Zergüzeşt en Grote Geelstaart zoeken de grenzen op

Van loodzware postrock tot muzikale kortsluiting: twee bands laten een uitverkocht Beatriks alle kanten op bewegen

-
  • Eddie Reijcheler

De Friese formatie Zergüzeşt en de Zeeuwse band Grote Geelstaart laten ieder op hun eigen manier horen hoe ver je de grenzen van rock kunt oprekken. Twee bands die weinig hebben met gebaande paden én de zaal geen moment stil laten staan. Dat beide acts hun publiek goed weten te vinden, blijkt op 23 oktober in een uitverkochte Beatriks in Leeuwarden.

Zergüzest is het postrock-, progrock- en noise-project van de in Leeuwarden gevestigde Yusuf Kemal Öztürk. De Friese act combineert gelaagde postrock met een boodschap die verder reikt dan het podium. Achter de muziek schuilt een verhaal over rouw, verzet en het verlies van menselijke empathie. Tijdens de Popronde 2026 trekt Zergüzeşt door Nederland om die confronterende mix van muziek en maatschappelijk engagement aan een nieuw publiek te laten horen. Vanavond spelen ze support voor Grote Geelstaart en dat gaat ze goed af!

-
© Eric Vellekoop

De muziek van Zergüzeşt ontvouwt zich als een zorgvuldig opgebouwde spanningsboog. Het koele licht en de korrelige visuals sluiten goed aan bij de donkere, gelaagde sound. De composities krijgen de tijd om zich te ontwikkelen, waarbij drummer Senne van Zelm met zijn soundscaping op de drumkit de spanning in de opbouwende passages verder aanwakkert. De rustige stukken monden uit in stevige uitbarstingen, zonder dat de muziek de samenhang verliest. Zangeres Tanne Wijbenga trekt daarbij de aandacht met haar loepzuivere stem en overtuiging. Zelfs wanneer de instrumenten om haar heen aanzwellen, blijft ze moeiteloos overeind.

Wanneer het voor het eerst écht stil wordt, draagt frontman Yusuf een gedicht voor waarin een oud Turks gezegde centraal staat: “The forest was shrinking, but the trees kept voting for the axe, for the axe was clever and convinced the trees that because his handle was made of wood, he was one of them.” Achter in de zaal zijn tijdens de eerste regels nog wat symptomen van ‘the Dutch disease’ waarneembaar, maar naarmate Yusuf verder voordraagt verstomt het geroezemoes. De tekst over bomen die voor hun eigen ondergang kiezen, geeft het optreden lading en zorgt voor een opvallend moment: ook zonder instrumenten weet de frontman de aandacht van het publiek vast te houden. Even later schakelt de band weer vol gas door. Iemand van de groep roept zelfs op tot het vormen van een moshpit. Een deel van het publiek kijkt aanvankelijk wat aarzelend toe, maar de opener krijgt het voor elkaar.

-
© Eric Vellekoop

De thematiek van het optreden komt terug in de titels van de gespeelde nummers: Denial, Anger, Bargaining, Depression en Acceptance. Samen vormen ze de vijf stadia van rouw, een rode draad die het optreden extra gewicht geeft. Dat de nummers niet alleen op papier samenhang vertonen, maar ook op het podium als één geheel aanvoelen, maakt het optreden des te sterker. Natuurlijk gaat er tijdens een liveshow ook weleens iets mis. Wanneer Yusuf een snaar breekt, wordt dat echter opvallend vlot opgelost. Terwijl hij tussendoor verder speelt op een andere gitaar, wordt binnen één nummer een nieuwe snaar gemonteerd. Gitarist Max Krol geeft de nummers extra diepte. Hij wisselt gelaagde gitaarpartijen af met melodieuze solo’s die op de juiste momenten boven het zware geluid uitkomen. Bassist Rutger Loots kiest met zijn fretloze bas een andere route. Wanneer hij de strijkstok gebruikt, krijgt het geluid nog meer diepte. Juist in die wisselwerking tussen beheersing en ontlading schuilt de kracht van Zergüzeşt. De band neemt de tijd voor zijn composities, maar weet die ruimte te vullen met details die ertoe doen. Maatschappelijk engagement en stevige, gelaagde muziek versterken elkaar en zorgen voor een zeer sterk optreden.

Strak in pak trekt Grote Geelstaart uit Zeeland met hun nieuwe EP Wij Zinkenonder de arm ten strijde tegen muzikale voorspelbaarheid. De band combineert opvallende maatsoorten, grillige tempowisselingen en een flinke dosis noise tot een geluid dat zich niet makkelijk laat vastpinnen.

-
© Eric Vellekoop

In de change-over heeft de geluidsman het volume met een paar decibel opgeschroefd. Dat had bij de supportact Zergüzest ook gemogen, want het verschil is nogal groot. Niets ten nadele van Grote Geelstaart, want dit is een band die je met volle intensiteit moet horen. Frontman Luuk Bosma beweegt als David Byrne die als kind in een toverketel met druivensuiker is gevallen. Zijn onvoorspelbare bewegingen passen bij de muziek, die zich net zo weinig aantrekt van vaste patronen. Helaas zijn zijn monologen vanavond nauwelijks te verstaan, maar dat doet niets af aan de energie op het podium. Die slaat direct over op de zaal, waar het publiek vanaf het begin losgaat. 

Voortdurend wordt de muziek in beweging gehouden. De maatwisselingen en tempoverschuivingen maken het soms lastig om grip te krijgen op wat er precies muzikaal gebeurt, maar toch danst het publiek op die vreemde ritmes van de band. Juist omdat het soms alle kanten op schiet, blijkt het op de dansvloer zeer goed te werken. De instrumenten zoeken elkaar op en duwen het geluid steeds verder richting chaos, maar blijven de baas over het lawaai. De luisteraars wordt nauwelijks tijd gegund om op adem te komen, want de muziek dendert door zonder echte onderbrekingen, waardoor het optreden eerder als één lange stroom voelt dan als een reeks losse nummers. Wie houvast zoekt, kan proberen de draad te volgen, maar wie zich eraan overgeeft, wordt vanzelf meegesleurd. Halverwege wordt er een gitaar ingeruild voor een drumstel en zitten er opeens twee drummers op het podium. Wat volgt, loopt volledig uit de hand. Een overstuurde saxofoon giert door de muur van geluid, terwijl beide drummers zich uitleven. 

-
© Eric Vellekoop

Na afloop van een Grote Geelstaart optreden is de kans groot dat je even moet bijkomen van al dat muzikale geweld, of dat je als bezoeker ook een toverketel met druivensuiker nodig hebt. Grote Geelstaart blinkt vanavond uit in muzikale overdaad. De muziek schuurt tegen totale ontsporing aan en de band houdt die ongeremde uitbarstingen ogenschijnlijk net onder controle. Grote Geelstaart maakt er zeker geen eenvoudige luisterervaring van, maar stil blijven staan blijkt minstens zo lastig. 

-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop
-
© Eric Vellekoop