Evenementenlocatie Rijnenburg Noord
Waar het vorige akkoord alleen de zoektocht naar een evenementenlocatie in gang zette, maakt het nieuwe coalitieakkoord (2026-2030) de keuze voor Rijnenburg Noord definitief. Op pagina 58 schrijft het college:
“Rijnenburg krijgt een groot festivalterrein voor zo'n 25.000 bezoekers. Dat is een belangrijke toevoeging voor de stad, waar we erg blij mee zijn. Daarmee komt er in Rijnenburg Noord een groen evenemententerrein, dat ook een belangrijke bijdrage levert aan het groen in het gebied op het moment dat er geen evenementen zijn.”
Daarmee is de belofte uit 2022 na jaren onderzoek concreet geworden: een terrein voor zo'n 25.000 bezoekers, met een dubbelfunctie als groengebied tussen de evenementen door.
Het nieuwe akkoord voegt daar nog een praktische maatregel aan toe: een vast loket voor evenementenorganisatoren. De redenering is dat veel organisatoren nu vastlopen in een tijdrovend vergunningentraject dat langs veel verschillende afdelingen van de gemeente gaat.
Broedplaatsen
Ook de broedplaats duikt in het coalitieakkoord 2026-2030 weer op: "We gaan door met de uitvoering van het broedplaatsenconvenant. In het convenant staat hoe in de komende jaren wordt samengewerkt aan het behoud, de versterking en de uitbreiding van betaalbare werkruimte voor makers, passend bij de groei van de stad en de toenemende vraag naar betaalbare ruimte voor makers."
De vraag is of er ook geld tegenover staat. Het antwoord staat in de financiële tabellen, op pagina 75. Daar duikt de post ‘Creatieve broedplaatsen, Betaalbare werkruimte voor makers’ op. Het bedrag: 500.000 euro, eenmalig in 2028, gemarkeerd met een ‘I’ van incidenteel, geen structurele post die jaar na jaar terugkomt.
Vergelijk dat met wat er wél structureel is vrijgemaakt in dit akkoord, zoals de 115.000 euro per jaar voor de uitvoering van de nachtvisie, en het verschil valt op: voor broedplaatsen komt er één keer een half miljoen, in plaats van een doorlopende post.
Op papier belooft de coalitie door te pakken, maar of het bedrag genoeg is om de vierkante meters voor creatieve broedplaatsen substantieel te laten groeien, moet nog blijken.