Tussen verlangen en ontgroeien: MAYTE debuteert met EP 'Himel Iepen'
"Succes is mooi, maar als het niet meer van mij voelt, dan hoeft het niet."
De afgelopen twee jaar ging het snel voor MAYTE. Van demo’s in haar slaapkamer naar podia door de hele provincie, waar ze al snel een hoofdrol opeiste bij de Kleine Prijs fan Fryslân en Songfestival Liet. In 2025 won ze de prestigieuze Bernlef Priis. 3voor12 Friesland sprak met zangeres en songschrijver Mayte Veenstra en gitarist Sander Koning over de nieuwe EP.
Hoe is het eigenlijk om Mayte te zijn? Lachend zegt ze: “Nou, afgelopen twee jaar was het heel erg leuk. In het eerste jaar was ik solo en schreef ik gewoon demo’s in mijn slaapkamer, een beetje op een naïeve manier. Kort daarna had ik mijn eerste optreden op Simmerdeis met Niek (voormalig drummer, red.), met backingtrack en drums. Het startschot van een wilde, bijzondere periode die ik voornamelijk met Niek, Sander en Bram (bassist, red.) heb beleefd. We hebben meegedaan aan Songfestival LIET en de Kleine Prijs fan Fryslân (die we allebei wonnen). Ook hebben we op Fenix Festival en Fries Straatfestival gespeeld.” En passant won ze in 2025 ook nog de Bernlef Priis (de Friese provinciale muziekprijs voor artiesten en organisaties die een bijzondere bijdrage leveren aan de Friese muziekcultuur).
Maar prijzen zijn voor haar niet het belangrijkste. “Dat is heel leuk!”, aldus de jonge Friezin, al is ze niet per se een groot fan van muziekwedstrijden. “Het was een hele goede ervaring, goed om je voor te bereiden op zo’n wedstrijd. Je kijkt heel kritisch naar je eigen materiaal. Maar persoonlijk vind ik het veel belangrijker om muziek met elkaar te vieren en elkaar te stimuleren. Dat waren de leukste momenten voor mij, zowel tijdens LIET als bij de Kleine Prijs. Het is heel tof om te zien dat als je iets maakt, het ook daadwerkelijk aanspreekt. Dat is echt een magisch gevoel en daar ben ik ook heel erg dankbaar voor. Dat mensen de muziek begrijpen, dat is echt fantastisch.”
Ondanks alle lof van het afgelopen jaar blijft ze vooral bij haar eigen kompas: “Vind ik het zelf cool?” En als het antwoord daarop ‘ja’ is, dan gaan we door. Als iets wat je in je hoofd bedacht hebt precies zo uitkomt als je had bedacht, is dat heel geruststellend en een bevestiging dat ik op de goede weg ben. Ik geloof heel erg in deze act.” Sander, die het van dichtbij meemaakt, vult aan: “Ik heb het nog niet eerder meegemaakt dat alles in zo’n stroomversnelling zit. Dat is voor een deel geluk, maar we werken er ook hard voor. We moeten het ijzer smeden nu het heet is!”
Met die houding werkt ze toe naar haar debuut-EP. Op 16 april verschijnt 'Himel Iepen' (Hemel Open), na drie eerdere singles. Ze schreef de plaat in opdracht van de Friese Vinyl Club, in aanloop naar haar Tsjerketour (een samenwerking tussen Popfabryk en Stichting Alde Fryske Tsjerken). Op de 16e speelt ze ook een releaseshow in een uitverkochte arena van de Neushoorn, samen met een 6-koppige band, bestaande uit Esker van der Werken, Bram Welbedacht, Sander Koning, Raven van der Werken en Jochem Knoef.
De inspiratie voor de plaat kwam onder meer uit een bezoek aan de Sint-Joriskerk in Britswert. “Ik vond de Tsjerketour een mooie aanleiding om te gaan experimenteren. We dachten eerst aan een akoestische plaat: gitaar en weinig drums, maar dat liep anders.” In anderhalve maand schreef Mayte zes heel verschillende nummers: “Sommige liedjes zijn heel klein, anderen weer voller van geluid en een track is best wel agressief”, lacht ze.
