Desertfest zoekt de grenzen van de woestijnrock op
Veel muzikale variatie, weinig sfeer op de nieuwe locatie
Desertfest is al jaren een vaste waarde voor liefhebbers van stoner, doom, sludge en psychedelische rock. Het festival streek in verschillende steden neer, waaronder Antwerpen, waar het sinds 2014 plaatsvond. Dit jaar verhuist het naar Luik. Die keuze valt niet bij iedereen in goede aarde, getuige de kritische reacties op social media. Bij 3voor12 Limburg zijn we juist blij met de verhuizing: vanuit Limburg is het tenslotte maar een klein stukje over de grens. We zijn benieuwd hoe het festival zich op de nieuwe locatie presenteert.
Die locatie is L’Om, in Seraing, net buiten Luik. Het is niet bepaald een omgeving waar we spontaan een middagje architectuur zouden gaan bekijken, maar daarvoor zijn we hier ook niet. Binnen blijkt het wel even zoeken naar de verschillende podia. De namen op de deuren komen niet overeen met die in het tijdschema, wat de start er niet makkelijker op maakt. Een klein organisatorisch verbeterpuntje dus.
We vinden uiteindelijk de Canyon Stage, waar Apex Ten de avond aftrapt. De Belgische band heeft weinig tijd nodig om ons de woestijn in te sleuren. Logge bastonen en trage, zware riffs zetten meteen de toon. Het klinkt overtuigend en ongecompliceerd, precies zoals je op dit festival wilt horen. Dat de gitarist vanochtend pas uit het ziekenhuis is ontslagen, maakt het optreden extra bewonderenswaardig. Ook de temperatuur draagt bij aan de ervaring. De zaal loopt al tijdens de eerste band flink op in warmte, waardoor de naam Canyon Stage wel erg toepasselijk wordt. We staan hier niet alleen in een muzikale woestijn, maar zweten er ook alsof de zon recht boven ons hoofd staat.
Voor de volgende band verhuizen we naar de Desert Stage, de grote zaal. Opmerkelijk genoeg is dit juist de plek waar het vanavond aangenaam koel blijft. Vijf minuten voor aanvang worden kaarsen en wierook aangestoken en klinken kerkklokken. Het decor voor Wolvennest is daarmee compleet.
Zodra ‘Décharné’ inzet, trekt de diepe, bijna gesproken zang van Shazzula ons een duistere wereld in. De visuals versterken de sfeer zonder de muziek naar de achtergrond te drukken. Wolvennest neemt de tijd om verschillende kanten van het eigen geluid te laten horen: van dreigende, dromerige passages tot momenten waarop het publiek voorzichtig begint te dansen of te headbangen. De set voelt als één lange, hypnotiserende trip. Met ‘The Shadow on Your Side’ en afsluiter ‘Accabadora’ bereikt het optreden zijn hoogtepunten. Vooral in dat laatste nummer valt alles op zijn plek: de bezwerende stem van Shazzula, de voortstuwende baslijnen en de riffs die de muziek steeds verder de duisternis in trekken. Een overtuigend optreden dat ons nog even in die wereld laat hangen.
Al is het lastig om daar helemaal in te blijven. We willen niet meteen beginnen te zeuren, maar doen het toch: ook in Luik blijkt de Dutch disease te heersen. Het internationale publiek heeft duidelijk veel bij te praten en dat is begrijpelijk als je elkaar misschien maar één keer per jaar tegenkomt. Toch is het jammer wanneer gesprekken de muziek beginnen te overstemmen. Zeker omdat de organisatie met een ruime buitenruimte en voldoende zitplekken juist een prima alternatief biedt om bij te praten. De locatie zelf helpt verder niet bepaald mee. L’Om is functioneel, maar mist sfeer en karakter. Misschien zijn we verwend, maar van een festival als Desertfest hadden we op dat vlak iets meer verwacht.
Dan maar terug naar de muziek. Ook de Vulture Stage is niet direct te vinden. De zaal lijkt eerder bedoeld als restaurant dan als concertlocatie en met de onhandige podiumopstelling staan er mensen aan alle kanten van de band. Gezellig dicht op elkaar of gewoon te krap: het hangt ervan af hoe je het bekijkt.
Fangus is helemaal op zijn plek op Desertfest. De Canadese band brengt psychedelische stoner zoals je die graag ziet op een festival als dit, inclusief een frontman met lang haar en een indrukwekkende snor. De riffs zijn zwaar, de groove zit goed en de tempowisselingen houden de muziek aanvankelijk interessant. Toch begint het optreden na verloop van tijd wat in herhaling te vallen. Hier en daar klinkt het bovendien wat rommelig. Het is niet zozeer slecht, maar we worden er ook niet door verrast. Misschien is dat juist de charme van dit soort muziek: even terug naar de jaren zeventig, zonder al te veel gedoe. Alleen weten we niet zeker of we daar vanavond helemaal voor in de stemming zijn. De warmte helpt in ieder geval niet om onze aandacht vast te houden.
Een tegenvaller voor de organisatie is de lastminute-afzegging van Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs, kortweg Pigsx7. Gelukkig betekent dat niet dat we zonder alternatief komen te zitten. Krallice kan eerder aantreden en verhuist naar de grote zaal. Dat vinden we bepaald geen straf. De experimentele black metal van deze Amerikaanse band spreekt ons misschien zelfs meer aan dan wat we van Pigsx7 hadden verwacht.
