‘Geen judgement, geen stress’ op North Sea Jazz
Rotterdams talent tussen de wereldsterren
Terwijl John Legend, Nile Rodgers, The Roots en Charlie Puth de grote zalen vullen, blijkt de Open Stage in de Center Park area misschien wel de spannendste plekken van North Sea Jazz. Hier krijgen niet alleen internationale gasten, maar ook Rotterdamse muzikanten én bezoekers de ruimte om samen muziek te maken. ‘Het kan iemands eerste stap zijn richting een podium,’ zegt zondaghost Anton de Bruin.
Iedereen kent North Sea Jazz van de grote namen. Maar misschien laten juist de kleinere podia dit weekend zien waar het festival na vijftig jaar voor staat. Naast podcasts en interviews kunnen kunnen bezoekers elke dag met een professionele huisband het podium op stappen. De jamsessies worden door Raluca Baicu geprogrammeerd en geleid door wisselende hosts uit de lokale scene.
Op zondag is deze rol voor Anton de Bruin en zijn band. De toetsenist, producer en componist haalt jazz, dub, afrobeat en elektronica moeiteloos bij elkaar en geldt inmiddels als een van de opvallendste namen uit de Rotterdamse scene. ‘De basis van een jamsessie is spontaniteit. We willen vooral dat mensen zich veilig voelen. Geen judgement, geen stress. We zijn er om je te supporten, niet om muzikale strikvragen te stellen.’
De eerste stap
Dat veilige gevoel is de hele middag voelbaar. Peter Somuah opent met warme vocalen, gevolgd door een trompetsolo, waarna Anton het stokje overneemt op toetsen. Vanaf dat moment vangt de band iedere nieuwe muzikant met gemak op. Bassisten wisselen elkaar af, overleggen kort met gitarist Filip Schrijver en verdwijnen vervolgens soepel in de groove van de huisband. Zoë Love Smith en Scarlett Peroti zingen elkaar toe in een speels vraag-en-antwoordspel. Met zulke artiestennamen lijkt een carrière in ieder geval alvast voorbestemd. Bezoekers die net aan komen lopen, kijken verbaasd wanneer er opnieuw iemand het podium opstapt. Pas dan realiseren ze zich dat dit niet ingestudeerd is, maar ter plekke ontstaat.
Tijdens de tweede jamsessie is het wat rustiger bij het podium. De meeste bezoekers staan waarschijnlijk bij John Legend. Maar wij hebben onze eigen legend: Arnold. Met zijn percussie stapt hij de stage op alsof hij er al jaren thuishoort en steelt binnen no-time de show. De energie spat ervan af en zijn glimlach werkt aanstekelijk.
Volgens Anton is de kracht van de Open Stage dat ‘het een plek is waar mensen een eerste stap kunnen zetten. Het is ook bedoeld om mensen te laten ervaren hoe het nou is om op zo’n festival te spelen. Het kan best eng zijn om op een podium te staan. Je moet toch door een soort muur heen, een beetje het ijs breken. Als mensen zich dan veilig voelen om dat met ons te doen, vind ik dat het mooiste wat er is.’ Na afloop blijkt dat gevoel wederzijds. ‘Er was zojuist een jonge crowd die wilde jammen. Dat vind ik te gek, want dat betekent dat ook jonge mensen zichzelf durven laten zien, en risico’s durven te nemen. Ik weet niet of ik dat had gedaan toen ik achttien, negentien of twintig was.’
Ook voor de bezoekers die niet op het podium stappen, is de Open Stage een verrijking van het festival. ‘Buiten al die grote podia is dit een hele interessante plek, omdat die een intieme en vrije ervaring biedt. Ik heb geen idee wat er in de sessies gaat gebeuren en dat geeft een bepaalde energie aan het publiek. Wij spelen daar ook op in. We doen het samen, wat natuurlijk in de grote zalen ook gebeurt, maar het is anders als je totaal niet weet waar het naartoe gaat’, legt Anton uit.
North Sea Jazz als speeltuin
Het festival is volgens Anton uitgegroeid tot een ontmoetingsplek waar de internationale top en de lokale scene elkaar vanzelf vinden. ‘Alle artiesten ter wereld komen hier supergraag. Het is een soort meeting ground voor iedereen. Van Questlove tot Robert Glasper, van Chris Potter tot Thundercat. Alle generaties en alle nationaliteiten door elkaar. En dat zie je niet alleen op het festival, maar ook bij Boogieball en North Sea Round Town, waar muzikanten elkaar ook ontmoeten.’
