Het nachtleven ligt op zijn gat. Kroegen verdwijnen, clubs gaan dicht, prijzen stijgen, publiek laat het afweten, waardoor kroegen verdwijnen, clubs dichtgaan en prijzen stijgen. Wie o wie kan ons die ruimte teruggeven, die vrijplaats waar andere regels gelden dan overdag, waar dagelijkse rompslomp juist losgelaten wordt, we gesprekken aangaan met vreemdelingen, zonder verwachtingen of vooroordelen? Gezien de politiek het niet gaat doen, is daar JØASE, ofwel Joachim Willemse (27): dj en wellicht dief van zijn eigen portemonnee, die de nacht terug geeft aan het volk. Zaterdag 30 mei staat hij met zijn gratis rave All Night Long in de Wibar. 3voor12 Leiden interviewde hem over zijn evenement, waarmee hij de nacht weer eerlijk, laagdrempelig en toegankelijk wil maken. "Ik zie de nacht als een vorm van zelfexpressie."
"Ik ben op zoek naar een beetje PR hierover, brutaal gezegd," opent JØASE. "Ik denk namelijk dat het concept iets is dat maatschappelijk relevant is op dit moment, op meerdere levels. Mensen hebben het moeilijk financieel, venues hebben het moeilijk financieel, clubs zijn leeg. Dat zijn allemaal maatschappelijke problemen die in dit concept bij elkaar komen." Het concept? Kort gezegd: een nachtclubtour die gratis te bezoeken is. "Vanuit decommunitykreeg ik de hele tijd te horen: 'Wij kunnen het niet betalen om uit te gaan,' en uit de clubscene kreeg ik te horen: 'Onze clubs staan leeg.' Mensen willen wel, maar het lukt ze niet. En ik dacht toen, ik kan nu wel net als iedere andere artiest mijn betaalde shows daar gaan doen, maar we kunnen hier ook op inhaken en zeggen, weet je wat, we robin-hooden die shit. We gaan gratis shows geven, dan leveren we wat in, maar dat maakt niet uit: we hebben weer een volle club." Voor de meeste edities is het gangbare verdienmodel omgedraaid: de draaiende dj's krijgen nu een percentage van de baromzet, die er dan gelukkig weer is. "Een eerlijke ruil, gezien je de tent vol krijgt," zegt de Robin Hood van de nacht, die vervolgens vertelt dat hij hoogstens veertig procent van wat hij normaal met een nacht draaien verdient. "Ik lever er zeker weten op in, maar de dankbaarheid die ik krijg van mensen die het gaaf vinden, die blij zijn eindelijk weer eens ergens heen te kunnen, dat maakt dit het honderd procent waard."
Zowel vanuit de locaties als vanuit het publiek is de feedback positief. Niet gek, gezien het doel van JØASE slaagt: weer mensen naar het nachtleven trekken. Dat kunnen overigens doorgewinterde feestgangers zijn, maar ook nieuwsgierigen die eerder niet uit konden wegens financiële bezwaren. "Je spreekt op de een of andere manier toch mensen aan die blijkbaar niet naar een betaald evenement komen. Elke keer dat ik ergens sta, hoor ik mensen zeggen: 'Oh, ik ben hier nog nooit geweest.' Ja, vet. Wees welkom, en kom vaker kijken."
Ontoegankelijk als de pleuris
Eigenlijk zou er maar één gratis rave zijn, maar dat idee liep in JØASE's woorden "compleet uit de hand". Verschillende steden en clubs toonden interesse in het concept. "We dachten,screw it, laten we kijken of we het hele land door kunnen." Inmiddels is de agenda van JØASE goed vol én kan hij terugkijken op verschillende geslaagde edities van zijn gratis raves, zoals in Haarlem, Rotterdam en Alkmaar. Zelfs een straatrave met Koningsdag ("We hebben geen vergunning, haha.") heeft hij verzorgd in Amsterdam, als protest tegen nieuwe regels die betaald festivalbezoek moeten stimuleren. "Dat is toch zo ontoegankelijk als de pleuris? Als je het geld hebt, moet je het vooral doen, maar het is onwijs privileged om dat te zeggen. Niet iedereen kan dat. Dat is uiteindelijk het hele idee achter wat wij doen, dat we mensen bereiken die normaal niet bereikt worden." Onlangs wist de dj dit ook voor elkaar te boksen via een gratis festival op het terrein van Beton-T in Utrecht. Binnen twee weken was alles opgezet en geregeld. Het publiek werd niet alleen getrakteerd op een set van JØASE, maar ook van niemand minder dan dj Chuckie en Claessens.
Opvallend is dat de dj constant vanuit een wij-vorm spreekt. Wat blijkt: JØASE draait weliswaar de hele nacht zelf, maar geeft ook andere dj's een plek op zijn podium. Elke rave neemt hij drie mystery guests mee. "Eentje daarvan bevindt zich op een bepaald headliner-niveau, een ervan verdient echt de aandacht, maar krijgt het nog niet, en dan nog iemand die een beetje tussen die twee in zit, van wie ik denk, dat vind ik gewoon vet." Ook voor het publiek draagt dit bij aan het succes van hun nachtervaring, vindt hij.
