Oldskool hiphop beukt door de Nobel-speakers

Vijf bewijsstukken waarom Xzibit nog altijd relevant is

.
  • Kian Danaie
  • Ilse Kalisvaart

Van artiesten die de jaren negentig hebben overleefd verwacht je bij een liveshow misschien vooral nostalgie. Maar nee, Xzibit staat vanavond in de Nobel niet als levend museumstuk. De westcoast-veteraan laat met een dampende performance zien waarom hij dertig jaar na zijn debuut nog steeds een absolute legend is. Om dit statement kracht bij te zetten, hier vijf Xzibits - bewijsstukken dus.

Bewijsstuk 1: Xzibit verbindt generaties 

In de Nobel staat vanavond ongeveer iedere vorm van hiphopliefhebber door elkaar heen gedrukt. Hiphopvaders in oversized caps die hun kinderen alvast opvoeden met baggy hoodies en boom bap. Groepen vrouwen die iedere line woord tot woord meebrullen. Kantoorklerken die voor één avond weer even hun twintigjarige zelf mogen zijn en jonge liefhebbers die gevat zijn door het hiphopvirus en een echte veteraan aan het werk willen zien. Niet de politiek, maar Xzibit verbindt de generaties.

Xzibit zorgt er vanaf het begin al voor dat niemand stilstaat. Niet de oude garde, niet de TikTok-generatie en zelfs niet de mensen die waarschijnlijk vooral kwamen voor nostalgische MTV-herinneringen. Als Xzibit zijn naam door de microfoon schalt, gaan gekruiste X-armen ritmisch de lucht in. 

Bewijsstuk 2: Een stem die geen filler nodig heeft 

De stem van Alvin Nathaniel Joiner (de echte naam van Xzibit) blijft zijn grootste wapen. Die zware rasp schuurt nog altijd over iedere beat heen en klinkt absurd strak. Je betrapt jezelf erop dat je meermaals checkt of hij niet stiekem meelift op een backing vocal. Maar nee: dit is gewoon vakmanschap. 

Ook zijn ademhaling is on point. Snelle stukken meanderen door de beat en nergens klinkt het buiten adem of afgeraffeld. Tijdens ‘Thank You’ - een echte rapballad  - laat Xzibit bovendien zijn kwetsbare kant zien. Een welkome afwisseling op de drankreferenties en womanizer-bars waar zijn muziek ook vol mee zit.

Bewijsstuk 3: Hij heeft energie alsof er geen crisis is

Ondanks zijn leeftijd (inmiddels 51) lijkt Xzibit niet bang voor spierpijn. Hij dartelt over het podium en neemt iedereen daarbij mee in zijn slipstream. Als er even een impasse is bij het publiek, zet hij de zaal links en rechts tegen elkaar op in een volumebattle. Ja, Xzibit maakt niet alleen klassiekers, maar hij kent ze ook.

Het mooiste aan dit alles is dat hij zichtbaar dankbaar oogt dat hij dit nog steeds mag doen. Alsof hij dondersgoed beseft dat een leven als tourende artiest allesbehalve vanzelfsprekend is: zelfs niet als je ooit miljoenen MTV-kijkers liet geloven dat een PlayStation 2 in een dashboard bouwen een goed idee was.

Bewijsstuk 4: Zijn liveband geeft de show extra spierballen

Live hiphop wil nog weleens voelen alsof iemand op play drukt in de hoop dat snelle flows de rest oplossen. Xzibit heeft gelukkig kosten noch moeite bespaard en heeft een complete band opgetrommeld, inclusief een sidekick die gelijkenissen toont met het eagere hoofdpersonage uit de clip ‘Pretty Fly For a White Guy’.

Flarden van Nirvana’s ‘Smells Like Teen Spirit’ duiken op, beats krijgen meer gewicht en af en toe twijfel je of dit nou een rock- of hiphopshow is. Zelfs nummers die inhoudelijk wat vlakker blijven, krijgen daardoor alsnog genoeg energie mee om overeind te blijven.

Bewijsstuk 5: Humor met inhoud

Xzibit weet precies wanneer hij serieus moet zijn en wanneer hij de complete boel weer mag laten ontsporen. Het ene moment praat hij openlijk over therapie en persoonlijke groei, waarna hij op hetmoment suprême, net als je denkt dat hij écht de kwetsbare ik laat zien, zonder waarschuwing het dranknummer ‘Alkaholik’ door de speakers beukt. 

Een medley van tracks waar hij als feature op verscheen levert overal brede grijnzen op in het publiek. Je zou bijna vergeten dat hij óók nog even een verse heeft op ‘What’s The Difference’, totdat die herkenbare intro de zaal collectief terugschiet naar begin jaren 2000.

Kleine krasjes op het bewijs

Niet ieder moment van de show blijft even scherp. Sommige tracks beginnen door vergelijkbare producties wat in elkaar over te lopen en de toegift voelt niet echt noodzakelijk, ook omdat de échte bangers al geweest zijn.

Maar dat verandert weinig aan de conclusie van de avond. Xzibit bewijst in de Nobel vooral dat relevantie niets met leeftijd te maken heeft, maar met kwaliteit. Zoals Aristoteles al zei: ‘Eens een legend, altijd een legend.’.