'Dit past perfect bij Rotterdam', zegt hij. 'Omdat het een van de meest multiculturele plekken van Nederland is, misschien zelfs van Europa. Dat al die muzikanten, culturen en generaties hier samenkomen, is voor mij heel tekenend voor de stad. En als artiest is het natuurlijk te gek om dat van dichtbij mee te maken. Ik speelde tijdens North Sea Round Town en opeens staat Flea je gig te checken. Dat is toch bizar? North Sea Jazz is voor muzikanten eigenlijk één grote speeltuin.’
Meer aandacht voor lokaal talent
Juist in het jubileumjaar van North Sea Jazz laat de Open Stage zien dat het festival niet alleen terugkijkt op vijftig jaar jazzgeschiedenis, maar ook ruimte maakt voor een nieuwe generatie muzikanten. Anton vertelt dat er in Rotterdam ontzettend veel gebeurt, maar die scene krijgt nog niet altijd de aandacht die het verdient. ‘Ik denk dat Rotterdam zeker een sterke jazzscene heeft. Met mensen als Peter Somuah, Brintex, Y.O.P.E. en Kay Slice. Er gebeurt heel veel: bevlogen mensen met goede bedoelingen, toffe concepten en goede muziek. Maar soms mis je misschien een beetje het draagvlak op landelijk niveau. En ik denk dat dat wel nodig is om door te pakken. Grotere mainstreamfestivals kunnen ook meer kijken naar de lokale scenes en zeggen: “laten we dit geluid een keer een kans geven.”’
Ook ziet hij de stad als een broedplaats die zich kan meten met internationale jazzhoofdsteden. ‘We kijken vaak naar Londen of Los Angeles, terwijl Rotterdam dat naar mijn mening ook zou kunnen zijn. Met North Sea Jazz, BIRD, North Sea Round Town, en een scene met spelers die ook internationaal actief zijn. We moeten het alleen meer cultiveren.’
Van concertzaal naar clubnacht
Anton’s eigen muziek beweegt zich tussen dub, afrobeat, elektronica en jazz en wil vooral laten zien dat die werelden helemaal niet zo ver uit elkaar liggen. Hij heeft bijvoorbeeld gespeeld in concertzalen als het Bimhuis, De Doelen en LantarenVenster. ‘Het zijn echt te gekke plekken en echt hubs om dingen te maken en uit te proberen. Maar op een gegeven moment had ik door dat er vaak één soort publiek kwam: wat ouder, met iets meer geld, mensen die duurdere tickets kunnen betalen. En tuurlijk, dat moet er ook zijn. Alleen als je kijkt naar de oorsprong van de muziek, ligt die eigenlijk op straat, is die van de mensen. Dat begon te schuren. Hoezo kan traditional jazz of hardbop niet gespeeld worden voor een publiek van 25-jarigen? En hoezo kan dat niet om twee uur ’s nachts?’
Nog lang niet naar huis
Het is nog geen twee uur ‘s nachts, maar wel al half twaalf. Aan het einde van de avond groeit de Open Stage bijna uit tot een eigen afterparty. Bezoekers die na Nile Rodgers niet naar huis willen, verzamelen zich voor het podium. De verbinding tussen lokaal en internationaal is hier opnieuw voelbaar. Tijdens de afsluitende Professionals Jam schuift ineens Theon Cross aan, de Britse tubaspeler die geldt als een van de grote vernieuwers van de Londense jazzscene. Voor Anton, die hem al jaren bewondert, een bijzonder moment. ‘Dat is een van mijn muzikale helden en iemand die mijn muziek heel erg heeft geïnspireerd. Dat hij ons wil joinen en dat dan ook te gek vindt, is echt meer dan ik ooit had durven dromen.’ Ook zien we Ricardo Coelho, die eerder op de dag nog met Mari Froes speelde, en Eñaut Armentia, vrijdaghost met The Nest, op het podium staan.
Op verzoek van MC en vocalist MAIN (Jermaine Berkhoudt) gaat vrijwel iedereen staan. ‘We zijn nog niet moe hier!’ Jong en oud dansen samen, reggae vloeit over in funk en jazz, en tegen het einde ontstaat spontaan zelfs een polonaise. Het is niet het grootste podium en het zijn niet de grootste namen, maar het is wél een plek waar bezoekers, Rotterdamse muzikanten en internationale artiesten elkaar zonder drempels ontmoeten. Zoals Anton na afloop terugblikt: ‘Mensen durfden te spelen, iedereen was open en lief voor elkaar en niemand forceerde iets. Eigenlijk een hele fijne sessie. Echt superblij mee.’
