LF26: “Lekker gedanst, jongens - het zweet druipt van het dak!”

Biki Baya

Maakt het fest in Loungefest

Dit zestal wordt aangekondigd als een mengeling van highlife, desert blues en afrobeat. Stel je een mengsel van cumbia en reggae voor, maar dan rechtstreeks vanuit hun Afrikaanse wortels geoogst. De zwoele, zomerse klanken lichten het Strijkijzer-podium op. ‘Red Coat’ heeft dan weer een ritme van traditionele Keltische muziek, gemengd met wat blues, die doorklinkt in de daar rauwe stem van de frontman.

Frontman Josua zingt ‘Fiela’ in het Afrikaans – hij heeft Zuid-Afrikaanse ouders. De rest van de band doet daarbij een freeze bij de gitaarsolo’s, waarbij bassist Joris op een grappige manier zijn ogen openspert. Op ‘Mañana’ geeft Josua zich helemaal. Michiel soleert fraai op een saxofoon – maar hé, is die recht? Ja, want het is een sopraansaxofoon. Joris en gitarist Hugo rennen tijdens ‘Medicina’ heen en weer en wisselen steeds van plaats.

Het publiek van tieners en twintigers danst er vanaf het begin lekker op, om op slotnummer ‘Fiela’ helemaal los te gaan. Vanochtend stond Biki Baya nog op Zwarte Cross, “maar hier is het ook heel erg gezellig – eigenlijk nóg leuker!”

XXJULÍA

Ça va? Ça va!

In 2025 hoorde je dit vijftal wellicht in actie bij de Popronde Leiden, nu klinkt hun sensuele, loungy pop in het Stootijzer. Boegbeeld XXJULÍA komt memorabel op: ze zit op een speelgoedauto met een motorhelm op, terwijl motorgeronk uit de speakers gromt. Ze blijkt een frêle, joyeuze Vlaamse met rode glitters in haar en mooie, rossige oogschaduw. Op haar waaier staat: "FUCK OFF". “Koop merch, dan mag je met me praten,” plaagt ze ons als afsluiter.

Publieksinteractie is een kracht. Julie Benoit heeft er duidelijk plezier in om een spoedcursus basiscommunicatie met Vlamingen te geven (“Ça va?” “Ça va!”) en loopt het publiek rond met een microfoon om ons “Bbbbburning Boy!” te laten meezingen. Een klein meisje danst enthousiast met haar knuffeldier voor het podium.

Toetsenist Joris blijkt een prachtige stem te hebben. Zijn dubbele solo wordt terecht toegejuicht. (Uit het publiek: "Jij mag blijven!").

De thema’s zijn paradoxaal. ‘Nails are short’ gaat over lesbische relaties. (“Women: if you know, you know,” maar pas op: het geheim is zelfs bij heteromannen bekend…). Een ex was echter een man. ‘Good girl’, over in de kast en in ontkenning zitten, overbrugt mogelijk de paradox. Je moet echter erg oppassen met nummers één op één op het echte leven van artiesten te plakken. “Art is lying the truth,” zoals schrijfster Ursula Le Guin het beschreef.

‘Spending hours’, waarbij XXJULÍA woedend met haar heupen schudt, wordt agressief gezongen. Dat geldt ook voor de onvervalste rocksong ‘Sickening’. Ça va? Ça plane pour moi!

Drek Race

DJ Natalie Robinson

Kruidkoek & Joost Oomen

© Lisenka l'Ami

Food for thought

Podiumtent Op ’t Randje zit bij de artiestenopkomst al overvol. Garagejazzviertal Kruidkoek treedt er op met dichter Joost Oomen. Het is poëzie met punkjazz. Dat is het tempo van punk, gespeeld met de middelen van jazz, inclusief de solo’s van de instrumentalisten. Het eerste deel van het optreden valt meer onder jazz, tijdens het snellere tweede helft is hun optreden punkyer.

"Hallo, vriendelijke mensen!", begroet Joost het publiek in zijn kenmerkende, enthousiaste stijl. Zijn gedichten heeft hij geprint en in een hardcover schrift met “JA” op de voorkant. Daar draagt hij uit voor, al doet hij ook een aantal gedichten uit zijn hoofd. Het hoofdonderwerp is eten: "Er zijn vruchtjes die naar boterhammen smaken", "Verstop een kerstenpit onder je tong" en het gescandeerde: "Pudding, sla, sla, pudding." Kruidkoek past daar dus prima tussen.

Joost Oomen performt als een podiumdichter: hij gebaart, roept, krijst, smijt een percussie-instrument neer. Hij doet namelijk mee met de percussie, met onder andere shaker en bongo’s. Joost is een ervaren drummer, die onder andere in Willie Darktrousers and The Rock Stars speelde. Zijn ritmegevoel is hij niet verloren.

DJ Eva Vrijdag

Smudged

"Lekker bezig, jongens!"

Smudged maakt een soort dansbare post-punkkrautrock met elektronica en punkjazzvlagen, inclusief saxsolo’s. In 2023 stonden ze hier ook, veel toeschouwers komen er voor terug. Het Stootijzer vult zich dan ook snel. Bij ‘Louis XIII’, het tweede nummer, springt de voorste helft van de tent al mee. Waar het bij Biki Baya vooral vrouwen waren die vooraan dansten, zijn het bij Smudged vooral mannen. Dat valt ook frontman en zanger Bart op: “Ik zie alleen maar lelijke witte kerels vooraan. Allemaal naar achteren, ik wil meer vrouwen vooraan.” De ode aan Sophie Straat heeft het gewenste effect aan de rechterkant van de zaal: "Lekker bezig, jongens!" Hij spuit een brandblusser leeg boven de moshende menigte, maar het vuur dooft niet.

Bij de opkomst van de Rotterdammers (onder Lee Towers) valt frontman Bart meteen op. Hij is duidelijk een character, een verre neef van Van Tastik. Deze besnorde zanger komt op met legerpetje, peuk en een lange blonde pruik. Plotseling stagedivet de frontman, hij valt tussen het verraste publiek, staat meteen op en rent verder het publiek in. Zijn pruik is afgevallen, er wordt vooraan mee gezwaaid als een trofee. Aan het einde van de show zal Bart eindigen met alleen een zwarte zwembroek aan.

Strijkijzer
Barts zang is meestal vrij rauw en laag, maar hij produceert ook vogelzangachtige keelgeluiden. Muzikaal valt verder de sterke gitaarsolo van Jim tijdens ‘Jennifer Low-Pass Filter Modulation’ op. (Voor wie over hun herkomst twijfelt: aan de achterkant van diens shirt staat “J. Deelder 010”).

Gaat er wat mis in de backing als het publiek moet zitten en opspringen? Geen probleem, dan doen we het gewoon nog een keer: “Door je knieën, allemaal, nu!” De tent is dan voor twee derde een moshpit. Het Stootijzer van veertig graden verandert in het Strijkijzer. De presentator complimenteert ons bij de afkondiging: “Lekker gedanst, jongens - het zweet druipt van het dak!” Hopelijk staat Smudged er over twee jaar in 2028 weer!

(TAXITAXI moeten we jammer genoeg skippen om de laatste rechtstreekse ov-verbinding te halen).

Sfeer