Bad Bunny is de belichaming van Latijns-Amerikaanse trots
Puerto Ricaanse superster bezorgt Gelredome een waanzinnige belevenis
“Wie?” Het is Nederland een veelgehoorde reactie op de naam Bad Bunny. En dat terwijl de Puerto Ricaanse superster wereldwijd op gelijke hoogte staat met artiesten als Taylor Swift, The Weeknd en Drake. Gelukkig mag dat de pret niet drukken: op 23 juni geeft Bad Bunny zijn allereerste (!) show op Nederlandse bodem in het Arnhemse Gelredome. En onder tropische omstandigheden laat hij geen enkele twijfel bestaan over zijn supersterrenstatus.
Bad Bunny is het verhaal van een supermarktmedewerker uit Puerto Rico. Hij wordt via Soundcloud ontdekt en aan de hand van een aantal succesvolle features met andere artiesten groeit hij uit tot een belangrijke naam in de reggaeton en de latin trap. In 2020 is hij nog een gast tijdens de Superbowl-show van Shakira en Jennifer Lopez; ten tijde van zijn eigen Superbowl-show eerder dit jaar is hij een van de grootsten der aarde. Met zijn album DeBÍ TiRAR MáS FOToS (2025), een ode Puerto Rico en de Latijns-Amerikaanse cultuur, weet hij zowel de trots als de worstelingen van veel Spaanstaligen onder woorden te brengen. Het levert hem niet alleen de prestigieuze Grammy voor album van het jaar op, maar maakt van hem ook een van de belangrijkste artiesten van het moment.
Terwijl de weergoden het publiek al een paar dagen opgewarmd hebben met tropische vibes, brengt Bad Bunny ook vanavond zijn ode aan Puerto Rico. Dat begint bombastisch: Bad Bunny ziet er in zijn pak gelikt uit en het hoge podium, het gigantische scherm en de geweldige liveband dragen bij aan de grootsheid van het eerste deel van de show. Salsa voert de boventoon, maar ook een dembow nummer als ‘NUEVAYoL’ past naadloos in dit deel van de show. De trots spat van het podium en zowel de liveband als Benito kun je zien genieten.
Spaans
Wie overigens verwacht had dat Bad Bunny zijn show zou aanpassen aan een andersstalig publiek of hoopte op een ingestudeerde ‘dankjewel’ komt bedrogen uit. De gastheer stapt niet af van het Spaans en gezien de reacties is dat voor zeker 80% van het publiek ook helemaal niet nodig: de uren voorafgaand aan de show is Spaans de meest gehoorde taal rond het Gelredome. In een interview zei Bad Bunny dan ook ooit: “Ik ben trots dat ik zover gekomen ben terwijl ik nog steeds Spaans spreek, en niet zomaar Spaans, maar het Spaans dat we spreken in Puerto Rico, zonder mijn accent te veranderen.” Die trots is vanavond bij iedereen voelbaar. Het is een belangrijk onderdeel van de avond en de ervaring van de show.
En ondanks de taalbarrière is het niet moeilijk om van de muziek te genieten, al kun je daardoor wel een belangrijke laag van de muziek missen. Zo klinkt opener ‘LA MuDANZA’ door de salsa als een gezellig nummer, maar rapt Bad Bunny over de moeilijkheden die zijn familie en Puerto Rico in de geschiedenis hebben moeten doorstaan. “Aquí mataron gente por sacar la bandera / Por eso es que ahora yo la llevo donde quiera”: hier vermoordden ze je voor het hijsen van de vlag / daarom neem ik die nu overal mee naartoe. Gezien de vlaggen van over de hele wereld die trots in zaal wapperen kan de impact van deze teksten niet overschat worden.
La casita
Tijd voor het tweede deel. Het was bij binnenkomst niet te missen: tegenover het hoofdpodium, aan de andere kant van het stadion, staat la casita, het huis dat we nog kennen van zijn Superbowl-show. Na een kleine onderbreking verschijnt Bad Bunny daar voor een onvervalst Puerto Ricaans huisfeest. Al snel worden we getrakteerd op ‘Tití Me Preguntó’: tijdens de Superbowl nog de geweldige opener en ook nu weer een hoogtepunt van de show. “Pa' un VIP, un VIP, ey!” Het publiek schreeuwt het mee alsof we stuk voor stuk met Benito mee mogen.
