Creativiteit en vrijheid domineren bij 50-jarig jubileum van ACU
Nostalgie en vooruitgang hand-in-hand bij start feestweekend van politiek cultureel centrum
Politiek cultureel centrum ACU bestaat vijftig jaar en viert dat dit weekend met een driedaags festival. Deze vrijdag voelt nostalgisch en vertrouwd. Ruona Neida, Ontaard en Throwing Bricks laten in onze herinnering de tijden herleven van toen elke band en/of zanger op de vloer stond te spelen. Zo BOEM tussen het een cirkel vormende publiek en zonder podium. Een kort microfoonsnoer vertrapt onder tientallen voeten, feedbackende instrumenten, de vocalen te zacht en de bas te hard. Gaan met die banaan. Het verschil vanavond: een stijf uitverkocht ACU heeft geen plaats op de vloer, maar publieksinteractie tussen band en publiek blijven hoe dan ook super belangrijk. Met die geluidsmix is ook weinig mis; kneiterhard staat het nog steeds, maar elk element goed in balans. Sommige dingen veranderen dus toch.
Het is nog niet zo lang geleden dat Ruona Neida zijn eerste show ooit speelde in ACU. Nu zijn ze weer terug met nieuw album Permanent Guilt (het horen absoluut waard, dus ga vliegensvlug naar die Bandcamp-link). Het trio laat vooral een bijzondere dynamiek horen, waar de langzamere stukken de slepende dramatiek van postrock herbergen en er dan weer vliegensvlug wordt omgeschakeld tussen haast grindcore-achtige tempo’s. De lichte shuffle van de drumpartijen en de groove in de bas maken het allemaal wat speelser. Associaties met Raein, Swing Kids en Orchid schieten door het hoofd. Waar de start wat moeizaam is en er druk wordt gecommuniceerd tussen de bandleden onderling, werpt dat zijn vruchten af en gaat het steeds strakker en strakker klinken. De show eindigt met een precisiebom van vrijgelaten emotie, screams, gitaarfeedback en algehele chaos. Een lekker intens begin, dat al gelijk weinig ruimte geeft voor ademruimte of bezinking.
Die rust krijgen we niet, want kort daarna staat Ontaard alweer klaar. Het is menens vanavond en de band klinkt loodzwaar. Het vleugje dromerigheid, wat normaal valt te bespeuren in hun sound, is vanavond naar de achtergrond gegaan. Er wordt gefocust op pijlsnelle blackmetal-injecties en venijnige hardcore, met hier -en -daar zeker ruimte voor een lekkere breakdown. Zoals altijd is daar de stem van Shira van der Wouden wiens spoken word passages nog meer manisch psychotisch voelen als haar toch al ijselijke screams. Vanavond lijken ze er allemaal wel een schepje bovenop te doen: alle emotie en samengebalde energie knalt eruit tot één brok intensiteit. Deze krijgt nog extra gewicht als gitarist Jesse Stey en bassist Jordi van Putten van Throwing Bricks het podium op klimmen en de loodzware metal nog meer geaccentueerd wordt. Flarden harsh noise horen we wel vaker terug bij Ontaard, maar vanavond krijgt juist ook die sectie meer ruimte, waardoor alles piept, dreunt en kraakt: geluidsmuur, speakers, onze oren en de zaal zijn onderdeel van een zuiverende muur van heerlijk lawaai. Een zuivering die nog een staartje krijgt als Yoni van TTFO ook op het podium komt en inzet met industrial gabber, ontaardend (pun intended!) in een groot climaxerend beukfestijn. Het voelt bijna als teveel, maar we ‘moeten’ nog een band.
Die band is Throwing Bricks en schiet uit de startblokken met agressieve en pijlsnelle metallic hardcore. Vocalist Niels Koster rent en springt in het rond. Natuurlijk klimt Ontaard vocalist Shira van der Wouden het podium op en haar spoken word voordracht vormt dan een klein rustpunt. Manisch intens, maar nog steeds – een rustpunt. Tot Kosters' scream zich bij haar voegt voor een alles overtreffend duet. Kippenvel! De muzikale kracht in combinatie met het vocale vuurwerk ... een klik die voelbaar is in de zaal, maar slecht over te brengen in woorden. Van daaruit gaat de set zwaarder klinken. Smerige sludge en loodzware breakdowns nemen steeds vaker de overhand. Vooral in de pijlsnelle ritmesectie zijn duidelijke blackmetal tonen te herkennen, als fijne afwisseling met de tragere stukken. Maar stiekem voegt vooral Koster meer en meer deathmetal toe aan het geheel: roggels, growls en zelfs een pig squeal komt voorbij spartelen. Die hang naar death metal valt ook op hun recentere studiomateriaal te ontdekken, maar vanavond valt het des te meer op. Een afsluitende geluidsmuur met vooral veel gitaarfeedback sluit deze avond nu toch echt af. De stilte en rust voelt na al de intensiteit als een bevrijding. Eindelijk ruimte voor reflectie en bezinning … en nog steeds een beetje kippenvel.
Terugkijkend concluderen we dat papieren hoedjes en feestfluitjes het feest vanavond letterlijk een absurdistisch gehalte gaf dat botste met de gehele esthetiek die we zo gewend zijn. Maar juist daarom was het lekker dwars wanneer een stilte tussen een nummer- of breakdown werd opgevuld met een rondvliegend hoedje of getetter van zo’n fluit. Als vanavond iets laat zien, is dat er nog steeds behoefte is aan een plek van totale vrijheid en veiligheid. Zowel de bands als het massaal toegestroomde publiek bewijzen dat ACU die plek nog steeds is.
Gezien: eerste avond 50 jaar ACU met Ruona Neida Ontaard en Throwing Bricks, vrijdag 27 maart 2026 @ ACU, Utrecht
