Dat Amsterdam een grotere stad is dan Haarlem is duidelijk. Dat het culturele klimaat er ook omvangrijker is, lijkt daarmee vanzelfsprekend. Veel jongeren uit Haarlem die op zoek zijn naar een grotere voedingsbodem voor hun creativiteit vertrekken dan ook naar Amsterdam. Maar ondanks de sluiting van het Slachthuis Haarlem betekent dat niet dat er in Haarlem geen ruimte is voor creativiteit en nieuwe initiatieven.
Dat bewijzen de jonge vrouwen van Stoppenkast: Annelie Spierings, Maud Grimberg en Nienke Schuitemaker. Zij hebben de handen ineengeslagen om nog meer cultureel leven in de Haarlemse brouwerij te brengen. De enige manier om dat voor elkaar te krijgen is volgens hen samenwerken, iets wat ze leerden tijdens hun opleiding aan het Conservatorium van Haarlem. Ze hebben lef, durven risico's te nemen en vertrouwen op de energie en creativiteit van mensen die samen iets willen bereiken. Inmiddels hebben veel mensen zich bij hun 'groep' aangesloten. Dat is op zichzelf natuurlijk niets nieuws en gebeurt overal. Maar Stoppenkast maakt grote stappen door voortdurend aandacht te vragen voor nieuwe initiatieven, klein én groot. Van poëziewandelingen tot een groot festival zoals vanavond in De Volharding. Eerder dit jaar was er al een activiteit in het Slachthuis Haarlem. Nu volgt een herhaling, maar dan in een veel grotere opzet en op een nieuwe locatie: De Volharding.
De Volharding: nieuwe broedplaats
Dat De Volharding zich uitstekend leent voor een initiatief als Stoppenkast is bijna geen toeval. De negentiende-eeuwse koekfabriek aan de Paul Krugerkade 47 is begin september geopend en heeft al een levendige start gekend tijdens het openingsweekend. Het is een prachtige locatie, waar drie loodsen zijn omgebouwd tot culturele ruimtes waar van alles kan plaatsvinden. Het programma laat dat ook zien. Het lijkt er dan ook op dat de dames van Stoppenkast ('Hallo Haarlemse creatievelingen!') op precies het juiste moment hun idee hebben gelanceerd en vervolgens met de kwartiermaker van De Volharding in gesprek zijn gegaan.
Improvisatie en experimenteren
Een inkijkje in het creatieve proces
De avond ontvouwt zich met een behoorlijk integrale aanpak. Muziek vormt de leidraad, maar daaromheen worden verschillende andere kunstdisciplines gekoppeld. Ongeveer iedere twintig minuten krijgt een nieuwe artiest of act de kans zich te presenteren. Experimenteel is het soms zeker, maar dat hoort bij een avond als deze. Er is ruimte voor experiment én plezier. Het publiek blijft aandachtig, mede doordat er veel vaart in het programma zit. De organisatoren kondigen de acts om beurten met veel energie aan.
Tussen de muzikale presentaties door is er ruimte voor andere kunstdisciplines. Zo begint de avond met een dansact van Sarah Khalay en Sonoboei. Gedreven door improvisatie gaan zij op zoek naar het moment waarop beweging muziek wordt en geluid begint te bewegen.
Ook is er ruimte voor stand-upcomedy en voor een dialoog, vervat in een sprookje, tussen Otje en Prins Isomerius. Op een onverwacht moment keert Otje terug als de overleden Peter Faber. De spirituele verbondenheid met de acteur lijkt hem daadwerkelijk tot leven te roepen.
Verbindend is vooral het panorama dat gedurende de avond voor het podium wordt geschilderd. Vijf schilders werken aan één gezamenlijk kunstwerk, geïnspireerd door de acts die op het podium staan. Aan het einde van de avond wordt het resultaat gepresenteerd.
Muzikale variatie
Het muzikale gedeelte van de avond wordt afgetrapt door AliceFlynn. De muzikant maakt naar eigen zeggen 'electropunk over het leven met borderline in verbitterde nostalgie'. AliceFlynn laat een eigen geluid horen en brengt dat met verve. Dat gebeurt ondanks een ongelukkige val tijdens het boulderen, waardoor de muzikant met een brace over het podium moet bewegen.
De integrale aanpak van de avond lijkt een hoogtepunt te bereiken wanneer de band Icarus speelt. Op hun gedreven heavy altrock voeren Sarah Khalay en Juanita een moderne dans uit. Tegelijkertijd maakt een schilder op de muziek en de dans een schilderij. Het is dynamisch en zorgt ervoor dat je soms ogen en oren tekortkomt.
Sushanti neemt ons mee in haar verliefdheid en de overgang van prinses naar prins. In haar act wordt verwezen naar Assepoester en een wonderlijke wereld. Soms heeft het iets van een musical. De muzikale vorm is lastig te duiden, maar Sushanti heeft een stem die je vasthoudt en voor zich weet te winnen.
Spannend is de geïmproviseerde act van medeorganisator Nienke. Zij vraagt mensen uit het publiek die muziek kunnen maken om mee te doen. Geblinddoekt spelen de muzikanten, terwijl Nienke tijdens de uitvoering individuele opdrachten geeft door de muzikanten een tikje op de schouder te geven. Zo ontstaat een compositie die pas op het moment zelf wordt gevormd.
De avond wordt muzikaal afgesloten door de band The Crowd. De songs hebben bij tijd en wijle iets weg van Pink Floyd. Technisch is het allemaal zeer verfijnd, alsof het de muzikanten geen enkele moeite kost.
Een groeiende community
Het is de bedoeling om van Stoppenkast een terugkerend evenement te maken. Deze editie geldt daarbij als een soort verdergaande test: de organisatoren willen ontdekken waar de community behoefte aan heeft en hoe het concept het beste op grotere schaal kan worden vormgegeven.