Het publiek denkt daar kennelijk anders over. De Desert Stage is opvallend leeg en we staan zonder moeite op de tweede rij. Jammer, want Krallice verdient meer aandacht. De band opent met ‘Scour Order’, de titeltrack van het meest recente album, en maakt direct duidelijk dat dit geen gemakkelijke kost wordt. De muziek is technisch indrukwekkend, gelaagd en voortdurend in beweging. Waar veel bands op Desertfest het moeten hebben van een stevige groove en herkenbare riffs, vraagt Krallice meer van de luisteraar. Juist die complexiteit houdt ons van begin tot eind bij de les. De set staat grotendeels in het teken van het nieuwe album; alleen afsluiter ‘IIIIIIIIIIII’ vormt daarop een uitzondering. Een band die misschien buiten de gebruikelijke festivalhokjes valt, maar muzikaal een van de interessantste optredens van de avond neerzet.
Ook Lili Refrain is niet direct een naam die je met desertrock associeert. De Italiaanse multi-instrumentaliste staat alleen op het podium en bouwt met behulp van loops een compleet geluidslandschap op. Haar opvallende make-up en theatrale gebaren maken duidelijk dat we hier niet naar een doorsnee solo-optreden kijken. Het nieuwe album Negalite vormt de basis van de set, waarin vooral haar stem indruk maakt. Ze beweegt moeiteloos van lage, donkere klanken naar hoge, haast opera achtige uithalen. De elektronische geluiden, gitaar en drums groeien samen uit tot een hypnotiserend geheel, met haar stem als leidraad.
Toch heeft ook dit optreden zijn beperkingen. De combinatie van loops en herhalende patronen begint gaandeweg wat voorspelbaar te worden en de aanvankelijk overvolle Canyon Stage loopt langzaam leeg. Het blijft een bijzondere performance, maar de betovering houdt niet de hele set stand.
Voor de hoofdact keren we terug naar de Desert Stage, waar de IJslandse band Sólstafir het hoofdpodium mag afsluiten. De zaal is opnieuw niet vol. Of dat komt doordat Desertfest dit jaar niet is uitverkocht of doordat de programmering van vandaag wat afwijkt van de gebruikelijke stonerfocus, laten we in het midden. Het blijft opvallend dat een band met de status van Sólstafir niet meer publiek trekt.
Frontman Aðalbjörn Tryggvason ziet er in ieder geval de humor wel van in. Hij grapt dat IJsland voor ruim veertig procent uit woestijn bestaat en dat er dus geen betere plek is om met de band te spelen dan Desertfest. Helemaal uit de lucht gegrepen is die uitspraak niet: zo'n veertig procent van IJsland bestaat uit kale, nauwelijks begroeide gebieden die als woestijn worden geclassificeerd. Geen Sahara dus, maar wel een toepasselijke link met de naam van het festival. Het is een mooie opmaat voor een optreden waarin de band nog eens laat horen hoe ver ze inmiddels van de oorspronkelijke blackmetalwortels is afgedreven. De sound is atmosferischer geworden, met invloeden uit post-metal, maar de muziek verliest nergens haar zwaarte.
Ook zonder de teksten in het IJslands te verstaan, is de emotie goed voelbaar. De melancholische melodieën en de doorleefde zang doen ons denken aan die andere bekende IJslandse band, Sigur Rós. Muzikaal liggen de twee ver uit elkaar, maar in hun eigenzinnige benadering en gevoel voor weidse, melancholische composities vinden we wel degelijk raakvlakken. Een opvallend detail is het gebruik van een strijkstok op de elektrische gitaar, iets wat zowel Tryggvason als Sigur Rós-frontman Jónsi toepast en dat bij beide bands voor een herkenbaar geluid zorgt.
De set biedt een mooie balans tussen oud en nieuw werk. Na opener ‘Silfur-Refur’ volgt ‘Hin Helga Kvöl’ van het meest recente album. Het echte hoogtepunt bewaren de IJslanders voor het einde, met achtereenvolgens ‘Fjara’, ‘Ótta’ en ‘Goddess of the Ages’. De combinatie van meeslepende melodieën, zware gitaren en melancholie komt hier het best tot zijn recht. Zoals we van Tryggvason gewend zijn, eindigt de avond met de frontman die over de barrier vooraan balanceert. Het is een passend slot van een dag waarop muzikaal veel meer te ontdekken viel dan de naam van het festival misschien doet vermoeden.
Want dat is uiteindelijk wat deze eerste dag van Desertfest vooral laat zien: het festival is meer dan stoner en psychedelische desertrock. Van de duistere intensiteit van Wolvennest tot de technische black metal van Krallice en de atmosferische klanken van Sólstafir: de variatie is groot en de kwaliteit van de optredens overwegend hoog. Juist die muzikale breedte maakt de dag interessant.
Over de nieuwe locatie zijn we minder overtuigd. De zalen zijn niet allemaal even geschikt voor concerten, de bewegwijzering kan beter en L’Om mist de sfeer die een festival als dit verdient. Misschien zijn het kinderziektes die horen bij een eerste editie op een nieuwe plek. Toch hopen we dat de organisatie zich voor volgend jaar nog eens goed over de locatie beraadt. Muzikaal zit het namelijk wel goed met Desertfest; nu de rest nog.
