Crossing Border Festival 2026: gedichten en gitaargeweld
Literatuur, internationale muziek en Haagse accenten
Een gedicht tussen de gitaren, een schrijver naast een muzikant en teksten die soms harder binnenkomen dan een versterkte gitaar. Crossing Border Festival is al 34 edities lang het internationale festival waar literatuur en muziek elkaar ontmoeten. Van 3 tot en met 8 november is Den Haag het decor voor een festivalprogramma vol literatuur, spoken word en livemuziek uit binnen- en buitenland. De Koninklijke Schouwburg en een festivaltent er tegenover vormen samen het kloppende hart van Crossing Border. Hoewel er flink wat muziek is om van te genieten, draait het festival, anders dan bij sommige eerdere edities, toch vooral om literatuur. Gevestigde auteurs presenteren hun werk, nieuw talent krijgt een podium en meer dan 120 schrijvers en artiesten staan dit jaar op het programma.
Broeinest: Haagse stemmen op het festival
Tijdens de festival-avonden op vrijdag 6 en zaterdag 7 november is de belangstelling door bezoekers voor de muziek niet overal even groot en ogen sommige zalen wat ruim. Dat is jammer voor de artiesten, maar doet niets af aan de ambitie en de kwaliteit van het programma. Crossing Border kiest voor internationale namen; het Haagse aandeel blijft bescheiden.
Presentatrice Marieke McKenna is een van de lokale gezichten. Op vrijdag zorgt het jongerenprogramma van Huis van Gedichten, voor een Haags accent tussen alle internationale gasten.
Tijdens Broeinest, het jongerenprogramma van Huis van Gedichten, maken Ava, Anna en Hendrik van European School The Hague hun spoken-worddebuut. De afgelopen weken werken ze onder begeleiding van spoken-wordartiest en host Tyler Koudijzer aan hun teksten en performance. Van AI tot verliefdheden: de onderwerpen zijn net zo divers als de stemmen op het podium. De jongeren laten niet alleen horen maar ook zien waar ze voor staan. Een van hen draagt een Palestijnse shawl als statement.
Ze delen het podium met dichter Bob Vanden Broeck, die uit zijn debuutbundel de richting is richting omleiding het gedicht 'ze komen, ze gaan' voordraagt. Een poëtisch verhaal over vogels die komen en gaan.
Ook singer-songwriter Emma Hessels geeft alvast een voorproefje van haar latere optreden in The Raven. Oud-deelnemer Diya keert terug en Jonge Stadsdichter Lars van der Winden laat zijn Haagse blik horen.
Muziek met een eigen verhaal
Wát een literair geweld op Crossing Border. Ook de muzikanten hebben verhalen in huis. Soms klein en persoonlijk, soms maatschappelijk, soms met een flinke knipoog. En soms met een flinke bak gitaargeweld die dwars door alle literaire subtiliteit heen dendert. Lily Seabird zoekt het in de kleine verhalen. Haar verstilde folk heeft een gruizig randje en voert langs verlies, familieherinneringen en de zoektocht naar een plek om thuis te komen. In ‘Election day’ maakt ze van een alledaags, ongemakkelijk moment een klein muzikaal verhaal.
In The Raven neemt Emma Hessels de bezoekers onder meer mee naar de Griekse mythologie. In ‘Tantalus’ bezingt de Belgische singer-songwriter het verlangen naar iets wat altijd nét buiten bereik blijft. Een eeuwenoud verhaal, maar de frustratie is van alle tijden. Frans Kalf serveert chanson met een flinke scheut zelfspot. Zijn Nederlandstalige teksten balanceren tussen liefdesverdriet en het absurde gedoe van alledag. In ‘Terwijl je voor me stond’ schuiven chanson, indie en folk soepel in elkaar. Kalf brengt het met een knipoog en weet de zaal regelmatig aan het grinniken te krijgen. Zelfs een gebroken hart kan blijkbaar best komisch zijn.
Teder en hard, luid en stil: Modern Woman speelt graag met tegenstellingen. Frontvrouw Sophie Harris haalt haar verhalen uit de duistere onderstroom van het dagelijks leven. Het nummer ‘Dashboard Mary’ begint als een filmische roes, maar langzaam slaat die om in ontnuchtering. De band giet haar literaire observaties in een eigenzinnige cocktail van postpunk, avant-garde en folk.
Roufaida laat verschillende culturen en tijden met elkaar in gesprek gaan. In de festivaltent verweeft ze Arabische klanken met elektronische beats en alternatieve pop. In ‘Don’t bend’ trekt de diepe klank van de Marokkaanse guembri de aandacht, terwijl ‘Kalimat’ zijn oorsprong vindt in een gedicht van de Syrische dichter Nizar Qabbani. Poëzie met een beat, en traditie die bepaald niet stil blijft staan.
