Gabriel Ríos in de Joriskerk

Een bezielde avond vol Latijns-Amerikaanse passie

-
  • Bas van Giesen

Het komt tegenwoordig nog zelden voor dat een kerk tot de laatste plaats gevuld is om naar een voorganger te luisteren. Maar op deze mooie voorjaarsdag zitten de houten banken in de Joriskerk in Venlo vol voor twee artiesten die voornamelijk Latijns-Amerikaanse traditionele muziek brengen.

De avond wordt geopend door de Venezolaanse componist en muziekproducent Gustavo Guerrero, beter bekend als Augusto Bracho, die Latijns-Amerikaanse stijlen verweeft met poëzie, traditie en een vleug mysterie.

Bracho barst van de energie en neemt zijn publiek moeiteloos mee in zijn verhaal. Hij verontschuldigt zich dat zijn Nederlands, ondanks zijn derde optreden in ons land en wat oefening met Duolingo, nog beperkt is. Dat maakt hij ruimschoots goed door zijn gebroken Engels kracht bij te zetten met expressieve mimiek, overgave en een flinke dosis humor. Zijn eigenzinnige nummers (voornamelijk afkomstig van zijn album Música moderna) over liefde, patriottisme en natuur raken zichtbaar de juiste snaar. Zo zingt hij over slavernij, een lowbudget-horrorfilm en zelfs over iemand die verliefd wordt op een wolk, die hij vervolgens treffend imiteert.

Zittend op een stoel, begeleid door zijn virtuoze spel op de Spaanse gitaar en uitgelicht door één spot, weet hij het publiek een half uur lang te boeien met zijn ranchera en de kleurrijke verhalen die daarbij horen. De combinatie van intimiteit en uitbundigheid, samen met zijn eigenzinnige stijl, vormt het juiste openingsritus voor deze avond.

-
© Sylvie Vencken
-
© Sylvie Vencken

Gabriel Ríos is een Puerto Ricaanse gitarist, zanger en tekstschrijver die in 1996 naar België verhuisde om schilderkunst te studeren aan het Sint-Lucasinstituut in Gent. In 2006 brak hij door met de hit ‘Broad Daylight’, afkomstig van zijn debuutalbum Ghostboy. Filmmaker Theo van Gogh koos het nummer destijds als titelsong voor zijn film 06-05 (over de moord op Pim Fortuyn) en het was ook te horen in reclames van Appelsientje. Vanaf 2007 sloeg Ríos echter een andere muzikale weg in. Deze sobere, meer akoestische stijl brengt hij vanavond in de Joriskerk in Venlo.

Ook Ríos staat alleen op het podium (of eigenlijk: het altaar) maar net als bij Bracho eerder op de avond versterkt dat juist de oprechtheid van zijn muziek. Hij opent zijn set met het titelnummer van zijn meest recente album Playa Negra (2024), dat verwijst naar een zwart strand, fungerend als metafoor voor een verbroken liefdesrelatie.

Wat direct opvalt, is zijn manier van bewegen. Hij lijkt te dansen met zijn gitaar: soms uitbundig en expressief, dan weer bijna verstild. Zelf zegt hij dat dit geen bewuste keuze is. Het is óf zo bewegen, óf stijf en zichtbaar zenuwachtig op het podium staan.

-
© Sylvie Vencken
-
© Sylvie Vencken

De nadruk van de setlist ligt op zijn laatste twee Spaanstalige albums, waarop hij zijn Latijns-Amerikaanse roots vermengt met subtiele folk, melancholie en poëtische teksten. Dat hoor je terug in nummers als ‘Pedacito de Papel’, over een onwaarschijnlijke droom, ‘La Torre’, een ogenschijnlijk vrolijk lied over het einde van de wereld (geschreven tijdens de coronapandemie), en het aanstekelijke ‘Marcela’, het meest uptempo nummer van het recente album met Bijbelse verwijzingen die in deze setting goed tot hun recht komen. Het publiek hangt aan zijn lippen terwijl hij zijn nummers brengt als een bezielde preek.

Het middelste deel van het optreden draait om het vinden van inspiratie in de muziek van je voorvaderen. Zo speelt hij de salsa-cover ‘El Raton’ van Cheo Feliciano, het eerste nummer waarin Ríos zijn roots opnieuw ontdekte, en ‘Vagabundo’, een rustig lied waarmee zijn grootvader, die in twee wereldoorlogen vocht, ooit een dame wist te verleiden tot een dans. Zijn eigen nummers ‘Casi’ en ‘Forre’ zijn in dezelfde geest geschreven en sluiten daar naadloos op aan.

Voor het schrijven van zijn album Playa Negra verbleef Ríos een tijd in Valencia om inspiratie op te doen. Daar raakte hij in de ban van de muziek van een jonge artiest; al snel bleek dat dit wederzijds was en dat ze elkaars werk bewonderden. Die onverwachte inspiratiebron haalt hij even later het podium op: het blijkt zijn voorprogramma Augusto Bracho. Samen brengen ze drie uptempo nummers die een levendige mix vormen van ranchera en rumba flamenca. De stemmen van Bracho en Ríos versmelten prachtig met elkaar, tot zichtbaar plezier van het publiek, dat hen daarna onder luid applaus het podium laat verlaten.

-
© Sylvie Vencken
-
© Sylvie Vencken

Natuurlijk volgt er nog een toegift, waarin ook Ríos’ Engelstalige nummers aan bod komen. Het kon niet uitblijven dat zijn enige hit ‘Broad Daylight’ voorbij zou komen. Waar het origineel gebruikmaakt van samples, laat hij hier het publiek als een soort kerkkoor de hoge partij zingen. Gabriel Ríos sluit deze bijzondere avond af met het nummer ‘Gold’. In de ambiance van de Joriskerk krijgt zijn muziek bijna iets sacraals, zeker wanneer in dit slotritueel de tekst klinkt: “I’ve been drinking from the flood… for that holy water coming down.” Tevreden, maar met pijnlijke ruggen van de houten kerkbanken, verlaat het publiek de Joriskerk. Misschien zelfs bekeerd tot Latijns-Amerikaanse muziek…