Maar voor het huisfeest goed en wel los is, last Bad Bunny onaangekondigd een pauze van ruim tien minuten in om handen te schudden rond het tweede podium. Het past bij de nonchalante houding die hij bij de oversteek naar dit podium heeft aangenomen. Voor de fans aan de hekken natuurlijk een geweldige ervaring, maar voor de rest van het stadion voelt het als een hydration break op het WK. Het haalt de snelheid en dynamiek uit de show, die erna echt weer op gang moet komen.
Roots
Nou heeft Bad Bunny gelukkig meer dan genoeg beukers om dit deel van de show, dat zwaar leunt op zijn reggaeton/perreo en trap-nummers, weer aan te zwengelen. Het geeft niet alleen een kijkje ‘achter’ de voordeur op een Puerto Ricaans garagefeest (party de marquesina), maar laat tegelijkertijd zien waar de roots van Bad Bunny liggen. ‘Diles’ bijvoorbeeld, het nummer waarmee Benito in 2016 ontdekt werd. Of ‘Safaera’, waarvoor onder meer de bekende melodie van ‘Get Ur Freak On’ (nummer van Missy Elliot) werd hergebruikt. En natuurlijk is er nog ‘Mónaco’ dat logischerwijs op veel enthousiaste reacties kan rekenen.
Al lijkt het voor dit publiek nauwelijks uit te maken wat er gespeeld wordt: de fans zijn werkelijk onvermoeibaar en alles wordt woord voor woord meegezongen. Zonder gekheid, geen “ey!” wordt overgeslagen. Of het nou een nieuw nummer is als ‘VOY A LLeVARTE PA PR’ of een verrassing uit de oude doos in de vorm ‘La Difícil’, het verschil tussen de Spaanstalige fans en de Nederlandse bezoekers (hier gaat je Duolingo-Spaans je niet redden) is gedurende de hele show overduidelijk.
Bontmuts
De terugkeer naar het grote podium is natuurlijk onvermijdelijk. Na een kort intermezzo komt Bad Bunny, alsof het geen 30 graden is, met een bontmuts en handschoenen het podium op lopen (dit wordt enkel overtroffen door de fan achter het hoofdpodium, die zich voor de gelegenheid heeft uitgedost als left shark. If you know, you know.)
Het derde en laatste deel lijkt op het eerste gezicht het minst uitgesproken thema te hebben, maar niets is minder waar. We wachten natuurlijk nog op het titelnummer van DeBÍ TiRAR MáS FOToS, een track die het melancholische en nostalgische sentiment van het album samenvat. Ook de rest van het slot richt zich op gevoeligere nummers, blijkt uit de inleidende video vlak voor zijn opkomst.
Muzikaal lijkt dit deel nog het meest op een pop-show, maar inhoudelijk wordt er net zoveel verteld als in de twee uur hiervoor. ‘Ojitos Lindos’ en ‘La Canción’ gaan beide over herinneringen aan eerdere liefdes, al is dat bij het ene nummer in de vorm van nostalgie, terwijl het bij ‘La Canción’ meer in de vorm van liefdesverdriet is. Deze lijn trekt Bad Bunny door met hits als ‘DAKÍTI’ en ‘Yonaguni’. Vanaf het moment dat hij op het podium op stapt stelt hij zich kwetsbaarder op dan dat we hem de hele avond hebben gezien.
DEBÍ TiRAR MáS FOToS
Met het slotstuk laat Bad Bunny nog even alle facetten van zijn muziek horen. ‘El Apagón’ is zowel een protestnummer tegen de overheid als een ode aan de bevolking van Puerto Rico. Het loopt moeiteloos over in prijsnummer ‘DtMF’. In de hele zaal voel je dat het niet alleen een lied van nostalgie is, maar meer ook nog van Latijns-Amerikaanse trots en een gedeelde traditie. “Debí tirar más fotos de cuando te tuve / debí darte más beso' y abrazo' las vece' que pude”: wie onderweg naar huis ‘DtMF’ niet in zijn of haar hoofd heeft is af.
Met ‘EoO’ als afsluiter krijgen we nog een ode aan het Puerto Ricaanse nachtleven. Vanavond was Bad Bunny niet op bezoek in het Gelredome, wij waren op bezoek in zijn versie van Puerto Rico. En die versie is niet perfect, de bevolking heeft veel gezien en moeten doorstaan, maar het is wel een plek vol tradities, herinneringen en vooral mensen die gevierd mogen worden. En laat het maar aan zijn fans over om ieder facet van zijn belevingswereld te vieren. De show van vanavond was een belevenis die je maar zelden meemaakt.
