Haarlem Vinyl Festival draait meer dan alleen om vinyl
Waar muziek tastbaar wordt met vele muzikale bijdragen in stad aan het aan het Spaarne
Haarlem heeft in het eerste weekend van oktober opnieuw in het teken gestaan van vinyl. Wie in dat weekend over de Grote Markt loopt, kan zien dat je er nauwelijks omheen kunt. Tussen de bakken vol lp’s zijn mensen driftig aan het zoeken, bladeren en twijfelen. En waar de een weet precies waarnaar hij op zoek is, laat de ander zich zichtbaar verrassen door wat er tussen de platen staat. Een bekende hoes, een vergeten album of die ene plaat die al jaren op het verlanglijstje staat. Dat is misschien wel de charme van vinyl. Je moet er iets voor doen. Je pakt een plaat uit de bak, bekijkt de hoes, draait hem om, leest het label en vraagt je af of je hem echt mee naar huis wilt nemen. Dat kleine ritueel ontbreekt wanneer je op een streamingdienst simpelweg op ‘play’ drukt. De romantiek van de plaat is al lang terug, maar tijdens het Haarlem Vinyl Festival wordt duidelijk waarom.
Niet alleen platenbeurs
Songs, beeld en verhalen
Het festival is veel meer dan een platenbeurs. Verspreid over de stad zijn er concerten, dj-sets, luistersessies, interviews, talks en andere activiteiten. Daarmee laat het Haarlem Vinyl Festival zien dat vinyl allang niet meer alleen het domein is van de fanatieke verzamelaar. Uiteindelijk gaat het om muziek: hoe die wordt gemaakt, uitgebracht en vooral hoe we ernaar luisteren.
Achter iedere plaat zit immers een verhaal. Van de muzikant en producer tot het label, de hoes en de luisteraar die het album uiteindelijk thuis op de draaitafel legt. Juist die verhalen kwamen tijdens het festival regelmatig naar voren.
Een van de interessante momenten is het gesprek met Chef’Special-gitarist en producer Guido Joseph en producer Jasper Zuidervaart. Zij vertellen over het ontstaan en de opname van hun album One For The Mrs. en laten zien hoe het nummer Birds instrument voor instrument wordt opgebouwd. Het krijgt achteraf nog een extra lading: later op de avond speelt Chef’Special in de PHIL.
Bijzonder zijn ook de Deep Listening Sessions in een historische kamer van het Teylers Museum. Geen achtergrondmuziek, geen geroezemoes, maar simpelweg luisteren. In een donkere ruimte hebben bezoekers zich volledig kunnen concentreren op een album. Onder anderen liefhebbers van De Staat luisteren gezamenlijk naar het nieuwe album van de band.
Een eenvoudige gedachte, eigenlijk: samen luisteren naar een plaat. Maar juist in een tijd waarin muziek meestal als onderdeel van een constante stroom op onze telefoon voorbij komt, voelt zo’n moment bijna bijzonder.
Dat muziek, beeld en verhalen elkaar kunnen versterken, wordt duidelijk tijdens de presentatie van fotograaf Han Ernest, in gesprek met muziekjournalist Michael Struis, beiden van popmagazine HEAVEN. Aan de hand van zijn foto’s vertelt Ernest hoe ze tot stand zijn gekomen. Bij de beelden worden muziek van de betreffende artiest gedraaid. Daardoor ga je als toeschouwer niet alleen anders naar de foto’s kijken, maar ook anders naar de muziek en de artiest luisteren.
Haarlem als muziekstad
Ontmoetingsplek, verbinding
Ook Haarlem zelf blijkt tijdens het festival nadrukkelijk onderdeel van het verhaal. De stad heeft een lange muzikale traditie en beschikt met podia als Patronaat en PHIL en met Record Industry als belangrijke speler in de vinylproductie over een infrastructuur waarin live muziek, muziekindustrie en vinylcultuur elkaar ontmoeten.
Daarbij zijn het niet alleen de bekende namen die de aandacht trekken. Hannah Mae, Bente en Johan brengen publiek op de been, maar ook Haarlemse muzikanten krijgen volop ruimte. Jacob Drescher en Coos staan in het voorprogramma van respectievelijk Chef’Special en Hannah Mae. Anouk Wolf geeft vijf korte optredens op verschillende plekken in de stad. Ook bij platenzaak Sounds laat Inge Lamboo van zich horen met haar onlangs uitgebrachte single Gravity. Lamboo is een van de jonge Nederlandse artiesten die de afgelopen tijd nadrukkelijk aan de weg timmert. Haar muziek beweegt zich tussen singer-songwriter, alternatieve pop en rock, waarbij haar gitaar een belangrijke rol speelt. Met Gravity laat ze opnieuw horen dat ze niet bang is om haar eigen muzikale koers te varen.
Juist die afwisseling maakte het festival levendig. Het ene moment sta je tussen de platen en raak je met een wildvreemde bezoeker aan de praat over een album. Even later zit je geconcentreerd te luisteren naar een plaat in het Teylers Museum of sta je tussen het publiek bij een concert. Vinyl is daarbij de verbindende factor, maar uiteindelijk draait het om iets groters: de behoefte om muziek niet alleen te consumeren, maar er even bij stil te staan.
Dat is misschien wel het interessantste aan het Haarlem Vinyl Festival. In een wereld waarin vrijwel iedere plaat, song en artiest binnen een paar seconden beschikbaar is, vraagt vinyl juist om aandacht. Je kiest een album, haalt het uit de hoes, legt het op de draaitafel en laat de naald zakken. De hoes ligt naast je. De muziek begint. En ineens luister je niet meer naar ‘iets’, maar naar een plaat.
Hetzelfde geldt voor live muziek. Een optreden bestaat uit meer dan de nummers alleen. Het is de zaal, de artiest, het publiek, het geluid en het moment. Je kunt er later over vertellen of de opname terugluisteren, maar precies dat ene moment krijg je niet terug.