Met gitaar, gruizige folk en rauwe rock trekt Zoh Amba een blik gewone mensen open. De Amerikaanse muzikant geeft mensen uit haar geboortestreek Tennessee graag een stem: een buurman die worstelt met verslaving, een jongen die nergens aansluiting vindt. Geen opgepoetste helden, maar rafelige levensverhalen die juist daardoor binnenkomen. Haar vaste drummer Jim White, bekend van Dirty Three, ontbreekt deze avond omdat zijn andere band elders tourt.
anaiis sluit de vrijdagavond af met verhalen over identiteit, dromen en zelfacceptatie. In ‘Reverie’ prikt ze door het idee heen dat je pas trots op jezelf mag zijn als je je ambities waarmaakt. Haar soul, jazz en alternatieve r&b geven die persoonlijke zoektocht een eigen ritme. Kwetsbaar, krachtig en allesbehalve vrijblijvend.
Zaterdag: meer verhalen, noise en gitaarnevel
Ook op zaterdag lopen literatuur en muziek dwars door elkaar. L.Y.R. geeft dichter Simon Armitage een muzikale stem, aja monet laat haar poëzie swingen en Florence Shaw van Dry Cleaning fileert het alledaagse met droogkomische teksten. Ondertussen trekken gitaren, elektronica en noise hun eigen sporen.
Drie mannen, drie opvallende hoeden. L.Y.R. heeft in elk geval gevoel voor entree. Dichter Simon Armitage, singer-songwriter Richard Walters en producer Patrick Pearson maken van poëzie geen voordracht met achtergrondmuziek. Armitage, in 1995 al geboekt voor Crossing Border, gooit grote vragen op tafel met beelden uit het alledaagse. In 'Guernica jigsaw' zoekt een liefdespaar houvast in een wereld waar zelfs kunst koopwaar wordt. Pearson legt er een hypnotiserende elektronische puls onder, Walters laat zijn ijle stem erdoorheen zweven. Woordkunst met een stevige muzikale ruggengraat. En die hoedjes? Die vergeet je ook niet snel.
Een indringende blik en songs die niet alles netjes uitleggen: Flora Hibberd laat het publiek zelf de puzzel leggen. In het nummer 'Mammoth' klinkt haar fascinatie voor herinneringen, tijd en de sporen die het leven achterlaat. Ook 'Bowling Ball' laat beelden en gedachten door elkaar buitelen.
De eigenzinnige artpop sleept het publiek mee in verhalen zonder duidelijke afloop. Alsof je de laatste bladzijde omslaat en ontdekt dat het boek juist daar eindigt.
Een eigenzinnige kroeg in Brighton blijkt genoeg inspiratie voor een song. Broer en zus Jack en Lily Wolter van Penelope Isles bezingen met 'Bom-bane’s' het restaurant waar ze vaak over de vloer komen. Hun teksten zitten vol kleine, licht absurde observaties die het leven kleur geven. Live krijgen die een flinke muzikale jas aangemeten: rafelige gitaren, dromerige samenzang en een flinke dosis galm. Soms klinkt het alsof de boel elk moment uit elkaar kan vliegen, om vervolgens samen te landen in een aanstekelijk refrein. Het optreden krijgt onverwacht gezelschap: Kamran Kaur van collega-band AtticOmatic springt spontaan bij op toetsen. Een fijne verrassing, zeker voor wie haar nog kent van het festival Left of the Dial.
aja monet laat de woorden niet netjes op een rijtje staan, maar gooit ze midden in de muziek. De dichter en spoken-wordartiest mixt poëzie met jazz, soul en elektronica en schuwt het grote onderwerp niet. Ze legt de vinger op een zere plek: muzikanten mogen dan uit liefde voor de kunst spelen, de huur moet óók betaald. 'For the Congo' is een vlijmscherpe aanklacht tegen uitbuiting en geweld, terwijl ze met 'Black joy' juist de levenslust en veerkracht van haar gemeenschap viert. Monet preekt niet vanaf een zeepkist, maar laat haar woorden swingen, schuren en binnenkomen. Geen vrijblijvende poëzieavond, maar een optreden met een boodschap én een groove.
Een gedicht van Anne Carson duikt op in de folk van Dan English. In 'Need' verweeft hij zijn eigen muziek met een fragment uit haar werk. Geen voordracht met gitaarbegeleiding, maar een song waarin literatuur en muziek elkaar subtiel raken. Zijn verhalen laten genoeg open om de verbeelding aan het werk te zetten.
Geen alledaagse observatie is Dry Cleaning te gek voor een song. Frontvrouw Florence Shaw staat erbij alsof ze net zo goed haar boodschappenlijstje kan voorlezen. Met haar kurkdroge praatzang serveert ze de ene bizarre gedachte na de andere. In 'Cruise ship designer' en 'Let me grow' krijgt die droogkomische blik alle ruimte. Shaw vertrekt geen spier, maar achter haar trekken de gitaren alle registers open: hoekig, gruizig en soms ronduit ontregelend. Zij blijft onverstoorbaar, terwijl de band de boel bijna aan gort speelt.
De avond eindigt met 'Hit my head all day' van Dry Cleaning. En dat is precies wat al die verhalen doen: ze blijven maar door je hoofd denderen. Een rake zin, een vreemd personage, een gedicht dat onder de huid kruipt of een gitaar die nog even flink tegen de hersenpan beukt. Gelukkig maar. Verhalen zijn er om verteld te worden. In boeken, in gedichten en op een podium, met of zonder muur van gitaren. Crossing Border bewijst dat literatuur en muziek samen een verdomd lekker verhaal opleveren.