Dansen op de verfijnde hectiek van Grote Geelstaart
Nachtmerries en paranoia op de beste manier mogelijk
Cultura Nova viert haar 35e editie en daar zijn we zeker graag bij. Het tiendaagse festival in Heerlen draait voornamelijk om theater, maar tussen alle artistieke activiteiten door is er genoeg ruimte voor goede muziek. Elke avond wordt de dag afgesloten met een verrassende artiest. Aan Grote Geelstaart de taak om de zondagavond af te sluiten in de charmante Spiegeltent. Maar een rustige zondagavond werd het niet…
Grote Geelstaart: als je het opzoekt zullen de resultaten fifty-fifty zijn. Enerzijds krijg je foto’s van vijf jongemannen in witte bloesjes en stropdassen te zien en anderzijds foto’s van een vis. Hoewel dit artikel toch echt over de vijf mannen zal gaan, is de beeldschone vis wel de basis voor hun carrière. Jeppe, Jesper, Danny, Luuk en Finley spelen inmiddels al jaren samen. Van het spelen van covers en het doen van jamsessies en competities zijn ze uitgegroeid tot een volwaardige band. Echter waren de jongens al geen vreemden van elkaar. Het project is in de familiekring ontstaan: Jeppe en Jesper zijn broers en Finley en Danny hun neven. Nadat schoolvriend Luuk zich aansloot als frontman, was de band compleet. Hun eerste single ‘Barch’ is uitgebracht in 2024 en een jaar later volgde de goed ontvangen EP Van Reijnst. Je kunt zeggen dat het ze voor de wind gaat: Noorderslag, Popronde, een propvol festivalseizoen, een last-minute verzoek voor Lowlands en een aanprijzing in The Guardian. Nu staat de tweede EP Wij Zinken in de wacht en mogen we nog een paar lange nachten slapen totdat deze op 18 september verschijnt. Met de bijbehorende tour (hun eerste headlinetour!) zullen ze tot eind dit jaar zoet zijn en spelen ze niet alleen dicht bij huis, maar reizen ze ook af naar Zagreb, Belgrado, Parijs en Londen.
Voor vandaag blijft het bij de Spiegeltent in Heerlen, maar het is best een volle Spiegeltent. Wat ze aan hebben, hoeft geen verrassing te zijn en ze staan klaar in hun inmiddels bekende uniform. Ondanks dat ze eruitzien alsof ze naar hun wiskunde-examen moeten op een strikte jongensschool, maken ze vanaf de eerste seconde een hoop kabaal met ‘Muurvast’. De invloeden van bijvoorbeeld black midi zijn meteen hoorbaar en alle wisselende maatsoorten brengen de schwung goed erin. De saxofoon krijgt zijn moment bij ‘Beton’ en het mag snel blijken dat het een show is waarbij de muziek geen 10 seconden hetzelfde zal blijven en 'saai' de laatste stempel is die je erop kunt drukken. Het zit vol speelse agressie die soms uitmondt in een gewelddadigere ambiance. Zeker op de momenten waarin beide drumsets worden gebruikt en in perfectie worden gecoördineerd. Zo wordt bij ‘Spookrijden’ het adrenalineniveau opgekrikt en neemt de band je mee in het verhaal van een man die uitgedaagd wordt om te spookrijden. Voor dit nummer hebben ze zelfs een online game ontwikkeld waarin je als spookrijder zo lang mogelijk in leven moet zien te blijven. Het weerspiegelt ergens ook de sfeer van het optreden: de band is continu aan het vechten om zich staande te houden en je voelt je opgefokt en gejaagd. Maar als het nummer voorbij is en het game-over is, wil je als adrenaline-junkie niet opgeven en juist kijken wat er nog meer in zit. Hier zit dan ook de kracht van Grote Geelstaart: ze vertellen hun verhalen op zo’n gelaagde manier. De teksten zijn raadselachtig en live haast onverstaanbaar, maar kunnen afgelezen worden als gedicht. Het ritmische Nederlandse gesnauw werkt poëtisch en samen met de dreunende baslijnen, synthesizerbliepjes en nervositeit à la David Byrne beland je steeds in een nieuw hoofdstuk waarna je verder wilt blijven lezen.
Ondanks alle herrie en verhalen wordt de show nooit te dramatisch. Soms is het theatraal (zoals bij ‘Monoloog’, de introductie van ‘Drie Harige Ratten’), maar tegelijkertijd weet de band zijn nuchterheid te behouden: het mag duidelijk zijn dat ze deze muziek puur maken omdat ze het zelf interessant vinden en niet om interessant te doen. Met de hectiek van ‘Vracht 7’ stomen ze door naar misschien wel het hoogtepunt van de avond. Hun muziek klinkt steeds rauwer en de postpunk-kant schemert meer door. Het gevoel van paranoia bereikt een piek en de beklemmende, onheilspellende sfeer wordt steeds verder uitgewerkt met ‘Kranenborg’, waarbij het echt even smullen is van de gitaren. Hoewel er in de mengelmoes aan geluiden voor iedereen wel iets moois uit te pikken valt, is Grote Geelstaart zeker niet voor iedereen weggelegd. Je hebt een hele goede aandachtsspanne nodig om er volledig bij te blijven voor een uur. Nu en dan is het bijna te veel om in je op te nemen. Het is bewonderenswaardig hoe ze doorrazen, maar een beetje rust zou de climax van de hele show wellicht goed doen.
Dat het een van de meest veelbelovende en interessante Nederlandse bands op het moment is, valt niet te betwijfelen. Experimenteel, doordacht, gedurfd, melodieus, dansbaar, brutaal, poëtisch… De lijst kan blijven doorgaan. Het is een band met een grote persoonlijkheid, maar zou juist hiermee een grotere naam kunnen krijgen. De grote geelstaart wordt beschreven als een vis met een rijke en verfijnde smaak. Als het gaat om de band? Idem dito.