“Himel Iepen is een persoonlijke plaat geworden”, vertelt Mayte. “Het gaat veel over de liefde, over persoonlijke groei, en verlangen is een overkoepelend thema. Ik schrijf vaak over dingen die me dwarszitten. Als iets gewoon niet lekker loopt, dan moet het eruit.”
Sander ziet dat van buitenaf ook zo en haakt in: “Wat ik wel vet vind aan jouw nummers is dat het voor jezelf misschien een soort therapie is, maar het voelt niet té persoonlijk. Het zijn korte verhaaltjes in een hele eigen wereld. Je licht de sluier net ver genoeg op om geïntrigeerd te raken, maar het is ook niet zo specifiek dat jij je hele leven helemaal blootgeeft.”
“Misschien is het ook een beetje puberpoëzie”, zegt de zangeres met een glimlach. “Dat mag ook, want ik ben ook twintig en ik voel alles ook heel heftig. Grote issues, heftige verliefdheden, transformaties, ontgroeien. Dat laatste is misschien wel het hoofdthema van de EP; het is echt een coming-of-age-verhaal.”
Dus voelt het logisch dat ze in het Fries schrijft: “Ik heb wel geprobeerd om in het Nederlands of Engels te schrijven, maar dat voelt minder eigen. Fries is mijn moedertaal. Als ik ga schrijven in een andere taal, is het alsof ik mijn gevoelswereld door een vertaalmachine haal. Dat haalt de scherpte er een beetje af.”
Die taalkeuze blijkt ook buiten Friesland goed te werken. “Het is ook de taal waarin zij het meest genuanceerd en emotioneel oprecht kan zijn”, vult Sander aan. “Als je niet in je moedertaal schrijft, grijp je toch sneller naar clichés en stuit je op een barrière tussen gevoel en uitdrukking.”
“Fries heeft ook iets zachts”, meent ze, “maar kan ook heel ritmisch zijn. Dat contrast vind ik heel mooi. Sommige woorden bestaan gewoon niet in het Nederlands.” Ook buiten Friesland valt haar muziek op. “Ze vinden het exotisch of mysterieus. En soms vragen ze waar het over gaat, en dat vind ik eigenlijk alleen maar leuk. Ik geloof dat emotie belangrijker is dan taalbegrip. Als iets oprecht is, dan voelen mensen dat wel. Bovendien, er zijn ook genoeg artiesten die in het IJslands of Frans zingen en daar internationaal een publiek mee bereiken.”
Voor de opnames werkte ze samen met Esker van der Werken (Esther de Jong en Onna Limb), wat een schot in de roos bleek. “Ik ben heel blij dat ik hem gevonden heb; hij speelt voor de releaseshow ook in de band, dat is heel fijn. Doordat hij de muziek ook heeft geproduceerd, weet hij goed wat er moet gebeuren. Hij is een soort tweede bandleider die zo’n stuur even in de handen kan nemen. Hij snapt de muziek gewoon echt heel goed.” Ondertussen liggen er alweer nieuwe nummers klaar: 'It Dûnset Yn My' en 'Allinnich' verschenen eerder dit jaar als singles en zullen waarschijnlijk ook op het album ná de Tsjerketour-EP terechtkomen.
Met de EP bijna uit kijkt ze ook alvast vooruit. Voor nu hoopt ze vooral veel buiten de provincie te spelen. “Popronde lijkt me heel vet: door heel Nederland spelen en kijken hoe mensen reageren. Spannend, maar ook heel leerzaam.” Over de lange termijn blijft ze nuchter: “Ik hoop dat ik over vijf jaar nog steeds muziek maak die dicht bij mezelf staat. Dat is eigenlijk het belangrijkste. Succes is mooi, maar als het niet meer van mij voelt, dan hoeft het niet. En niet vastroesten in wat je al kunt: we zien wel waar het schip strandt. Maar voorlopig voelt het gewoon goed.”
'Himel Iepen' komt uit via de Friese Vinyl Club en wordt donderdag 16 april gepresenteerd in de Neushoorn en meer info en speeldata van de Tsjerketour vind je op de site van Popfabryk.