En die nachtervaringen, daar schort het nou steeds meer aan, zegt JØASE. Ook in Leiden. Als voormalig regio-Leidenaar is hij zowel bij de oprichting van de Leidse Nachtraad als de Wibar nauw betrokken geweest. "Wel als stagiair die biertjes rondbracht, hoor," wuift hij weg. Stagiair of niet, JØASE zag toentertijd al dat het niet best gesteld was met het Leidse nachtleven. "Je hebt momenteel eigenlijk alleen de Nobel en de Wibar, en je merkt daar ook: als er geen overheidssteun is, of als er niet creatief nagedacht wordt over hoe je toch vette concepten neer kan zetten op een budget, dat het dan allemaal omvalt. Het nachtleven krijgt het dan heel moeilijk." Nota bene: wanneer we kijken naar de meest recente gemeenteraadsverkiezingen, van 18 maart 2026, zien we dat van de tien grootste Leidse partijen, zes partijen het nachtleven niet eens benoemen in hun verkiezingsprogramma.
Daar waar hedonisme zich uitlaat
Dat terwijl JØASE het nachtleven als essentieel onderdeel van een samenleving ziet. "Ik zie de nacht als vorm van zelfexpressie, ik denk dat het de enige plek is waar heel veel mensen echt zichzelf kunnen zijn. En dat is voor heel veel facetten van de maatschappij veel belangrijker dan hoe we het nu inrichten met zijn allen. Al die artsen, advocaten, noem maar op, die het land draaiende houden, die moeten ook kunnen ontspannen op zijn tijd. Die moeten ook eventjes gek kunnen doen op een plek waar het hedonisme zich uitlaat. Dat is waarom naar mijn idee de nacht net zo essentieel is als de dag. Anders heb je allemaal overspannen doktoren rondlopen, dat is ook niet handig." JØASE lacht hardop. "Mensen doen alsof de nacht iets is waar je je niet druk om hoeft te maken. Dan zeg ik altijd, gaan jullie maar even een maand lang niet naar muziek luisteren, dan merk je vanzelf dat het belangrijk is." De nacht ziet hij zelfs als sleutel naar minder eenzaamheid binnen de samenleving. "Het is een plek waar je complete vreemdelingen tegen het lijf kan lopen en het niet gek is om joviaal met ze te gaan lullen. Het mooie van de nacht is: er hangen geen vooroordelen, er zijn geen verwachtingen van mensen, je kan honderd procent jezelf zijn. Het is een plek waar je je schaamteloos los kan laten."
Volgens JØASE verdient de nacht meer aandacht dan ze momenteel krijgt, die hij hoopt te krijgen met zijn raves. "Kijk, allereerst is dit een knalserieuze muzikale tour, maar het is ook een schreeuw naar aandacht. Dat we laten zien: het kán: we kunnen de mensen binnen krijgen, ze bestaan nog, maar ze kunnen het niet betalen - wat gaan we daaraan doen?"
Voor de dag is in de stad alle ruimte, JØASE noemt het zelfs "de matchaficatie van de dag" ("En dat zeg ik als nuchter iemand!"). "Naar mijn mening hebben we een beetje een generatie aan middelouderen tot ouderen op dit moment die, ja, hoe zeg je dat. Die zijn een beetje 'ik ik ik' en kijken niet om naar hun omgeving, gaan middenin de stad wonen en zijn dan verbaasd dat ze geluidsoverlast hebben. Terwijl de stad uiteindelijk een ontmoetingsplek is. Waar moet je anders heen? Ja, we kunnen het allemaal wel naar allerlei industriegebieden verplaatsen, wat ook veel gebeurt, maar dat zou ook gewoon in de stad moeten kunnen." De toegankelijkheid van de nacht, waar JØASE zich zo hard voor maakt, ziet hij ook hierin terug: de bereikbaarheid van clubs, maar ook de veiligheid waarmee vrouwen op de fiets stappen en hopen de nacht op te eisen. "Het moet een eerlijk speelveld zijn, voor iedereen. En natuurlijk op ieder budgettair niveau."
Adequate cultuurfunding
Hij hoopt ook naar de politiek, al dan niet lokaal, een signaal af te geven. "Laten we er gewoon wat mee doen. Het nachtleven wordt echt als een bijzaak, een randzaak gezien. Je merkt op rechts vaak dat ze roepen dat cultuur heel belangrijk is, onze cultuur dit, onze cultuur dat, maar als je dan kijkt naar onze daadwerkelijke cultuur, die naar mijn mening grotendeels op elektronische muziek gebaseerd is in Nederland, dan zie je er eigenlijk niks van terug. Het is een van de meest inherente dingen aan de Nederlandse cultuur die ik kan bedenken." De mening van JØASE wordt onderstreept door feiten: zo is dance-muziek verantwoordelijk voor maar liefst 69% van Nederlandse muziekexport. "Naar mijn idee moeten we gewoon een adequate cultuurfunding vanuit de overheid krijgen, die een normaal nachtconcept in een stad overeind zou moeten kunnen houden, en hoeft dat niet vanuit de consument of clubs te komen."
Ook voor het concept van JØASE is ruimte in die export; het begon weliswaar in de Randstad, Groningen, Maastricht en Zwolle staan op de planning. "En we zijn stiekem al aan het mailen met België, om te kijken of we het wat internationaler kunnen trekken. Want het concept werkt. Ik denk dat het ook in het Engels werkt. Ik kan dan misschien niet zo rekenen op m'n TikTok-cloud, en dan moet ik iets meer aan word of mouth doen, maar ik zie niet in waarom niet."
Maar voordat JØASE de nacht teruggeeft aan de wereld, is eerst Leiden aan de beurt. Het evenement was al snel uitverkocht - JØASE heeft daar één TikTok voor nodig - maar alsnog is er een kans voor mensen om binnen te komen. In samenwerking met de deursuppoosten wordt gekeken of mensen nog binnen gelaten kunnen worden aan het begin van de avond, en vlak voor de deuren sluiten. "Het heeft dus zeker zin even op te komen dagen en te kijken hoe of wat."
